తరుణాదిత్యవర్ణాని భ్రాజమానాని సర్వతః। జాతరూపమయైర్వృక్షైః శోభితాని సుపుష్పితైః
వాటి చుట్టూ ఉదయించు సూర్యుని వర్ణంతో ప్రకాశిస్తూ, బంగారుతో తయారైన పుష్పిత వృక్షాలతో అలంకరించబడి ఉంటాయి.
తేషాం మధ్యే స్థితో రాజా మేరురుత్తమపర్వతః। ఆదిత్యేన ప్రసన్నేన శైలో దత్తవరః పురా
వాటిమధ్యలో రాజులైన మెరుపర్వతం నిలిచి ఉంది. ఆ ఉత్తమ పర్వతానికి, ఒకప్పుడు దయగల సూర్యుడు వరమిచ్చాడు.
తేనైవముక్తః శైలేన్ద్రః సర్వ ఏవ త్వదాశ్రయాః। మత్ప్రసాదాద్ భవిష్యన్తి దివా రాత్రౌ చ కాఞ్చనాః
అప్పుడు సూర్యుడు ఆ పర్వతాధిపతిని ఇలా అనాడు: 'నీపై ఆధారపడే వారు నా కృపతో పగలు, రాత్రి రెండింటిలోనూ బంగారు వర్ణంతో మెరుస్తారు.'
త్వయి యే చాపి వత్స్యన్తి దేవగన్ధర్వదానవాః। తే భవిష్యన్తి భక్తాశ్చ ప్రభయా కాఞ్చనప్రభాః
నీపై నివసించే దేవతలు, గంధర్వులు, దానవులు కూడా భక్తులై, బంగారు ప్రకాశంతో వెలిగిపోతారు.
విశ్వేదేవాశ్చ వసవో మరుతశ్చ దివౌకసః। ఆగత్య పశ్చిమాం సంధ్యాం మేరుముత్తమపర్వతమ్
విశ్వదేవతలు, వసువులు, మరుత్లు మరియు ఆకాశవాసులు పశ్చిమ సంధ్య సమయానికి ఉత్తమ పర్వతమైన మెరుపర్వతాన్ని చేరుకుంటారు.
యోజనానాం సహస్రాణి దశ తాని దివాకరః। ముహూర్తార్ధేన తం శీఘ్రమభియాతి శిలోచ్చయమ్
సూర్యుడు అతి వేగంగా అర ముహూర్తంలో పది వేల యోజనాల దూరాన్ని దాటి ఆ పర్వత శిఖరాన్ని చేరుకుంటాడు.
శృఙ్గే తస్య మహద్దివ్యం భవనం సూర్యసంనిభమ్। ప్రాసాదగణసమ్బాధం విహితం విశ్వకర్మణా
ఆ పర్వత శిఖరంపై సూర్యుని వంటి ప్రకాశంతో, అనేక ప్రాసాదాలతో నిండిన, విశ్వకర్మ నిర్మించిన గొప్ప దివ్య భవనం ఉంది.
శోభితం తరుభిశ్చిత్రైర్నానాపక్షిసమాకులైః। నికేతం పాశహస్తస్య వరుణస్య మహాత్మనః
వివిధ వృక్షాలతో, అనేక పక్షులతో నిండిన ఆ స్థలం, గొప్పాత్ముడైన వరుణుడు, పాశధారి నివాసంగా ఉంది.
అన్తరా మేరుమస్తం చ తాలో దశశిరా మహాన్। జాతరూపమయః శ్రీమాన్ భ్రాజతే చిత్రవేదికః
మెరుపర్వతం మరియు అస్తమయ స్థలమధ్యలో, పదిహెడు తాడుతొండలతో, బంగారుతో తయారైన, అద్భుతమైన వేదికతో కూడిన గొప్ప తాటి చెట్టు మెరిసిపోతుంది.
తేషు సర్వేషు దుర్గేషు సరస్సు చ సరిత్సు చ। రావణః సహ వైదేహ్యా మార్గితవ్యస్తతస్తతః
ఆ ప్రాకారాలు, సరస్సులు, నదులన్నింటిలో రావణుడు సీతతో కలిసి ఎక్కడున్నాడో అక్కడక్కడ వెతకాలి.
