ఏతావద్ వానరైః శక్యం గన్తుం వానరపుఙ్గవాః। అభాస్కరమమర్యాదం న జానీమస్తతః పరమ్
వానరులారా, ఇంతవరకే మనం వెళ్ళగలం. దానికంటే ముందుకెళ్తే అక్కడ సూర్యుడు కనిపించడు, ఎటు వరకు ఉందో కూడా తెలియదు.
అభిగమ్య తు వైదేహీం నిలయం రావణస్య చ। మాసే పూర్ణే నివర్తధ్వముదయం ప్రాప్య పర్వతమ్
వైదేహిని, రావణుడి నివాసాన్ని కనుగొని, ఉదయపర్వతాన్ని చేరుకుని, నెల పూర్తయిన తర్వాత తిరిగి రండి.
ఊర్ధ్వం మాసాన్న వస్తవ్యం వసన్ వధ్యో భవేన్మమ। సిద్ధార్థాః సంనివర్తధ్వమధిగమ్య చ మైథిలీమ్
ఒక నెల దాటి అక్కడ ఉండకూడదు. అక్కడే ఉంటే నా కోపానికి గురవుతారు. మీ కార్యాన్ని సాధించి, మైథిలిని కనుగొని వెంటనే తిరిగి రండి.
మహేన్ద్రకాన్తాం వనషణ్డమణ్డితాం దిశం చరిత్వా నిపుణేన వానరాః। అవాప్య సీతాం రఘువంశజప్రియాం తతో నివృత్తాః సుఖినో భవిష్యథ
మహేంద్రపర్వతం, దాని చుట్టూ ఉన్న అరణ్యాలు అన్నీ జాగ్రత్తగా వెతికి, రఘువంశానికి ప్రియమైన సీతను కనుగొని, ఆనందంగా తిరిగి వస్తారు.
thumb|ఏకచత్వారింశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే కిష్కిన్ధాకాణ్డే ఏకచత్వారింశః సర్గః ॥౪-
ఇప్పుడు నలభయ్యొకటి అధ్యాయాన్ని వినండి. మహర్షి వాల్మీకి రామాయణంలో కిష్కింధా కాండలో ఇది నలభయ్యొకటి అధ్యాయం.
తతః ప్రస్థాప్య సుగ్రీవస్తన్మహద్వానరం బలమ్। దక్షిణాం ప్రేషయామాస వానరానభిలక్షితాన్
ఆ తర్వాత సుగ్రీవుడు ఆ గొప్ప వానరసేనను పంపి, ప్రతిభావంతులైన వానరులను దక్షిణ దిక్కుకు పంపించాడు.
నీలమగ్నిసుతం చైవ హనూమన్తం చ వానరమ్। పితామహసుతం చైవ జామ్బవన్తం మహౌజసమ్
అగ్నిపుత్రుడు నీలుడు, వానరుడు హనుమంతుడు, బ్రహ్మపుత్రుడు జాంబవంతుడు వీరిని పంపించాడు.
సుహోత్రం చ శరారిం చ శరగుల్మం తథైవ చ। గజం గవాక్షం గవయం సుషేణం వృషభం తథా
సుహోత్రుడు, శరారి, శరగుల్ముడు, గజ, గవాక్ష, గవయ, సుషేణుడు, వృషభుడు వీరిని కూడా పంపించాడు.
మైన్దం చ ద్వివిదం చైవ సుషేణం గన్ధమాదనమ్। ఉల్కాముఖమనఙ్గం చ హుతాశనసుతావుభౌ
మైందుడు, ద్వివిదుడు, సుషేణుడు, గంధమాదనుడు, ఉల్కాముఖుడు, అనంగుడు, హుతాశనుని ఇద్దరు కుమారులు వీరిని కూడా పంపించాడు.
అఙ్గదప్రముఖాన్ వీరాన్ వీరః కపిగణేశ్వరః। వేగవిక్రమసమ్పన్నాన్ సందిదేశ విశేషవిత్
వీరుడు, వానరగణాధిపతి, అంగదుడు ముందుండేలా, వేగవంతులు, పరాక్రమశాలులు అయిన వీరులను ప్రత్యేకంగా ఆదేశించాడు.
తేషామగ్రేసరం చైవ బృహద్బలమథాఙ్గదమ్। విధాయ హరివీరాణామాదిశద్ దక్షిణాం దిశమ్
అందులో అంగదుడు గొప్ప బలవంతుడు. అతడిని ముందుగా పెట్టి, వానరవీరులను దక్షిణ దిక్కుకు పంపించాడు.
