యశ్చ మాసాన్నివృత్తోఽగ్రే దృష్టా సీతేతి వక్ష్యతి। మత్తుల్యవిభవో భోగైః సుఖం స విహరిష్యతి
ఎవరైనా ఒక నెలలో తిరిగి వచ్చి, 'సీతను చూశాను' అని చెబితే, అతడు నా సమానంగా ఐశ్వర్యం, సుఖాలు అనుభవిస్తూ ఆనందంగా జీవిస్తాడు.
తతః ప్రియతరో నాస్తి మమ ప్రాణాద్ విశేషతః। కృతాపరాధో బహుశో మమ బన్ధుర్భవిష్యతి
అతడు నాకు ప్రాణాలకన్నా ప్రియమైనవాడు. ఎంత తప్పులు చేసినా, అతడు నా బంధువుగా మారతాడు.
అమితబలపరాక్రమా భవన్తో విపులగుణేషు కులేషు చ ప్రసూతాః। మనుజపతిసుతాం యథా లభధ్వం తదధిగుణం పురుషార్థమారభధ్వమ్
మీరు అంతా అపారమైన బలంతో, పరాక్రమంతో, గొప్ప కుటుంబాల్లో పుట్టినవారు. మానవుల రాజు కుమార్తెను కనుగొనడానికి మీ శక్తినంతా ఉపయోగించి ప్రయత్నించండి.
thumb|ద్విచత్వారింశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే కిష్కిన్ధాకాణ్డే ద్విచత్వారింశః సర్గః ॥౪-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలో కిష్కింధా కాండలో నలభై రెండవ అధ్యాయాన్ని వినండి.
అథ ప్రస్థాప్య స హరీన్ సుగ్రీవో దక్షిణాం దిశమ్। అబ్రవీన్మేఘసంకాశం సుషేణం నామ వానరమ్
తర్వాత సుగ్రీవుడు వానరులను దక్షిణ దిశకు పంపి, మేఘంలా కనిపించే సుషేణ అనే వానరుని పిలిచి మాట్లాడాడు.
తారాయాః పితరం రాజా శ్వశురం భీమవిక్రమమ్। అబ్రవీత్ ప్రాఞ్జలిర్వాక్యమభిగమ్య ప్రణమ్య చ
తారకు తండ్రైన భయంకరమైన పరాక్రమం గల రాజును, తన మామగారిని, సుగ్రీవుడు చేతులు జోడించి సమీపించి గౌరవంగా పలికాడు.
మహర్షిపుత్రం మారీచమర్చిష్మన్తం మహాకపిమ్। వృతం కపివరైః శూరైర్మహేన్ద్రసదృశద్యుతిమ్
మహర్షి కుమారుడైన, ఇంద్రుని తేజస్సుతో మెరిసే, శూరులైన వానర నాయకులతో కూడిన మహాకపి మారీచుని సుగ్రీవుడు ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.
బుద్ధివిక్రమసమ్పన్నం వైనతేయసమద్యుతిమ్। మరీచిపుత్రాన్ మారీచానర్చిర్మాల్యాన్ మహాబలాన్
బుద్ధి, పరాక్రమం కలిగి, గరుడుడిలా ప్రకాశించే మారీచుని కుమారులు—మారీచులు, అర్చిర్మాల్యులు, మహాబలులు—అందరినీ ఉద్దేశించి చెప్పాడు.
ఋషిపుత్రాంశ్చ తాన్ సర్వాన్ ప్రతీచీమాదిశద్ దిశమ్। ద్వాభ్యాం శతసహస్రాభ్యాం కపీనాం కపిసత్తమాః
ఆ ఋషిపుత్రులందరినీ పశ్చిమ దిశగా పంపాడు. సుషేణుని నాయకత్వంలో రెండు లక్షల మంది ప్రముఖ వానరులు బయలుదేరారు.
సుషేణప్రముఖా యూయం వైదేహీం పరిమార్గథ। సౌరాష్ట్రాన్ సహబాహ్లీకాంశ్చన్ద్రచిత్రాంస్తథైవ చ
సుషేణుడు ముందుండగా, మీరు సౌరాష్ట్రం, బాహ్లీక దేశం, చంద్రచిత్ర ప్రాంతాల్లో కూడా వైదేహిని వెతకాలి.
