శరణం కాఞ్చనం దివ్యం నానారత్నవిభూషితమ్। తత్ర భోగవతీ నామ సర్పాణామాలయః పురీ
అక్కడ వివిధ రత్నాలతో అలంకరించబడిన, దివ్యమైన బంగారు ఆశ్రయం ఉంది. అక్కడే భోగవతి అనే పాము ప్రజల పట్టణం కూడా ఉంది.
విశాలరథ్యా దుర్ధర్షా సర్వతః పరిరక్షితా। రక్షితా పన్నగైర్ఘోరైస్తీక్ష్ణదంష్ట్రైర్మహావిషైః
ఆ పట్టణానికి విస్తారమైన వీధులు, అన్ని వైపులా బలంగా రక్షణ ఉంది. భయంకరమైన, పదునైన పళ్లతో, విషమయమైన పాములు అక్కడను కాపాడుతుంటాయి.
సర్పరాజో మహాఘోరో యస్యాం వసతి వాసుకిః। నిర్యాయ మార్గితవ్యా చ సా చ భోగవతీ పురీ
ఆ పట్టణంలో భయంకరమైన సర్పరాజు వాసుకి నివసిస్తాడు. అక్కడనుంచి బయలుదేరి, మీరు ఆ భోగవతి పట్టణాన్ని కూడా వెతకాలి.
తత్ర చానన్తరోద్దేశా యే కేచన సమావృతాః। తం చ దేశమతిక్రమ్య మహానృషభసంస్థితిః
అక్కడ సమీప ప్రాంతాల్లో ఏ జీవులు ఉన్నా, వాటిని దాటి, ఆ ప్రాంతం తరువాత గొప్ప ఎద్దు నివాసం ఉంటుంది.
సర్వరత్నమయః శ్రీమానృషభో నామ పర్వతః। గోశీర్షకం పద్మకం చ హరిశ్యామం చ చన్దనమ్
అక్కడ అన్ని రకాల రత్నాలతో తయారైన, శ్రీమంతుడైన ఋషభ అనే పర్వతం ఉంది. అక్కడ గోశీర్షక, పద్మక, హరిశ్యామ, చందనం చెట్లు ఉంటాయి.
రోహితా నామ గన్ధర్వా ఘోరం రక్షన్తి తద్వనమ్। తత్ర గన్ధర్వపతయః పఞ్చ సూర్యసమప్రభాః
అక్కడ రోహితా అనే గంధర్వులు ఆ భయంకరమైన అడవిని కాపాడుతారు. అక్కడ సూర్యుని వంటి ప్రకాశంతో ఐదుగురు గంధర్వాధిపతులు నివసిస్తారు.
శైలూషో గ్రామణీః శిక్షః శుకో బభ్రుస్తథైవ చ। రవిసోమాగ్నివపుషాం నివాసః పుణ్యకర్మణామ్
శైలూష, గ్రామణీ, శిక్ష, శుక, బభ్రు అనే వారు అక్కడ ఉంటారు. వారు సూర్యుడు, చంద్రుడు, అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ, పుణ్యకార్యాలు చేస్తారు.
అన్తే పృథివ్యా దుర్ధర్షాస్తతః స్వర్గజితః స్థితాః। తతః పరం న వః సేవ్యః పితృలోకః సుదారుణః
భూమి చివరలో, దుర్జయులు, స్వర్గాన్ని కూడా మించిన వారు అక్కడ స్థిరంగా ఉంటారు. ఆ తరువాత మీరు వెళ్ళకూడదు, ఎందుకంటే పితృలోకం చాలా భయంకరంగా ఉంటుంది.
రాజధానీ యమస్యైషా కష్టేన తమసాఽఽవృతా। ఏతావదేవ యుష్మాభిర్వీరా వానరపుంగవాః। శక్యం విచేతుం గన్తుం వా నాతో గతిమతాం గతిః
ఇది యమధర్మరాజు రాజధాని, దట్టమైన చీకటిలో మునిగిపోయి ఉంటుంది. వీర వానరులారా! ఇంతవరకే మీరు వెతకవచ్చు, వెళ్ళవచ్చు. దీని తరువాత, ఎవరూ వెళ్ళలేరు.
