యది కశ్చిత్ సమర్థో వః సాగరప్లవనే హరిః। స దదాత్విహ నః శీఘ్రం పుణ్యామభయదక్షిణామ్
మీలో ఎవరు సముద్రాన్ని దాటి పోగలిగితే, వెంటనే మనందరికీ ఇక్కడ భద్రతను కలిగించే పుణ్యఫలాన్ని ఇవ్వాలి.
అఙ్గదస్య వచః శ్రుత్వా న కశ్చిత్ కించిదబ్రవీత్। స్తిమితేవాభవత్ సర్వా సా తత్ర హరివాహినీ
అంగదుని మాటలు విన్న తరువాత, అక్కడ ఎవరూ ఏమీ చెప్పలేదు. ఆ వానరసైన్యం మొత్తం నిశ్చలంగా, మౌనంగా ఉండిపోయింది.
పునరేవాఙ్గదః ప్రాహ తాన్ హరీన్ హరిసత్తమః। సర్వే బలవతాం శ్రేష్ఠా భవన్తో దృఢవిక్రమాః। వ్యపదేశకులే జాతాః పూజితాశ్చాప్యభీక్ష్ణశః
అప్పుడు మళ్లీ అంగదుడు, వానరులలో శ్రేష్ఠుడు, వాళ్లతో ఇలా అన్నాడు: 'మీరు అందరూ బలవంతులలో ఉత్తములు, ధైర్యవంతులు, మంచి వంశాలలో పుట్టినవారు, ఎప్పుడూ గౌరవింపబడే వారు.'
నహి వో గమనే భఙ్గః కదాచిత్ కస్యచిద్ భవేత్। బ్రువధ్వం యస్య యా శక్తిః ప్లవనే ప్లవగర్షభాః
మీ ప్రయాణానికి ఎప్పుడూ ఎలాంటి అడ్డంకి ఉండదు. వానరులలో శ్రేష్ఠులైన మీరు, ఎవరి శక్తి ఎంత ఉందో స్పష్టంగా చెప్పండి.
thumb|పఞ్చషష్ఠితమః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే కిష్కిన్ధాకాణ్డే పఞ్చషష్ఠితమః సర్గః ॥౪-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలో కిష్కింధా కాండలో యాభై అయిదవ అధ్యాయాన్ని వినండి.
అథాఙ్గదవచః శ్రుత్వా తే సర్వే వానరర్షభాః। స్వం స్వం గతౌ సముత్సాహమూచుస్తత్ర యథాక్రమమ్
అంగదుని మాటలు విని, అక్కడున్న వానరులలో శ్రేష్ఠులు ఒక్కొక్కరు తమ తమ ప్రయాణ ఉత్సాహాన్ని క్రమంగా తెలియజేశారు.
గజో గవాక్షో గవయః శరభో గన్ధమాదనః। మైన్దశ్చ ద్వివిదశ్చైవ సుషేణో జామ్బవాంస్తథా
గజ, గవాక్ష, గవయ, శరభ, గంధమాదనుడు, మైందుడు, ద్వివిదుడు, సుషేణుడు, జాంబవంతుడు— వీరందరూ అక్కడ ఉన్నారు.
ఆబభాషే గజస్తత్ర ప్లవేయం దశయోజనమ్। గవాక్షో యోజనాన్యాహ గమిష్యామీతి వింశతిమ్
అక్కడ గజుడు: 'నేను పది యోజనాలు దూకగలను' అన్నాడు. గవాక్షుడు: 'నేను ఇరవై యోజనాలు వెళ్లగలను' అన్నాడు.
శరభో వానరస్తత్ర వానరాంస్తానువాచ హ। త్రింశతం తు గమిష్యామి యోజనానాం ప్లవఙ్గమాః
అక్కడ శరభుడు ఆ వానరులతో ఇలా అన్నాడు: 'ఓ వానరులారా, నేను ముప్పై యోజనాలు వెళ్లగలను.'
ఋషభో వానరస్తత్ర వానరాంస్తానువాచ హ। చత్వారింశద్ గమిష్యామి యోజనానాం న సంశయః
అక్కడ ఋషభుడు ఆ వానరులతో ఇలా అన్నాడు: 'నేను నలభై యోజనాలు వెళ్లగలను, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.'
