న విషాదే మనః కార్యం విషాదో దోషవత్తరః। విషాదో హన్తి పురుషం బాలం క్రుద్ధ ఇవోరగః
మనసులో నిరాశను పెట్టుకోవద్దు; నిరాశ చాలా హానికరం. నిరాశ మనిషిని, కోపంతో ఉన్న పాము పిల్లను చంపినట్టు నాశనం చేస్తుంది.
యో విషాదం ప్రసహతే విక్రమే సముపస్థితే। తేజసా తస్య హీనస్య పురుషార్థో న సిద్ధ్యతి
పనిచేయాల్సిన సమయంలో ఎవడు నిరాశకు లోనవుతాడో, అతడికి శక్తి లేకపోవడం వల్ల అతని కార్యం పూర్తికాదు.
తస్యాం రాత్ర్యాం వ్యతీతాయామఙ్గదో వానరైః సహ। హరివృద్ధైః సమాగమ్య పునర్మన్త్రమమన్త్రయత్
ఆ రాత్రి గడిచిన తర్వాత, అంగదుడు వృద్ధ వానరులతో కలిసి మళ్లీ సమావేశమై, ఏం చేయాలో ఆలోచించాడు.
సా వానరాణాం ధ్వజినీ పరివార్యాఙ్గదం బభౌ। వాసవం పరివార్యేవ మరుతాం వాహినీ స్థితా
అంగదుని చుట్టూ వానరసైన్యం చేరి నిలిచింది. అది ఇంద్రుని చుట్టూ వాయుదేవతల సైన్యం నిలిచినట్లు ప్రకాశించింది.
కోఽన్యస్తాం వానరీం సేనాం శక్తః స్తమ్భయితుం భవేత్ । అన్యత్ర వాలితనయాదన్యత్ర చ హనూమతః
వాలిని కుమారుడు లేదా హనుమంతుడు కాకుండా, ఇంకెవరు ఈ వానరసైన్యాన్ని అదుపులో పెట్టగలరు?
తతస్తాన్ హరివృద్ధాంశ్చ తచ్చ సైన్యమరిందమః। అనుమాన్యాఙ్గదః శ్రీమాన్ వాక్యమర్థవదబ్రవీత్
అంతట అంగదుడు, శత్రువులను జయించేవాడు, వృద్ధ వానరులతో, సైన్యంతో మాట్లాడి, అర్థవంతమైన మాటలు చెప్పాడు.
క ఇదానీం మహాతేజా లఙ్ఘయిష్యతి సాగరమ్। కః కరిష్యతి సుగ్రీవం సత్యసంధమరిందమమ్
ఇప్పుడు మీలో ఎవరు గొప్ప తేజస్సుతో సముద్రాన్ని దాటి పోగలరు? శత్రువులను జయించేవాడు అయిన సుగ్రీవుని వాగ్దానాన్ని ఎవరు నెరవేర్చగలరు?
కో వీరో యోజనశతం లఙ్ఘయేత ప్లవఙ్గమః। ఇమాంశ్చ యూథపాన్ సర్వాన్ మోచయేత్ కో మహాభయాత్
ఈ వానరులలో ఎవరు వంద యోజనాలు దాటి పోగలరు? ఈ మహా ప్రమాదం నుండి ఈ యూతపతులను ఎవరు విడిపించగలరు?
కస్య ప్రసాదాద్ దారాంశ్చ పుత్రాంశ్చైవ గృహాణి చ। ఇతో నివృత్తాః పశ్యేమ సిద్ధార్థాః సుఖినో వయమ్
ఎవరికి దయవల్ల మనం మన కార్యాన్ని పూర్తి చేసి ఇక్కడినుంచి తిరిగి వెళ్లి, భార్యలు, పిల్లలు, ఇళ్లు చూసి సంతోషంగా ఉండగలము?
కస్య ప్రసాదాద్ రామం చ లక్ష్మణం చ మహాబలమ్। అభిగచ్ఛేమ సంహృష్టాః సుగ్రీవం చ వనౌకసమ్
ఎవరికి దయవల్ల మనం ఆనందంతో రాముడు, మహాబలుడు లక్ష్మణుడు, వనవాసుల అధిపతి సుగ్రీవుని చేరగలము?