యే కేచన సముద్దేశాస్తస్యాం దిశి సుదుర్గమాః। కపీశః కపిముఖ్యానాం స తేషాం సముదాహరత్
ఆ దిక్కులో ఎంతటి కష్టమైన ప్రదేశాలున్నా, వానరప్రధానులకు వాటిని వానరాధిపతి వివరంగా చెప్పాడు.
సహస్రశిరసం విన్ధ్యం నానాద్రుమలతాయుతమ్। నర్మదాం చ నదీం రమ్యాం మహోరగనిషేవితామ్
వెయ్యి శిఖరాలు ఉన్న వింధ్యపర్వతం, ఎన్నో చెట్లు, లతలతో నిండినది, అందమైన నర్మదానది, మహావిషధరులు ఉండే ప్రదేశం.
తతో గోదావరీం రమ్యాం కృష్ణవేణీం మహానదీమ్। వరదాం చ మహాభాగాం మహోరగనిషేవితామ్। మేఖలానుత్కలాంశ్చైవ దశార్ణనగరాణ్యపి
తర్వాత అందమైన గోదావరి, మహానది కృష్ణవేణి, మహాభాగ్యవంతమైన వరదా, అక్కడ కూడా మహావిషధరులు ఉంటారు. మేఖల, ఉత్కల, దశార్ణ నగరాలను కూడా చెప్పాడు.
ఆబ్రవన్తీమవన్తీం చ సర్వమేవానుపశ్యత। విదర్భానృష్టికాంశ్చైవ రమ్యాన్ మాహిషకానపి
అబ్రవంతి, అవంతి, వీటన్నింటినీ మీరు చూడాలి. అలాగే విదర్భులు, ఋష్టికులు, అందమైన మాహిషకులను కూడా పరిశీలించండి.
తథా వఙ్గాన్ కలిఙ్గాంశ్చ కౌశికాంశ్చ సమన్తతః। అన్వీక్ష్య దణ్డకారణ్యం సపర్వతనదీగుహమ్
అలాగే వంగాలు, కలింగాలు, కౌశికులను చుట్టూ చూడండి. ఆ తర్వాత పర్వతాలు, నదులు, గుహలతో కూడిన దండకారణ్యాన్ని అన్వేషించండి.
నదీం గోదావరీం చైవ సర్వమేవానుపశ్యత। తథైవాన్ధ్రాంశ్చ పుణ్డ్రాంశ్చ చోలాన్ పాణ్డ్యాంశ్చ కేరలాన్
గోదావరి నదిని కూడా పూర్తిగా పరిశీలించండి. అలాగే ఆంధ్రులు, పుండ్రులు, చోళులు, పాండ్యులు, కేరళవాసులను కూడా చూడండి.
అయోముఖశ్చ గన్తవ్యః పర్వతో ధాతుమణ్డితః। విచిత్రశిఖరః శ్రీమాంశ్చిత్రపుష్పితకాననః
మీరు అయోముఖ అనే ఖనిజాలతో అలంకరించబడిన పర్వతాన్ని చేరాలి. అది విచిత్రమైన శిఖరాలతో, అందమైన పూలతో కళకళలాడే అడవులతో మెరిసిపోతుంది.
సుచన్దనవనోద్దేశో మార్గితవ్యో మహాగిరిః। తతస్తామాపగాం దివ్యాం ప్రసన్నసలిలాశయామ్
సువాసనలందించే చందనవనాలతో ఉన్న ఆ మహాపర్వతాన్ని వెతకండి. ఆ తరువాత నిర్మలమైన, ప్రశాంతమైన నీటితో ఉన్న ఆ దివ్యనదిని చూడండి.
తత్ర ద్రక్ష్యథ కావేరీం విహృతామప్సరోగణైః। తస్యాసీనం నగస్యాగ్రే మలయస్య మహౌజసమ్
అక్కడ మీరు కావేరిని చూస్తారు, అక్కడ అప్సరసులు ఆనందంగా విహరిస్తారు. ఆ నదీ తీరంలో మహాశక్తిశాలి మలయ పర్వతం ముందుగా కనిపిస్తుంది.