స్ఫీతాఞ్జనపదాన్ రమ్యాన్ విపులాని పురాణి చ। పుంనాగగహనం కుక్షిం బకులోద్దాలకాకులమ్
అక్కడ ఉన్న సుసంపన్నమైన, అందమైన ప్రాంతాలు, పురాతనమైన పెద్ద పట్టణాలు, పున్నాగ అడవులు, కుక్షి, బకుల, ఉద్దాలక చెట్లతో నిండిన ప్రదేశాల్లో వెతకండి.
తథా కేతకషణ్డాంశ్చ మార్గధ్వం హరిపుఙ్గవాః। ప్రత్యక్స్రోతోవహాశ్చైవ నద్యః శీతజలాః శివాః
అలాగే, కేతకివనాల్లో, శీతలమైన పవిత్రమైన నీటితో ప్రవహించే నదుల్లో కూడా, వానరులారా, మీరు వెతకండి.
తాపసానామరణ్యాని కాన్తారగిరయశ్చ యే। తత్ర స్థలీర్మరుప్రాయా అత్యుచ్చశిశిరాః శిలాః
తపస్వుల అడవుల్లో, అరణ్యాల్లో, అతి ఎత్తైన, చల్లని రాళ్లతో కూడిన, ఎక్కువగా ఎడారులాంటి ప్రదేశాల్లో కూడా వెతకండి.
గిరిజాలావృతాం దుర్గాం మార్గిత్వా పశ్చిమాం దిశమ్। తతః పశ్చిమమాగమ్య సముద్రం ద్రష్టుమర్హథ
పర్వత శ్రేణులతో, దుర్గమయమైన పశ్చిమ దిశను పూర్తిగా వెతికిన తర్వాత, మీరు పశ్చిమ సముద్రాన్ని చూడటానికి వెళ్లాలి.
తిమినక్రాకులజలం గత్వా ద్రక్ష్యథ వానరాః। తతః కేతకషణ్డేషు తమాలగహనేషు చ
అక్కడికి వెళ్లిన తర్వాత, మీరు తిమింగలాలు, మత్స్యాలు నిండిన నీటిని చూస్తారు. ఆ తరువాత కేతకివనాల్లో, తమాల అడవుల్లో వెతకండి.
కపయో విహరిష్యన్తి నారికేలవనేషు చ। తత్ర సీతాం చ మార్గధ్వం నిలయం రావణస్య చ
వానరులు అక్కడ నారికేళ వనాల్లో సంచరిస్తారు. అక్కడే మీరు సీతను, రావణుని నివాసాన్ని వెతకండి.
వేలాతలనివిష్టేషు పర్వతేషు వనేషు చ। మురవీపత్తనం చైవ రమ్యం చైవ జటాపురమ్
తీరప్రాంతంలోని పర్వతాలు, అడవుల్లో, మురవీపట్టణం, జటాపురం అనే అందమైన పట్టణాల్లో కూడా వెతకండి.
అవన్తీమఙ్గలేపాం చ తథా చాలక్షితం వనమ్। రాష్ట్రాణి చ విశాలాని పత్తనాని తతస్తతః
అవంతి, మంగళేప, గుర్తు లేని అడవిలోనూ, అలాగే విస్తారమైన రాజ్యాలు, పట్టణాల్లో కూడా వెతకండి.
సిన్ధుసాగరయోశ్చైవ సంగమే తత్ర పర్వతః। మహాన్ సోమగిరిర్నామ శతశృఙ్గో మహాద్రుమః
సింధు సముద్రాల సంగమంలో, అక్కడ ఒక గొప్ప కొండ ఉంది. దానికి సోమగిరి అని పేరు, వంద శిఖరాలు, గొప్ప చెట్లు ఉన్నాయి.
తత్ర ప్రస్థేషు రమ్యేషు సింహాః పక్షగమాః స్థితాః। తిమిమత్స్యగజాంశ్చైవ నీడాన్యారోపయన్తి తే
ఆ కొండపై అందమైన మైదానాల్లో రెక్కలతో ఉన్న సింహాలు నివసిస్తాయి. అవి తిమింగలాలు, చేపలు, ఏనుగులతో తమ గూళ్లు కట్టుకుంటాయి.