యది కశ్చిత్ సమర్థో వః సాగరప్లవనే హరిః। స దదాత్విహ నః శీఘ్రం పుణ్యామభయదక్షిణామ్
మీలో ఎవరు సముద్రాన్ని దాటి పోగలిగితే, వెంటనే మనందరికీ ఇక్కడ భద్రతను కలిగించే పుణ్యఫలాన్ని ఇవ్వాలి.
అఙ్గదస్య వచః శ్రుత్వా న కశ్చిత్ కించిదబ్రవీత్। స్తిమితేవాభవత్ సర్వా సా తత్ర హరివాహినీ
అంగదుని మాటలు విన్న తరువాత, అక్కడ ఎవరూ ఏమీ చెప్పలేదు. ఆ వానరసైన్యం మొత్తం నిశ్చలంగా, మౌనంగా ఉండిపోయింది.
పునరేవాఙ్గదః ప్రాహ తాన్ హరీన్ హరిసత్తమః। సర్వే బలవతాం శ్రేష్ఠా భవన్తో దృఢవిక్రమాః। వ్యపదేశకులే జాతాః పూజితాశ్చాప్యభీక్ష్ణశః
అప్పుడు మళ్లీ అంగదుడు, వానరులలో శ్రేష్ఠుడు, వాళ్లతో ఇలా అన్నాడు: 'మీరు అందరూ బలవంతులలో ఉత్తములు, ధైర్యవంతులు, మంచి వంశాలలో పుట్టినవారు, ఎప్పుడూ గౌరవింపబడే వారు.'
నహి వో గమనే భఙ్గః కదాచిత్ కస్యచిద్ భవేత్। బ్రువధ్వం యస్య యా శక్తిః ప్లవనే ప్లవగర్షభాః
మీ ప్రయాణానికి ఎప్పుడూ ఎలాంటి అడ్డంకి ఉండదు. వానరులలో శ్రేష్ఠులైన మీరు, ఎవరి శక్తి ఎంత ఉందో స్పష్టంగా చెప్పండి.
thumb|పఞ్చషష్ఠితమః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే కిష్కిన్ధాకాణ్డే పఞ్చషష్ఠితమః సర్గః ॥౪-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలో కిష్కింధా కాండలో యాభై అయిదవ అధ్యాయాన్ని వినండి.
అథాఙ్గదవచః శ్రుత్వా తే సర్వే వానరర్షభాః। స్వం స్వం గతౌ సముత్సాహమూచుస్తత్ర యథాక్రమమ్
అంగదుని మాటలు విని, అక్కడున్న వానరులలో శ్రేష్ఠులు ఒక్కొక్కరు తమ తమ ప్రయాణ ఉత్సాహాన్ని క్రమంగా తెలియజేశారు.
గజో గవాక్షో గవయః శరభో గన్ధమాదనః। మైన్దశ్చ ద్వివిదశ్చైవ సుషేణో జామ్బవాంస్తథా
గజ, గవాక్ష, గవయ, శరభ, గంధమాదనుడు, మైందుడు, ద్వివిదుడు, సుషేణుడు, జాంబవంతుడు— వీరందరూ అక్కడ ఉన్నారు.
ఆబభాషే గజస్తత్ర ప్లవేయం దశయోజనమ్। గవాక్షో యోజనాన్యాహ గమిష్యామీతి వింశతిమ్
అక్కడ గజుడు: 'నేను పది యోజనాలు దూకగలను' అన్నాడు. గవాక్షుడు: 'నేను ఇరవై యోజనాలు వెళ్లగలను' అన్నాడు.
శరభో వానరస్తత్ర వానరాంస్తానువాచ హ। త్రింశతం తు గమిష్యామి యోజనానాం ప్లవఙ్గమాః
అక్కడ శరభుడు ఆ వానరులతో ఇలా అన్నాడు: 'ఓ వానరులారా, నేను ముప్పై యోజనాలు వెళ్లగలను.'
ఋషభో వానరస్తత్ర వానరాంస్తానువాచ హ। చత్వారింశద్ గమిష్యామి యోజనానాం న సంశయః
అక్కడ ఋషభుడు ఆ వానరులతో ఇలా అన్నాడు: 'నేను నలభై యోజనాలు వెళ్లగలను, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.'