యత్ర తిష్ఠతి ధర్మజ్ఞస్తపసా స్వేన భావితః। మేరుసావర్ణిరిత్యేష ఖ్యాతో వై బ్రహ్మణా సమః
అక్కడ తన తపస్సుతో పవిత్రుడై, ధర్మాన్ని తెలిసిన, బ్రహ్మకు సమానమైన మెరుసావర్ణి అనే మహర్షి నివసిస్తాడు.
ప్రష్టవ్యో మేరుసావర్ణిర్మహర్షిః సూర్యసంనిభః। ప్రణమ్య శిరసా భూమౌ ప్రవృత్తిం మైథిలీం ప్రతి
మీరు భూమికి మస్తకంతో నమస్కరించి, సూర్యుని వంటి ప్రకాశంతో ఉన్న మహర్షి మెరుసావర్ణిని సీత వార్త గురించి అడగాలి.
ఏతావజ్జీవలోకస్య భాస్కరో రజనీక్షయే। కృత్వా వితిమిరం సర్వమస్తం గచ్ఛతి పర్వతమ్
జీవజాలానికి సరిహద్దుగా ఉన్న ఆ పర్వతంపై, రాత్రి ముగిసిన తర్వాత, సూర్యుడు చీకటిని తొలగించి అస్తమిస్తాడు.
ఏతావద్ వానరైః శక్యం గన్తుం వానరపుఙ్గవాః। అభాస్కరమమర్యాదం న జానీమస్తతః పరమ్
వానరులారా! ఇంతవరకు మీరు వెళ్లగలుగుతారు. దీని తర్వాతి ప్రాంతం సూర్యరహితం, సరిహద్దులేని ప్రాంతం; దాని గురించి మేము తెలియదు.
అవగమ్య తు వైదేహీం నిలయం రావణస్య చ। అస్తం పర్వతమాసాద్య పూర్ణే మాసే నివర్తత
వైదేహిని ఎక్కడ ఉంచారో, రావణుని నివాసం ఎక్కడుందో తెలుసుకుని, అస్తమయ పర్వతాన్ని చేరుకుని, నెల పూర్తయ్యేలోగా తిరిగి రండి.
ఊర్ధ్వం మాసాన్న వస్తవ్యం వసన్ వధ్యో భవేన్మమ। సహైవ శూరో యుష్మాభిః శ్వశురో మే గమిష్యతి
ఒక నెల దాటి అక్కడ ఉండకూడదు; అక్కడే ఉంటే నా శిక్షకు గురవుతారు. మీతో పాటు నా ధైర్యవంతుడైన మామగారు కూడా వెళ్లిపోతారు.
శ్రోతవ్యం సర్వమేతస్య భవద్భిర్దిష్టకారిభిః। గురురేష మహాబాహుః శ్వశురో మే మహాబలః
మీరు అందరూ చెప్పినట్లు చేయాలి, ఇవన్నీ వినాలి. ఈ మహాబలుడు మీ గురువు, నా మామగారు కూడా.
భవన్తశ్చాపి విక్రాన్తాః ప్రమాణం సర్వ ఏవ హి। ప్రమాణమేనం సంస్థాప్య పశ్యధ్వం పశ్చిమాం దిశమ్
మీరు అందరూ ధైర్యవంతులే, విశ్వసనీయులే. ఆయనను మీకు మార్గదర్శిగా చేసుకుని, పశ్చిమ దిక్కు వైపు చూడండి.
దృష్టాయాం తు నరేన్ద్రస్య పత్న్యామమితతేజసః। కృతకృత్యా భవిష్యామః కృతస్య ప్రతికర్మణా
అపార తేజస్సు గల రాజు భార్యను కనుగొన్నప్పుడు, మన పని పూర్తయింది అని భావించవచ్చు; మన బాధ్యతను నెరవేర్చినవాళ్లం అవుతాం.
అతోఽన్యదపి యత్కార్యం కార్యస్యాస్య ప్రియం భవేత్। సమ్ప్రధార్య భవద్భిశ్చ దేశకాలార్థసంహితమ్
ఈ పనికి మరేదైనా ఉపయోగపడే పని ఉంటే, దాని స్థలం, సమయం, అవసరం బట్టి మీరు ఆలోచించి నిర్ణయించండి.
