తతః కాఞ్చనపద్మాభిః పద్మినీభిః కృతోదకాః। నీలవైదూర్యపత్రాఢ్యా నద్యస్తత్ర సహస్రశః
అక్కడ వేలాది నదులు ప్రవహిస్తాయి. వాటిలో బంగారు కమలాలు, నీలవైదూర్యపు ఆకులు, కమలవనాలతో అలంకరించబడిన తీరాలు ఉంటాయి.
రక్తోత్పలవనైశ్చాత్ర మణ్డితాశ్చ హిరణ్మయైః। తరుణాదిత్యసంకాశా భాన్తి తత్ర జలాశయాః
అక్కడ నీటికుంటలు ఎర్రకమలవనాలు, బంగారు అలంకారాలతో మెరిసిపోతూ, ఉదయించే సూర్యుని కాంతిలా ప్రకాశిస్తాయి.
మహార్హమణిపత్రైశ్చ కాఞ్చనప్రభకేసరైః। నీలోత్పలవనైశ్చిత్రైః స దేశః సర్వతో వృతః
ఆ ప్రాంతం విలువైన రత్నపత్రాలతో, బంగారు రేణువులతో, రంగురంగుల నీలకమలవనాలతో పూర్తిగా కప్పబడి ఉంటుంది.
నిస్తులాభిశ్చ ముక్తాభిర్మణిభిశ్చ మహాధనైః। ఉద్ధూతపులినాస్తత్ర జాతరూపైశ్చ నిమ్నగాః
అక్కడ నదీ తీరాలు అపూర్వమైన ముత్యాలు, విలువైన రత్నాలతో నిండివుంటాయి. ప్రవాహాలు బంగారంతో కలసి ప్రవహిస్తాయి.
నిత్యపుష్పఫలాస్తత్ర నగాః పత్రరథాకులాః। దివ్యగన్ధరసస్పర్శాః సర్వకామాన్ స్రవన్తి చ
అక్కడ చెట్లు ఎప్పుడూ పువ్వులు, పండ్లతో నిండివుంటాయి. వాటి కొమ్మలు ఆకులతో కప్పబడి ఉంటాయి. ఆ చెట్లకు దివ్యమైన వాసన, రుచి, స్పర్శ ఉంటాయి. అవి కావలసినవన్నీ ప్రసాదిస్తాయి.
నానాకారాణి వాసాంసి ఫలన్త్యన్యే నగోత్తమాః। ముక్తావైదూర్యచిత్రాణి భూషణాని తథైవ చ। స్త్రీణాం యాన్యనురూపాణి పురుషాణాం తథైవ చ
ఇంకా కొన్ని అద్భుతమైన చెట్లు రకరకాల వస్త్రాలను, ముత్యాలు, వైదూర్యాలతో అలంకరించిన ఆభరణాలను ఫలంగా ఇస్తాయి. అవి స్త్రీలకు, పురుషులకు తగిన విధంగా ఉంటాయి.
సర్వర్తుసుఖసేవ్యాని ఫలన్త్యన్యే నగోత్తమాః। మహార్హమణిచిత్రాణి ఫలన్త్యన్యే నగోత్తమాః
ఇంకా కొన్ని ఉత్తమ చెట్లు అన్ని ఋతువులలో ఆనందంగా తినదగిన పండ్లను ఇస్తాయి. మరికొన్ని విలువైన రత్నాలతో అలంకరించిన ఫలాలను ఇస్తాయి.
శయనాని ప్రసూయన్తే చిత్రాస్తరణవన్తి చ। మనఃకాన్తాని మాల్యాని ఫలన్త్యత్రాపరే ద్రుమాః
అక్కడ కొన్ని చెట్లు రంగురంగుల పరుపులతో మంచాలను పుట్టిస్తాయి. మరికొన్ని చెట్లు మనసుకు హాయిగా ఉండే మాలలను ఫలంగా ఇస్తాయి.
పానాని చ మహార్హాణి భక్ష్యాణి వివిధాని చ। స్త్రియశ్చ గుణసమ్పన్నా రూపయౌవనలక్షితాః
అక్కడ విలాసవంతమైన పానీయాలు, రకరకాల భోజనాలు, సుందరమైన రూపం, యవ్వనం కలిగిన, మంచి లక్షణాలు ఉన్న స్త్రీలు ఉన్నాయి.
