యత్ర తిష్ఠతి ధర్మజ్ఞస్తపసా స్వేన భావితః। మేరుసావర్ణిరిత్యేష ఖ్యాతో వై బ్రహ్మణా సమః
అక్కడ తన తపస్సుతో పవిత్రుడై, ధర్మాన్ని తెలిసిన, బ్రహ్మకు సమానమైన మెరుసావర్ణి అనే మహర్షి నివసిస్తాడు.
ప్రష్టవ్యో మేరుసావర్ణిర్మహర్షిః సూర్యసంనిభః। ప్రణమ్య శిరసా భూమౌ ప్రవృత్తిం మైథిలీం ప్రతి
మీరు భూమికి మస్తకంతో నమస్కరించి, సూర్యుని వంటి ప్రకాశంతో ఉన్న మహర్షి మెరుసావర్ణిని సీత వార్త గురించి అడగాలి.
ఏతావజ్జీవలోకస్య భాస్కరో రజనీక్షయే। కృత్వా వితిమిరం సర్వమస్తం గచ్ఛతి పర్వతమ్
జీవజాలానికి సరిహద్దుగా ఉన్న ఆ పర్వతంపై, రాత్రి ముగిసిన తర్వాత, సూర్యుడు చీకటిని తొలగించి అస్తమిస్తాడు.
ఏతావద్ వానరైః శక్యం గన్తుం వానరపుఙ్గవాః। అభాస్కరమమర్యాదం న జానీమస్తతః పరమ్
వానరులారా! ఇంతవరకు మీరు వెళ్లగలుగుతారు. దీని తర్వాతి ప్రాంతం సూర్యరహితం, సరిహద్దులేని ప్రాంతం; దాని గురించి మేము తెలియదు.
అవగమ్య తు వైదేహీం నిలయం రావణస్య చ। అస్తం పర్వతమాసాద్య పూర్ణే మాసే నివర్తత
వైదేహిని ఎక్కడ ఉంచారో, రావణుని నివాసం ఎక్కడుందో తెలుసుకుని, అస్తమయ పర్వతాన్ని చేరుకుని, నెల పూర్తయ్యేలోగా తిరిగి రండి.
ఊర్ధ్వం మాసాన్న వస్తవ్యం వసన్ వధ్యో భవేన్మమ। సహైవ శూరో యుష్మాభిః శ్వశురో మే గమిష్యతి
ఒక నెల దాటి అక్కడ ఉండకూడదు; అక్కడే ఉంటే నా శిక్షకు గురవుతారు. మీతో పాటు నా ధైర్యవంతుడైన మామగారు కూడా వెళ్లిపోతారు.
శ్రోతవ్యం సర్వమేతస్య భవద్భిర్దిష్టకారిభిః। గురురేష మహాబాహుః శ్వశురో మే మహాబలః
మీరు అందరూ చెప్పినట్లు చేయాలి, ఇవన్నీ వినాలి. ఈ మహాబలుడు మీ గురువు, నా మామగారు కూడా.
భవన్తశ్చాపి విక్రాన్తాః ప్రమాణం సర్వ ఏవ హి। ప్రమాణమేనం సంస్థాప్య పశ్యధ్వం పశ్చిమాం దిశమ్
మీరు అందరూ ధైర్యవంతులే, విశ్వసనీయులే. ఆయనను మీకు మార్గదర్శిగా చేసుకుని, పశ్చిమ దిక్కు వైపు చూడండి.
దృష్టాయాం తు నరేన్ద్రస్య పత్న్యామమితతేజసః। కృతకృత్యా భవిష్యామః కృతస్య ప్రతికర్మణా
అపార తేజస్సు గల రాజు భార్యను కనుగొన్నప్పుడు, మన పని పూర్తయింది అని భావించవచ్చు; మన బాధ్యతను నెరవేర్చినవాళ్లం అవుతాం.
అతోఽన్యదపి యత్కార్యం కార్యస్యాస్య ప్రియం భవేత్। సమ్ప్రధార్య భవద్భిశ్చ దేశకాలార్థసంహితమ్
ఈ పనికి మరేదైనా ఉపయోగపడే పని ఉంటే, దాని స్థలం, సమయం, అవసరం బట్టి మీరు ఆలోచించి నిర్ణయించండి.