తతః సుషేణప్రముఖాః ప్లవఙ్గాః సుగ్రీవవాక్యం నిపుణం నిశమ్య। ఆమన్త్ర్య సర్వే ప్లవగాధిపం తే జగ్ముర్దిశం తాం వరుణాభిగుప్తామ్
అంతటా సుషేణుడు ముందుండగా వానరులు, సుగ్రీవుడు చెప్పిన మాటలను శ్రద్ధగా విని, వానరాధిపతిని నమస్కరించి, వరుణుడు కాపాడే ఆ దిక్కు బయలుదేరారు.
thumb|త్రిచత్వారింశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే కిష్కిన్ధాకాణ్డే త్రిచత్వారింశః సర్గః ॥౪-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలో కిష్కింధా కాండలో నలభై మూడవ సర్గను వినండి.
తతః సందిశ్య సుగ్రీవః శ్వశురం పశ్చిమాం దిశమ్। వీరం శతబలిం నామ వానరం వానరేశ్వరః
తర్వాత సుగ్రీవుడు తన మామగారిని పశ్చిమ దిక్కు పంపించాడు; వానరాధిపతి అయిన సుగ్రీవుడు శతబలిని అనే వీర వానరుణ్ణి పంపించాడు.
ఉవాచ రాజా సర్వజ్ఞః సర్వవానరసత్తమః। వాక్యమాత్మహితం చైవ రామస్య చ హితం తదా
అన్ని విషయాలు తెలిసిన వానరులలో శ్రేష్ఠుడైన రాజు, ఆ సమయంలో తనకూ రామునికీ మేలు కలిగే మాటలు చెప్పాడు.
వృతః శతసహస్రేణ త్వద్విధానాం వనౌకసామ్। వైవస్వతసుతైః సార్ధం ప్రవిష్టః సర్వమన్త్రిభిః
నీలాంటి వనవాసి వానరులతో లక్ష మంది, వైవస్వతుని కుమారులతో పాటు, అతడు తన మంత్రులతో కలిసి వెళ్లాడు.
దిశం హ్యుదీచీం విక్రాన్తాం హిమశైలావతంసికామ్। సర్వతః పరిమార్గధ్వం రామపత్నీం యశస్వినీమ్
హిమాలయ పర్వతాలతో అలంకరించబడిన ఉత్తర దిక్కులో, మీరు అందరూ రాముని భార్య అయిన యశస్విని సీతను అన్ని వైపులా వెతకండి.
అస్మిన్ కార్యే వినిర్వృత్తే కృతే దాశరథేః ప్రియే। ఋణాన్ముక్తా భవిష్యామః కృతార్థార్థవిదాం వరాః
ఈ పని పూర్తయి, దశరథుని కుమారుని ప్రియమైనవారిని కనుగొంటే, మనం అప్పుల నుంచి విముక్తులమై, మన లక్ష్యాన్ని సాధించినవాళ్లం అవుతాం.
కృతం హి ప్రియమస్మాకం రాఘవేణ మహాత్మనా। తస్య చేత్ప్రతికారోఽస్తి సఫలం జీవితం భవేత్
మహాత్ముడైన రాఘవుడు మనకు ఎంతో మేలు చేశాడు; మనం ఆయనకు ప్రతిఫలం చెల్లిస్తే, మన జన్మ సార్థకమవుతుంది.
అర్థినః కార్యనిర్వృత్తిమకర్తురపి యశ్చరేత్। తస్య స్యాత్ సఫలం జన్మ కిం పునః పూర్వకారిణః
ఎవరైనా మన వద్ద ఆశతో వచ్చినవారి కోరికను నెరవేర్చితే, వారు మనకు మేలు చేయకపోయినా వారి జన్మ సఫలమవుతుంది; మరి మునుపు మేలు చేసినవారికి సహాయం చేస్తే ఎంత గొప్పది!
ఏతాం బుద్ధిం సమాస్థాయ దృశ్యతే జానకీ యథా। తథా భవద్భిః కర్తవ్యమస్మత్ప్రియహితైషిభిః
ఈ నిర్ణయాన్ని గట్టిగా పట్టుకుని, మన మేలు కోరే మీరు అందరూ, జానకిని కనుగొనేలా ప్రయత్నించాలి.