గన్ధర్వాః కిన్నరాః సిద్ధా నాగా విద్యాధరాస్తథా। రమన్తే సతతం తత్ర నారీభిర్భాస్వరప్రభాః
అక్కడ గంధర్వులు, కిన్నరులు, సిద్ధులు, నాగులు, విద్యాధరులు—all అందరూ ప్రకాశవంతమైన కాంతితో మెరిసిపోతూ, స్త్రీలతో కలిసి ఎప్పుడూ ఆనందంగా ఉంటారు.
సర్వే సుకృతకర్మాణః సర్వే రతిపరాయణాః। సర్వే కామార్థసహితా వసన్తి సహ యోషితః
అక్కడ ఉన్నవారు అందరూ మంచి పనులు చేసే వారు, సుఖానికే ప్రాధాన్యం ఇచ్చేవారు, కావలసిన కోరికలు అన్నీ నెరవేరినవారు, స్త్రీలతో కలిసి నివసిస్తారు.
గీతవాదిత్రనిర్ఘోషః సోత్కృష్టహసితస్వనః। శ్రూయతే సతతం తత్ర సర్వభూతమనోరమః
అక్కడ ఎప్పుడూ పాటలు, వాద్యాల శబ్దాలు, ఉల్లాసంగా నవ్వుల ధ్వని వినిపిస్తూ, అన్ని జీవులకు ఆకర్షణగా ఉంటుంది.
తత్ర నాముదితః కశ్చిన్నాత్ర కశ్చిదసత్ప్రియః। అహన్యహని వర్ధన్తే గుణాస్తత్ర మనోరమాః
అక్కడ ఎవరూ అసంతుష్టిగా ఉండరు, ఎవరూ ఇష్టపడని వారు ఉండరు; ప్రతి రోజు అక్కడ ఆకర్షణీయమైన మంచి లక్షణాలు పెరుగుతూనే ఉంటాయి.
సమతిక్రమ్య తం దేశముత్తరః పయసాం నిధిః। తత్ర సోమగిరిర్నామ మధ్యే హేమమయో మహాన్
ఆ ప్రాంతాన్ని దాటి ఉత్తరంగా ఉన్న సముద్రం ఉంది; దాని మధ్యలో సోమపర్వతం అనే గొప్ప బంగారు పర్వతం ఉంది.
ఇన్ద్రలోకగతా యే చ బ్రహ్మలోకగతాశ్చ యే। దేవాస్తం సమవేక్షన్తే గిరిరాజం దివం గతాః
ఇంద్రలోకానికి వెళ్లిన దేవతలు, బ్రహ్మలోకానికి చేరిన వారు—all ఆ పరమ పర్వతాన్ని ఆకాశంలో మెరిసిపోతూ చూస్తారు.
స తు దేశో విసూర్యోఽపి తస్య భాసా ప్రకాశతే। సూర్యలక్ష్మ్యాభివిజ్ఞేయస్తపతేవ వివస్వతా
ఆ ప్రాంతం సూర్యుడు లేకపోయినా తన కాంతితో ప్రకాశిస్తుంది; సూర్యుని మహిమతో గుర్తించదగినది, సూర్యుని తేజంతోనే మండిపోతున్నట్టు ఉంటుంది.
భగవాంస్తత్ర విశ్వాత్మా శమ్భురేకాదశాత్మకః। బ్రహ్మా వసతి దేవేశో బ్రహ్మర్షిపరివారితః
అక్కడ విశ్వానికి ఆత్మ అయిన భగవంతుడు, పదకొండు రూపాలుతో ఉన్న శివుడు, దేవతల దేవుడు బ్రహ్మ, బ్రహ్మర్షుల మధ్య నివసిస్తాడు.
న కథంచన గన్తవ్యం కురూణాముత్తరేణ వః। అన్యేషామపి భూతానాం నానుక్రామతి వై గతిః
మీరు కురుల ఉత్తరభాగాన్ని ఏ విధంగానూ దాటి పోకూడదు; ఇతర జంతువులకైనా అక్కడి దాటి వెళ్లే మార్గం లేదు.
స హి సోమగిరిర్నామ దేవానామపి దుర్గమః। తమాలోక్య తతః క్షిప్రముపావర్తితుమర్హథ
సోమపర్వతం దేవతలకే అందని దుర్గమమైనది; దాన్ని చూసిన వెంటనే మీరు త్వరగా తిరిగి రావాలి.