ద్రక్ష్యథాదిత్యసంకాశమగస్త్యమృషిసత్తమమ్ । తతస్తేనాభ్యనుజ్ఞాతాః ప్రసన్నేన మహాత్మనా
మీరు అక్కడ సూర్యుని లా ప్రకాశించే అగస్త్య మహర్షిని దర్శిస్తారు. ఆ మహాత్ముడు అనుగ్రహించి అనుమతినిస్తారు.
తామ్రపర్ణీం గ్రాహజుష్టాం తరిష్యథ మహానదీమ్। సా చన్దనవనైశ్చిత్రైః ప్రచ్ఛన్నద్వీపవారిణీ
మీరు మొసళ్ళతో నిండిన, ద్వీపాలను దాచిన, చందనవనాలతో అలంకరించబడిన తామ్రపర్ణి అనే మహానదిని దాటి వెళ్ళాలి.
కాన్తేవ యువతీ కాన్తం సముద్రమవగాహతే। తతో హేమమయం దివ్యం ముక్తామణివిభూషితమ్
అందమైన యువతి తన ప్రియుడిని ఆలింగనం చేసుకున్నట్లుగా ఆ నది సముద్రంలో కలుస్తుంది. అక్కడ మీరు ముత్యాలు, రత్నాలతో అలంకరించబడిన బంగారు ద్వారం చూడగలుగుతారు.
యుక్తం కవాటం పాణ్డ్యానాం గతా ద్రక్ష్యథ వానరాః। తతః సముద్రమాసాద్య సమ్ప్రధార్యార్థనిశ్చయమ్
పాండ్యుల ద్వారం అమర్చిన ఆ ప్రదేశాన్ని మీరు చేరుతారు, వానరులారా. ఆ తరువాత సముద్రాన్ని చేరి, మీ లక్ష్యాన్ని బాగా ఆలోచించండి.
అగస్త్యేనాన్తరే తత్ర సాగరే వినివేశితః। చిత్రసానునగః శ్రీమాన్ మహేన్ద్రః పర్వతోత్తమః
అక్కడ సముద్ర మధ్యంలో అగస్త్యుని ద్వారా స్థాపించబడిన, వివిధ శిఖరాలతో మెరిసే మహేంద్ర అనే మహాపర్వతం ఉంది.
జాతరూపమయః శ్రీమానవగాఢో మహార్ణవమ్। నానావిధైర్నగైః ఫుల్లైర్లతాభిశ్చోపశోభితమ్
అక్కడ స్వర్ణంతో తయారైన, మహాసముద్రంలో లోతుగా ఉన్న, వివిధ పుష్పిత పర్వతాలు, లతలతో అలంకరించబడిన అందమైన ద్వీపం ఉంది.
దేవర్షియక్షప్రవరైరప్సరోభిశ్చ శోభితమ్। సిద్ధచారణసఙ్ఘైశ్చ ప్రకీర్ణం సుమనోరమమ్
దేవతలు, ఋషులు, యక్షులు, అప్సరసలు అక్కడ ప్రకాశిస్తారు. సిద్ధులు, చారణులతో కూడిన సమూహాలు అక్కడ ఉండి, ఆ ప్రదేశాన్ని ఎంతో మధురంగా చేస్తాయి.
తముపైతి సహస్రాక్షః సదా పర్వసు పర్వసు। ద్వీపస్తస్యాపరే పారే శతయోజనవిస్తృతః
ప్రతి పర్వదినాన ఇంద్రుడు అక్కడికి వస్తాడు. ఆ ప్రదేశం అవతల వైపున వంద యోజనాల వెడల్పుతో ఒక ద్వీపం ఉంది.
అగమ్యో మానుషైర్దీప్తస్తం మార్గధ్వం సమన్తతః। తత్ర సర్వాత్మనా సీతా మార్గితవ్యా విశేషతః
ఆ ప్రదేశం మనుషులకు చేరలేని, ప్రకాశంతో మెరిసే స్థలం. మీరు దాన్ని పూర్తిగా శోధించాలి. అక్కడ ముఖ్యంగా సీతను ఎంతో శ్రద్ధగా వెతకాలి.
స హి దేశస్తు వధ్యస్య రావణస్య దురాత్మనః। రాక్షసాధిపతేర్వాసః సహస్రాక్షసమద్యుతేః
ఆ ప్రాంతమే దుష్టుడైన రావణుడు, రాక్షసాధిపతి, ఇంద్రుని సమానమైన తేజస్సుతో ఉన్న వాడు నివసించే స్థలం.