వానరాంస్తు మహాతేజా అబ్రవీద్ గన్ధమాదనః। యోజనానాం గమిష్యామి పఞ్చాశత్తు న సంశయః
అప్పుడు గొప్ప తేజస్సుతో ఉన్న గంధమాదనుడు వానరులతో ఇలా అన్నాడు: "నేను యాభై యోజనాలు వెళ్ళగలను, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు."
మైన్దస్తు వానరస్తత్ర వానరాంస్తానువాచ హ। యోజనానాం పరం షష్టిమహం ప్లవితుముత్సహే
అక్కడ మైందుడు ఆ వానరులతో ఇలా అన్నాడు: "నేను అరవై యోజనాలు దూకగలను."
తతస్తత్ర మహాతేజా ద్వివిదః ప్రత్యభాషత। గమిష్యామి న సందేహః సప్తతిం యోజనాన్యహమ్
తర్వాత అక్కడ మహాతేజస్సు గల ద్వివిదుడు ఇలా అన్నాడు: "నేను డబ్బై యోజనాలు వెళ్ళగలను, ఇందులో ఏమాత్రం సందేహం లేదు."
సుషేణస్తు మహాతేజాః సత్త్వవాన్ కపిసత్తమః। అశీతిం ప్రతిజానేఽహం యోజనానాం పరాక్రమే
మరియు సుశేణుడు, వానరులలో శ్రేష్ఠుడు, ధైర్యవంతుడు, ఇలా ప్రకటించాడు: "నా శక్తితో ఎనభై యోజనాలు వెళ్ళగలను అని నేను హామీ ఇస్తున్నాను."
తేషాం కథయతాం తత్ర సర్వాంస్తాననుమాన్య చ। తతో వృద్ధతమస్తేషాం జామ్బవాన్ ప్రత్యభాషత
వారు అందరూ ఇలా మాట్లాడుతుండగా, వారందరినీ గౌరవించి, వారిలో వయస్సులో పెద్దవాడు అయిన జాంబవంతుడు అప్పుడు మాట్లాడాడు.
పూర్వమస్మాకమప్యాసీత్ కశ్చిద్ గతిపరాక్రమః। తే వయం వయసః పారమనుప్రాప్తాః స్మ సామ్ప్రతమ్
మునుపు మనకూ కొంత వేగం, శక్తి ఉండేది. కానీ ఇప్పుడు మన వయస్సు పరిమితికి చేరుకున్నాం.
కిం తు నైవం గతే శక్యమిదం కార్యముపేక్షితుమ్। యదర్థం కపిరాజశ్చ రామశ్చ కృతనిశ్చయౌ
అయినా, ఇలా వయస్సు వచ్చినా, ఈ పని నిర్లక్ష్యం చేయడం కుదరదు. వానరరాజు, రాముడు ఇద్దరూ దీని కోసం నిశ్చయంగా ఉన్నారు.
సామ్ప్రతం కాలమస్మాకం యా గతిస్తాం నిబోధత। నవతిం యోజనానాం తు గమిష్యామి న సంశయః
ఇప్పుడు మనకు ఎంత శక్తి ఉందో వినండి: నేను తొంభై యోజనాలు వెళ్ళగలను, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
తాంశ్చ సర్వాన్ హరిశ్రేష్ఠాఞ్జామ్బవానిదమబ్రవీత్। న ఖల్వేతావదేవాసీద్ గమనే మే పరాక్రమః
ఆ వానరశ్రేష్ఠులందరితో జాంబవంతుడు ఇలా అన్నాడు: "నాకు ప్రయాణంలో ఉన్న శక్తి అంతే కాదు."
మయా వైరోచనే యజ్ఞే ప్రభవిష్ణుః సనాతనః। ప్రదక్షిణీకృతః పూర్వం క్రమమాణస్త్రివిక్రమమ్
వైరోచనుని యజ్ఞంలో, నేను ఒకసారి శాశ్వతుడైన, అపారశక్తి గల విష్ణువును ఆయన మూడు అడుగులు వేసినప్పుడు ప్రదక్షిణగా చుట్టాను.