ఏతావద్ వానరైః శక్యం గన్తుం వానరపుంగవాః। అభాస్కరమమర్యాదం న జానీమస్తతః పరమ్
వానరులారా, మనం ఇంతవరకే వెళ్లగలము; దీనికి మించి, వెలుతురు లేని, అవధి లేని ప్రాంతం గురించి మేము ఏమీ తెలియదు.
సర్వమేతద్ విచేతవ్యం యన్మయా పరికీర్తితమ్। యదన్యదపి నోక్తం చ తత్రాపి క్రియతాం మతిః
నేను వివరంగా చెప్పిన ప్రతిదీ మీరు శోధించాలి; ఇంకా నేను చెప్పని ఏదైనా ఉంటే, దానిపైనా మీ దృష్టి పెట్టండి.
తతః కృతం దాశరథేర్మహత్ప్రియం మహత్ప్రియం చాపి తతో మమ ప్రియమ్। కృతం భవిష్యత్యనిలానలోపమా విదేహజాదర్శనజేన కర్మణా
అప్పుడు దశరథ కుమారుడైన రామునికి, అలాగే నాకు కూడా, మీరు గొప్ప ఉపకారం చేసినవారు అవుతారు; వాయువు, అగ్ని వంటి శక్తితో, విదేహ కుమార్తెను దర్శించడం అనే కార్యం నెరవేరుతుంది.
తతః కృతార్థాః సహితాః సబాన్ధవా మయార్చితాః సర్వగుణైర్మనోరమైః। చరిష్యథోర్వీం ప్రతి శాన్తశత్రవః సహప్రియా భూతధరాః ప్లవంగమాః
అప్పుడు మీరు మీ బంధువులతో కలిసి, నా చేత సర్వగుణ సంపన్నంగా సత్కారం పొందినవారు, ప్రియమైన వారితో కలిసి, శత్రువులను జయించి, భూమిపై సంతోషంగా సంచరించగలుగుతారు.
thumb|చతుశ్చత్వారింశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే కిష్కిన్ధాకాణ్డే చతుశ్చత్వారింశః సర్గః ॥౪-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలో కిష్కింధాకాండలో నలభై నాలుగవ సర్గను వినండి.
విశేషేణ తు సుగ్రీవో హనూమత్యర్థముక్తవాన్। స హి తస్మిన్ హరిశ్రేష్ఠే నిశ్చితార్థోఽర్థసాధనే
సుగ్రీవుడు ప్రత్యేకంగా హనుమంతునితో మాట్లాడాడు; ఆ హనుమంతుడు ఆ పనిని పూర్తిచేయగలడని అతనికి నమ్మకం ఉండేది.
అబ్రవీచ్చ హనూమన్తం విక్రాన్తమనిలాత్మజమ్। సుగ్రీవః పరమప్రీతః ప్రభుః సర్వవనౌకసామ్
అటు సర్వ వనవాసుల అధిపతి అయిన సుగ్రీవుడు, ఆనందంతో, వాయుపుత్రుడైన వీరుడైన హనుమంతునితో ఇలా అన్నాడు.
న భూమౌ నాన్తరిక్షే వా నామ్బరే నామరాలయే। నాప్సు వా గతిసఙ్గం తే పశ్యామి హరిపుంగవ
హనుమంతా, నీకు భూమిపై, ఆకాశంలో, గగనంలో, అమరుల లోకంలో, నీటిలో — ఎక్కడా కూడా ప్రయాణానికి ఎలాంటి అడ్డంకి కనిపించడం లేదు.
సాసురాః సహగన్ధర్వాః సనాగనరదేవతాః। విదితాః సర్వలోకాస్తే ససాగరధరాధరాః
అసురులు, గంధర్వులు, నాగులు, మనుషులు, దేవతలు — సముద్రాలు, పర్వతాలతో కూడిన అన్ని లోకాలు నీకు తెలిసినవే.
గతిర్వేగశ్చ తేజశ్చ లాఘవం చ మహాకపే। పితుస్తే సదృశం వీర మారుతస్య మహౌజసః
నీ వేగం, తేజస్సు, చురుకుదనం, తేలిక — వీటన్నీ నీ తండ్రి పవనుని పోలి ఉన్నాయి, ఓ మహాకపి!
తేజసా వాపి తే భూతం న సమం భువి విద్యతే। తద్ యథా లభ్యతే సీతా తత్త్వమేవానుచిన్తయ
ఈ భూమిపై నీ తేజస్సుకు సమానమైనది లేదు. అందుకే, సీతను ఎలా కనుగొనాలో బాగా ఆలోచించు.