సర్వమేతత్ సమాలోక్య యచ్చాన్యదపి దృశ్యతే। గతిం విదిత్వా వైదేహ్యాః సంనివర్తితుమర్హథ
ఇంతటి ప్రాంతాన్ని, అక్కడ కనిపించే అన్నిటిని చూసి, వైదేహి ఎక్కడ ఉందో తెలుసుకుని, మీరు తిరిగి రావాలి.
యశ్చ మాసాన్నివృత్తోఽగ్రే దృష్టా సీతేతి వక్ష్యతి। మత్తుల్యవిభవో భోగైః సుఖం స విహరిష్యతి
ఎవరైనా ఒక నెలలో తిరిగి వచ్చి, 'సీతను చూశాను' అని చెబితే, అతడు నా సమానంగా ఐశ్వర్యం, సుఖాలు అనుభవిస్తూ ఆనందంగా జీవిస్తాడు.
తతః ప్రియతరో నాస్తి మమ ప్రాణాద్ విశేషతః। కృతాపరాధో బహుశో మమ బన్ధుర్భవిష్యతి
అతడు నాకు ప్రాణాలకన్నా ప్రియమైనవాడు. ఎంత తప్పులు చేసినా, అతడు నా బంధువుగా మారతాడు.
అమితబలపరాక్రమా భవన్తో విపులగుణేషు కులేషు చ ప్రసూతాః। మనుజపతిసుతాం యథా లభధ్వం తదధిగుణం పురుషార్థమారభధ్వమ్
మీరు అంతా అపారమైన బలంతో, పరాక్రమంతో, గొప్ప కుటుంబాల్లో పుట్టినవారు. మానవుల రాజు కుమార్తెను కనుగొనడానికి మీ శక్తినంతా ఉపయోగించి ప్రయత్నించండి.
thumb|ద్విచత్వారింశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే కిష్కిన్ధాకాణ్డే ద్విచత్వారింశః సర్గః ॥౪-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలో కిష్కింధా కాండలో నలభై రెండవ అధ్యాయాన్ని వినండి.
అథ ప్రస్థాప్య స హరీన్ సుగ్రీవో దక్షిణాం దిశమ్। అబ్రవీన్మేఘసంకాశం సుషేణం నామ వానరమ్
తర్వాత సుగ్రీవుడు వానరులను దక్షిణ దిశకు పంపి, మేఘంలా కనిపించే సుషేణ అనే వానరుని పిలిచి మాట్లాడాడు.
తారాయాః పితరం రాజా శ్వశురం భీమవిక్రమమ్। అబ్రవీత్ ప్రాఞ్జలిర్వాక్యమభిగమ్య ప్రణమ్య చ
తారకు తండ్రైన భయంకరమైన పరాక్రమం గల రాజును, తన మామగారిని, సుగ్రీవుడు చేతులు జోడించి సమీపించి గౌరవంగా పలికాడు.
మహర్షిపుత్రం మారీచమర్చిష్మన్తం మహాకపిమ్। వృతం కపివరైః శూరైర్మహేన్ద్రసదృశద్యుతిమ్
మహర్షి కుమారుడైన, ఇంద్రుని తేజస్సుతో మెరిసే, శూరులైన వానర నాయకులతో కూడిన మహాకపి మారీచుని సుగ్రీవుడు ఉద్దేశించి మాట్లాడాడు.
బుద్ధివిక్రమసమ్పన్నం వైనతేయసమద్యుతిమ్। మరీచిపుత్రాన్ మారీచానర్చిర్మాల్యాన్ మహాబలాన్
బుద్ధి, పరాక్రమం కలిగి, గరుడుడిలా ప్రకాశించే మారీచుని కుమారులు—మారీచులు, అర్చిర్మాల్యులు, మహాబలులు—అందరినీ ఉద్దేశించి చెప్పాడు.
ఋషిపుత్రాంశ్చ తాన్ సర్వాన్ ప్రతీచీమాదిశద్ దిశమ్। ద్వాభ్యాం శతసహస్రాభ్యాం కపీనాం కపిసత్తమాః
ఆ ఋషిపుత్రులందరినీ పశ్చిమ దిశగా పంపాడు. సుషేణుని నాయకత్వంలో రెండు లక్షల మంది ప్రముఖ వానరులు బయలుదేరారు.
సుషేణప్రముఖా యూయం వైదేహీం పరిమార్గథ। సౌరాష్ట్రాన్ సహబాహ్లీకాంశ్చన్ద్రచిత్రాంస్తథైవ చ
సుషేణుడు ముందుండగా, మీరు సౌరాష్ట్రం, బాహ్లీక దేశం, చంద్రచిత్ర ప్రాంతాల్లో కూడా వైదేహిని వెతకాలి.