వానరాంస్తు మహాతేజా అబ్రవీద్ గన్ధమాదనః। యోజనానాం గమిష్యామి పఞ్చాశత్తు న సంశయః
అప్పుడు గొప్ప తేజస్సుతో ఉన్న గంధమాదనుడు వానరులతో ఇలా అన్నాడు: "నేను యాభై యోజనాలు వెళ్ళగలను, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు."
మైన్దస్తు వానరస్తత్ర వానరాంస్తానువాచ హ। యోజనానాం పరం షష్టిమహం ప్లవితుముత్సహే
అక్కడ మైందుడు ఆ వానరులతో ఇలా అన్నాడు: "నేను అరవై యోజనాలు దూకగలను."
తతస్తత్ర మహాతేజా ద్వివిదః ప్రత్యభాషత। గమిష్యామి న సందేహః సప్తతిం యోజనాన్యహమ్
తర్వాత అక్కడ మహాతేజస్సు గల ద్వివిదుడు ఇలా అన్నాడు: "నేను డబ్బై యోజనాలు వెళ్ళగలను, ఇందులో ఏమాత్రం సందేహం లేదు."
సుషేణస్తు మహాతేజాః సత్త్వవాన్ కపిసత్తమః। అశీతిం ప్రతిజానేఽహం యోజనానాం పరాక్రమే
మరియు సుశేణుడు, వానరులలో శ్రేష్ఠుడు, ధైర్యవంతుడు, ఇలా ప్రకటించాడు: "నా శక్తితో ఎనభై యోజనాలు వెళ్ళగలను అని నేను హామీ ఇస్తున్నాను."
తేషాం కథయతాం తత్ర సర్వాంస్తాననుమాన్య చ। తతో వృద్ధతమస్తేషాం జామ్బవాన్ ప్రత్యభాషత
వారు అందరూ ఇలా మాట్లాడుతుండగా, వారందరినీ గౌరవించి, వారిలో వయస్సులో పెద్దవాడు అయిన జాంబవంతుడు అప్పుడు మాట్లాడాడు.
పూర్వమస్మాకమప్యాసీత్ కశ్చిద్ గతిపరాక్రమః। తే వయం వయసః పారమనుప్రాప్తాః స్మ సామ్ప్రతమ్
మునుపు మనకూ కొంత వేగం, శక్తి ఉండేది. కానీ ఇప్పుడు మన వయస్సు పరిమితికి చేరుకున్నాం.
కిం తు నైవం గతే శక్యమిదం కార్యముపేక్షితుమ్। యదర్థం కపిరాజశ్చ రామశ్చ కృతనిశ్చయౌ
అయినా, ఇలా వయస్సు వచ్చినా, ఈ పని నిర్లక్ష్యం చేయడం కుదరదు. వానరరాజు, రాముడు ఇద్దరూ దీని కోసం నిశ్చయంగా ఉన్నారు.
సామ్ప్రతం కాలమస్మాకం యా గతిస్తాం నిబోధత। నవతిం యోజనానాం తు గమిష్యామి న సంశయః
ఇప్పుడు మనకు ఎంత శక్తి ఉందో వినండి: నేను తొంభై యోజనాలు వెళ్ళగలను, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
తాంశ్చ సర్వాన్ హరిశ్రేష్ఠాఞ్జామ్బవానిదమబ్రవీత్। న ఖల్వేతావదేవాసీద్ గమనే మే పరాక్రమః
ఆ వానరశ్రేష్ఠులందరితో జాంబవంతుడు ఇలా అన్నాడు: "నాకు ప్రయాణంలో ఉన్న శక్తి అంతే కాదు."
మయా వైరోచనే యజ్ఞే ప్రభవిష్ణుః సనాతనః। ప్రదక్షిణీకృతః పూర్వం క్రమమాణస్త్రివిక్రమమ్
వైరోచనుని యజ్ఞంలో, నేను ఒకసారి శాశ్వతుడైన, అపారశక్తి గల విష్ణువును ఆయన మూడు అడుగులు వేసినప్పుడు ప్రదక్షిణగా చుట్టాను.