తాని నీడాని సింహానాం గిరిశృఙ్గగతాశ్చ యే। దృప్తాస్తృప్తాశ్చ మాతఙ్గాస్తోయదస్వననిఃస్వనాః
ఆ సింహాల గూళ్లు, కొండ శిఖరాలపై ఉన్నవాటిలో, గర్వంగా, తృప్తిగా ఉన్న ఏనుగులు నివసిస్తాయి. వాటి గర్జనలు మేఘగర్జనల్లా వినిపిస్తాయి.
విచరన్తి విశాలేఽస్మింస్తోయపూర్ణే సమన్తతః। తస్య శృఙ్గం దివస్పర్శం కాఞ్చనం చిత్రపాదపమ్
ఈ విశాలమైన, నీటితో నిండిన ప్రాంతంలో అవి ఎక్కడైనా సంచరిస్తుంటాయి. ఆ కొండ శిఖరం ఆకాశాన్ని తాకుతూ, బంగారు రంగులో, వివిధ రకాల చెట్లతో అలంకరించబడి ఉంటుంది.
సర్వమాశు విచేతవ్యం కపిభిః కామరూపిభిః। కోటిం తత్ర సముద్రస్య కాఞ్చనీం శతయోజనామ్
అక్కడ ఉన్నది మొత్తం, ఏ రూపంలోనైనా మారగల కపులు త్వరగా వెదకాలి. అక్కడ సముద్రానికి బంగారు తీరప్రాంతం ఉంది, అది వంద యోజనాల పొడవు.
దుర్దర్శాం పారియాత్రస్య గత్వా ద్రక్ష్యథ వానరాః। కోట్యస్తత్ర చతుర్వింశద్ గన్ధర్వాణాం తరస్వినామ్
పారియాత్ర కొండకు చేరుకుని, మీరు అక్కడ నాలుగు కోట్ల వేగవంతమైన గంధర్వులను చూస్తారు, ఓ వానరులారా.
వసన్త్యగ్నినికాశానాం ఘోరాణాం కామరూపిణామ్। పావకార్చిఃప్రతీకాశాః సమవేతాః సమన్తతః
అక్కడ అగ్నిలా ప్రకాశించే, భయంకరమైన, ఏ రూపంలోనైనా మారగల వారు నివసిస్తారు. వారు చుట్టూ ఎక్కడైనా సమూహంగా ఉంటారు, అగ్నిజ్వాలల్లా కనిపిస్తారు.
నాత్యాసాదయితవ్యాస్తే వానరైర్భీమవిక్రమైః। నాదేయం చ ఫలం తస్మాద్ దేశాత్ కించిత్ ప్లవఙ్గమైః
విపరీతమైన శక్తి ఉన్న వానరులు అయినా, వారు దగ్గరికి వెళ్లకూడదు. ఆ ప్రాంతంలో వానరులు ఏ ఫలం కూడా తీసుకోకూడదు.
దురాసదా హి తే వీరాః సత్త్వవన్తో మహాబలాః। ఫలమూలాని తే తత్ర రక్షన్తే భీమవిక్రమాః
వారు ఎదుర్కోవడానికి చాలా కఠినమైన వీరులు, ధైర్యం, గొప్ప బలమున్నవారు. వారు భయంకరమైన శక్తితో అక్కడ ఫలాలు, మూలికలను కాపాడుతుంటారు.
తత్ర యత్నశ్చ కర్తవ్యో మార్గితవ్యా చ జానకీ। నహి తేభ్యో భయం కించిత్ కపిత్వమనువర్తతామ్
అక్కడ మీరు శ్రమించి, జానకిని వెతకాలి. వానరుల నడవడిని అనుసరించే వారికి వారివల్ల ఏ భయం ఉండదు.
తత్ర వైదూర్యవర్ణాభో వజ్రసంస్థానసంస్థితః। నానాద్రుమలతాకీర్ణో వజ్రో నామ మహాగిరిః
అక్కడ వైడూర్యపు రంగులో, వజ్రం లాంటి ఆకారంలో, అనేక చెట్లు, లతలతో నిండిన వజ్రం అనే గొప్ప కొండ ఉంది.
శ్రీమాన్ సముదితస్తత్ర యోజనానాం శతం సమమ్। గుహాస్తత్ర విచేతవ్యాః ప్రయత్నేన ప్లవఙ్గమాః
అక్కడ ఒక గొప్ప ప్రాంతం ఉంది, అది నూట యోజనాల పొడవు. అక్కడ ఉన్న గుహలను మీరు శ్రద్ధగా వెదకాలి, ఓ వానరులారా.