స్ఫీతాఞ్జనపదాన్ రమ్యాన్ విపులాని పురాణి చ। పుంనాగగహనం కుక్షిం బకులోద్దాలకాకులమ్
అక్కడ ఉన్న సుసంపన్నమైన, అందమైన ప్రాంతాలు, పురాతనమైన పెద్ద పట్టణాలు, పున్నాగ అడవులు, కుక్షి, బకుల, ఉద్దాలక చెట్లతో నిండిన ప్రదేశాల్లో వెతకండి.
తథా కేతకషణ్డాంశ్చ మార్గధ్వం హరిపుఙ్గవాః। ప్రత్యక్స్రోతోవహాశ్చైవ నద్యః శీతజలాః శివాః
అలాగే, కేతకివనాల్లో, శీతలమైన పవిత్రమైన నీటితో ప్రవహించే నదుల్లో కూడా, వానరులారా, మీరు వెతకండి.
తాపసానామరణ్యాని కాన్తారగిరయశ్చ యే। తత్ర స్థలీర్మరుప్రాయా అత్యుచ్చశిశిరాః శిలాః
తపస్వుల అడవుల్లో, అరణ్యాల్లో, అతి ఎత్తైన, చల్లని రాళ్లతో కూడిన, ఎక్కువగా ఎడారులాంటి ప్రదేశాల్లో కూడా వెతకండి.
గిరిజాలావృతాం దుర్గాం మార్గిత్వా పశ్చిమాం దిశమ్। తతః పశ్చిమమాగమ్య సముద్రం ద్రష్టుమర్హథ
పర్వత శ్రేణులతో, దుర్గమయమైన పశ్చిమ దిశను పూర్తిగా వెతికిన తర్వాత, మీరు పశ్చిమ సముద్రాన్ని చూడటానికి వెళ్లాలి.
తిమినక్రాకులజలం గత్వా ద్రక్ష్యథ వానరాః। తతః కేతకషణ్డేషు తమాలగహనేషు చ
అక్కడికి వెళ్లిన తర్వాత, మీరు తిమింగలాలు, మత్స్యాలు నిండిన నీటిని చూస్తారు. ఆ తరువాత కేతకివనాల్లో, తమాల అడవుల్లో వెతకండి.
కపయో విహరిష్యన్తి నారికేలవనేషు చ। తత్ర సీతాం చ మార్గధ్వం నిలయం రావణస్య చ
వానరులు అక్కడ నారికేళ వనాల్లో సంచరిస్తారు. అక్కడే మీరు సీతను, రావణుని నివాసాన్ని వెతకండి.
వేలాతలనివిష్టేషు పర్వతేషు వనేషు చ। మురవీపత్తనం చైవ రమ్యం చైవ జటాపురమ్
తీరప్రాంతంలోని పర్వతాలు, అడవుల్లో, మురవీపట్టణం, జటాపురం అనే అందమైన పట్టణాల్లో కూడా వెతకండి.
అవన్తీమఙ్గలేపాం చ తథా చాలక్షితం వనమ్। రాష్ట్రాణి చ విశాలాని పత్తనాని తతస్తతః
అవంతి, మంగళేప, గుర్తు లేని అడవిలోనూ, అలాగే విస్తారమైన రాజ్యాలు, పట్టణాల్లో కూడా వెతకండి.
సిన్ధుసాగరయోశ్చైవ సంగమే తత్ర పర్వతః। మహాన్ సోమగిరిర్నామ శతశృఙ్గో మహాద్రుమః
సింధు సముద్రాల సంగమంలో, అక్కడ ఒక గొప్ప కొండ ఉంది. దానికి సోమగిరి అని పేరు, వంద శిఖరాలు, గొప్ప చెట్లు ఉన్నాయి.
తత్ర ప్రస్థేషు రమ్యేషు సింహాః పక్షగమాః స్థితాః। తిమిమత్స్యగజాంశ్చైవ నీడాన్యారోపయన్తి తే
ఆ కొండపై అందమైన మైదానాల్లో రెక్కలతో ఉన్న సింహాలు నివసిస్తాయి. అవి తిమింగలాలు, చేపలు, ఏనుగులతో తమ గూళ్లు కట్టుకుంటాయి.