స ఇదానీమహం వృద్ధః ప్లవనే మన్దవిక్రమః। యౌవనే చ తదాసీన్మే బలమప్రతిమం పరమ్
ఇప్పుడు నేను వృద్ధుడిని, దూకడంలో నా వేగం మందగించింది. కానీ నా యవ్వనంలో నా బలం అపూర్వంగా, ఎవరికీ సరిపోలని విధంగా ఉండేది.
సమ్ప్రత్యేతావదేవాద్య శక్యం మే గమనే స్వతః। నైతావతా చ సంసిద్ధిః కార్యస్యాస్య భవిష్యతి
ప్రస్తుతం నాకు స్వయంగా ఇంత దూరం మాత్రమే వెళ్ళగల శక్తి ఉంది. కానీ ఈ శక్తితో ఈ పనిలో విజయం సాధించలేం.
అథోత్తరముదారార్థమబ్రవీదఙ్గదస్తదా। అనుమాన్య తదా ప్రాజ్ఞో జామ్బవన్తం మహాకపిః
అప్పుడు గొప్ప ఉద్దేశ్యంతో, అంగదుడు ముందుగా జాంబవంతుడిని సలహా తీసుకుని, మరింతగా మాట్లాడాడు.
అహమేతద్ గమిష్యామి యోజనానాం శతం మహత్। నివర్తనే తు మే శక్తిః స్యాన్న వేతి న నిశ్చితమ్
"నేనే ఈ వంద యోజనాల దూరాన్ని వెళ్ళగలను. కానీ తిరిగి రావడానికి నాకు శక్తి ఉంటుందో లేదో నాకు స్పష్టంగా తెలియదు."
తమువాచ హరిశ్రేష్ఠం జామ్బవాన్ వాక్యకోవిదః। జ్ఞాయతే గమనే శక్తిస్తవ హర్యృక్షసత్తమ
ఆ వానరశ్రేష్ఠుడికి, మాటల్లో నిపుణుడైన జాంబవంతుడు ఇలా సమాధానమిచ్చాడు: "నీ ప్రయాణశక్తి నాకు తెలుసు, వానర, రిక్షరాజులలో శ్రేష్ఠుడా."
కామం శతసహస్రం వా నహ్యేష విధిరుచ్యతే। యోజనానాం భవాన్ శక్తో గన్తుం ప్రతినివర్తితుమ్
నిజమే, నువ్వు లక్ష యోజనాలు కూడా వెళ్ళి తిరిగి రావచ్చు. కానీ ఇది యోగ్యమైన పద్ధతి కాదు.
నహి ప్రేషయితా తాత స్వామీ ప్రేష్యః కథంచన। భవతాయం జనః సర్వః ప్రేష్యః ప్లవగసత్తమ
ఎందుకంటే, ప్రియమా, యజమాని ఎప్పుడూ దూతగా పంపించబడడు. ఈ పని కోసం నువ్వు పంపే వారే సరిపోతారు, వానరశ్రేష్ఠుడా.
భవాన్ కలత్రమస్మాకం స్వామిభావే వ్యవస్థితః। స్వామీ కలత్రం సైన్యస్య గతిరేషా పరంతప
నువ్వు మాకు భార్యవంటివాడివి, యజమాని స్థాయిలో ఉన్నావు. యజమాని సైన్యానికి భార్య, దారి చూపేవాడు, శత్రువులను జయించే వాడా.
అపి వై తస్య కార్యస్య భవాన్ మూలమరిందమ। తస్మాత్ కలత్రవత్ తాత ప్రతిపాల్యః సదా భవాన్
ఈ కార్యానికి మీరు మూలం, శత్రువులను నశింపజేసేవారు. అందుకే, తాతా, భార్యను ఎలా కాపాడుకుంటామో, అలాగే మిమ్మల్ని ఎప్పుడూ జాగ్రత్తగా కాపాడాలి.
మూలమర్థస్య సంరక్ష్యమేష కార్యవిదాం నయః। మూలే హి సతి సిధ్యన్తి గుణాః సర్వే ఫలోదయాః
ఏదైనా పనికి మూలాన్ని కాపాడుకోవాలి — ఇదే పనులు చేయడంలో నిపుణుల ఆచరణ. మూలం బలంగా ఉంటే, అన్ని మంచి లక్షణాలు, ఫలితాలు కలుగుతాయి.