తతః సుషేణప్రముఖాః ప్లవఙ్గాః సుగ్రీవవాక్యం నిపుణం నిశమ్య। ఆమన్త్ర్య సర్వే ప్లవగాధిపం తే జగ్ముర్దిశం తాం వరుణాభిగుప్తామ్
అంతటా సుషేణుడు ముందుండగా వానరులు, సుగ్రీవుడు చెప్పిన మాటలను శ్రద్ధగా విని, వానరాధిపతిని నమస్కరించి, వరుణుడు కాపాడే ఆ దిక్కు బయలుదేరారు.
thumb|త్రిచత్వారింశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే కిష్కిన్ధాకాణ్డే త్రిచత్వారింశః సర్గః ॥౪-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలో కిష్కింధా కాండలో నలభై మూడవ సర్గను వినండి.
తతః సందిశ్య సుగ్రీవః శ్వశురం పశ్చిమాం దిశమ్। వీరం శతబలిం నామ వానరం వానరేశ్వరః
తర్వాత సుగ్రీవుడు తన మామగారిని పశ్చిమ దిక్కు పంపించాడు; వానరాధిపతి అయిన సుగ్రీవుడు శతబలిని అనే వీర వానరుణ్ణి పంపించాడు.
ఉవాచ రాజా సర్వజ్ఞః సర్వవానరసత్తమః। వాక్యమాత్మహితం చైవ రామస్య చ హితం తదా
అన్ని విషయాలు తెలిసిన వానరులలో శ్రేష్ఠుడైన రాజు, ఆ సమయంలో తనకూ రామునికీ మేలు కలిగే మాటలు చెప్పాడు.
వృతః శతసహస్రేణ త్వద్విధానాం వనౌకసామ్। వైవస్వతసుతైః సార్ధం ప్రవిష్టః సర్వమన్త్రిభిః
నీలాంటి వనవాసి వానరులతో లక్ష మంది, వైవస్వతుని కుమారులతో పాటు, అతడు తన మంత్రులతో కలిసి వెళ్లాడు.
దిశం హ్యుదీచీం విక్రాన్తాం హిమశైలావతంసికామ్। సర్వతః పరిమార్గధ్వం రామపత్నీం యశస్వినీమ్
హిమాలయ పర్వతాలతో అలంకరించబడిన ఉత్తర దిక్కులో, మీరు అందరూ రాముని భార్య అయిన యశస్విని సీతను అన్ని వైపులా వెతకండి.
అస్మిన్ కార్యే వినిర్వృత్తే కృతే దాశరథేః ప్రియే। ఋణాన్ముక్తా భవిష్యామః కృతార్థార్థవిదాం వరాః
ఈ పని పూర్తయి, దశరథుని కుమారుని ప్రియమైనవారిని కనుగొంటే, మనం అప్పుల నుంచి విముక్తులమై, మన లక్ష్యాన్ని సాధించినవాళ్లం అవుతాం.
కృతం హి ప్రియమస్మాకం రాఘవేణ మహాత్మనా। తస్య చేత్ప్రతికారోఽస్తి సఫలం జీవితం భవేత్
మహాత్ముడైన రాఘవుడు మనకు ఎంతో మేలు చేశాడు; మనం ఆయనకు ప్రతిఫలం చెల్లిస్తే, మన జన్మ సార్థకమవుతుంది.
అర్థినః కార్యనిర్వృత్తిమకర్తురపి యశ్చరేత్। తస్య స్యాత్ సఫలం జన్మ కిం పునః పూర్వకారిణః
ఎవరైనా మన వద్ద ఆశతో వచ్చినవారి కోరికను నెరవేర్చితే, వారు మనకు మేలు చేయకపోయినా వారి జన్మ సఫలమవుతుంది; మరి మునుపు మేలు చేసినవారికి సహాయం చేస్తే ఎంత గొప్పది!
ఏతాం బుద్ధిం సమాస్థాయ దృశ్యతే జానకీ యథా। తథా భవద్భిః కర్తవ్యమస్మత్ప్రియహితైషిభిః
ఈ నిర్ణయాన్ని గట్టిగా పట్టుకుని, మన మేలు కోరే మీరు అందరూ, జానకిని కనుగొనేలా ప్రయత్నించాలి.
అయం హి సర్వభూతానాం మాన్యస్తు నరసత్తమః। అస్మాసు చ గతః ప్రీతిం రామః పరపురంజయః
శత్రు నగరాలను జయించిన రాముడు అందరికీ గౌరవనీయుడు, మనందరిలోను ప్రీతిని సంపాదించుకున్నవాడు.
ఇమాని బహుదుర్గాణి నద్యః శైలాన్తరాణి చ। భవన్తః పరిమార్గన్తు బుద్ధివిక్రమసమ్పదా
ఈ అనేక కఠినమైన ప్రాంతాలు, నదులు, పర్వతాలను మీరు మీ తెలివి, ధైర్యం, సామర్థ్యంతో శోధించాలి.
తత్ర మ్లేచ్ఛాన్ పులిన్దాంశ్చ శూరసేనాంస్తథైవ చ। ప్రస్థలాన్ భరతాంశ్చైవ కురూంశ్చ సహ మద్రకైః
అక్కడ మ్లేఛులు, పులిందులు, శూరసేనులు, ప్రస్థలులు, భరతులు, కురులు, మద్రకులతో కూడిన ప్రాంతాలను మీరు జాగ్రత్తగా పరిశీలించండి.
కామ్బోజయవనాంశ్చైవ శకానాం పత్తనాని చ। అన్వీక్ష్య దరదాంశ్చైవ హిమవన్తం విచిన్వథ
అలాగే కామ్బోజులు, యవనులు, శకుల పట్టణాలను కూడా చూడండి. ఆ తరువాత దరదులు, హిమవంతాన్ని కూడా శోధించండి.
లోధ్రపద్మకషణ్డేషు దేవదారువనేషు చ। రావణః సహ వైదేహ్యా మార్గితవ్యస్తతస్తతః
లోధ్ర, పద్మక చెట్ల తోటల్లో, దేవదారు అడవుల్లో ఎక్కడైనా రావణుడు సీతతో కలిసి ఉన్నాడేమో అని శోధించాలి.
తతః సోమాశ్రమం గత్వా దేవగన్ధర్వసేవితమ్। కాలం నామ మహాసానుం పర్వతం తం గమిష్యథ
తర్వాత దేవతలు, గంధర్వులు సేవించే సోమాశ్రమానికి వెళ్లి, అక్కడ నుండి కాల అనే గొప్ప పర్వతాన్ని చేరుకోవాలి.
మహత్సు తస్య శైలేషు పర్వతేషు గుహాసు చ। విచిన్వత మహాభాగాం రామపత్నీమనిన్దితామ్
ఆ పర్వతం మీద ఉన్న విస్తారమైన కొండలు, గుహల్లో మీరు రాముని నిర్దోషిణి భార్యను జాగ్రత్తగా వెతకండి.
తమతిక్రమ్య శైలేన్ద్రం హేమగర్భం మహాగిరిమ్। తతః సుదర్శనం నామ పర్వతం గన్తుమర్హథ
ఆ శైలేంద్రుడిని, బంగారు తలపు ఉన్న ఆ మహా పర్వతాన్ని దాటి, తర్వాత సుదర్శన అనే పర్వతాన్ని చేరాలి.
తతో దేవసఖో నామ పర్వతః పతగాలయః। నానాపక్షిసమాకీర్ణో వివిధద్రుమభూషితః
ఆ తరువాత దేవసఖ అనే పక్షుల నివాసమైన పర్వతం వస్తుంది. అది色色 పక్షులతో నిండిపోయి, అనేక రకాల చెట్లతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.
తస్య కాననషణ్డేషు నిర్ఝరేషు గుహాసు చ। రావణః సహ వైదేహ్యా మార్గితవ్యస్తతస్తతః
ఆ పర్వతంలోని తోటలు, జలపాతాలు, గుహల్లో ఎక్కడైనా రావణుడు సీతతో కలిసి ఉన్నాడేమో అని జాగ్రత్తగా వెతకండి.