అపరే వానరశ్రేష్ఠాః సంగమ్య చ యథోచితమ్। సుగ్రీవేణ సమాగమ్య స్థితాః ప్రాఞ్జలయస్తదా
ఇంకా కొంతమంది ప్రముఖ వానరులు, సముచితంగా చేరి, సుగ్రీవుని ఎదుట చేతులు జోడించి నిలబడ్డారు.
సుగ్రీవస్త్వరితో రామే సర్వాంస్తాన్ వానరర్షభాన్। నివేదయిత్వా ధర్మజ్ఞః స్థితః ప్రాఞ్జలిరబ్రవీత్
తర్వాత, సుగ్రీవుడు త్వరగా రాముని వద్దకు వెళ్లి, ఆ ప్రముఖ వానరులందరినీ పరిచయం చేసి, ధర్మాన్ని తెలిసినవాడిగా చేతులు జోడించి నిలబడి ఇలా అన్నాడు.
యథాసుఖం పర్వతనిర్ఝరేషు వనేషు సర్వేషు చ వానరేన్ద్రాః। నివేశయిత్వా విధివద్ బలాని బలం బలజ్ఞః ప్రతిపత్తుమీష్టే
పర్వత ప్రవాహాల్లో, అటవీ ప్రాంతాల్లో, అన్ని చోట్ల బలగాలను సౌకర్యంగా, విధిగా ఏర్పాటు చేసి, బలాన్ని అంచనా వేసే నైపుణ్యం కలిగిన వానరుల రాజు తన సేనను పరిశీలించాలనుకున్నాడు.
thumb|చత్వారింశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే కిష్కిన్ధాకాణ్డే చత్వారింశః సర్గః ॥౪-
వాల్మీకి మహర్షి రచించిన పవిత్రమైన రామాయణంలో, కిష్కింధా కాండలో నలభైవ సర్గను వినండి.
అథ రాజా సమృద్ధార్థః సుగ్రీవః ప్లవగేశ్వరః। ఉవాచ నరశార్దూలం రామం పరబలార్దనమ్
అప్పుడు వానరుల రాజు, సంపదతో ఉన్న సుగ్రీవుడు, శత్రు సంహారకుడు, మానవ సింహుడైన రామునితో ఇలా అన్నాడు.
ఆగతా వినివిష్టాశ్చ బలినః కామరూపిణః। వానరేన్ద్రా మహేన్ద్రాభా యే మద్విషయవాసినః
బలవంతులు, ఇష్టరూపాలు ధరించగల వానర నాయకులు, ఇంద్రుడిలా ప్రకాశించే వారు, నా ప్రాంతంలో నివసించే వారు, వచ్చి తమ స్థానాల్లో స్థిరపడ్డారు.
త ఇమే బహువిక్రాన్తైర్బలిభిర్భీమవిక్రమైః। ఆగతా వానరా ఘోరా దైత్యదానవసంనిభాః
ఈ భయంకరమైన వానరులు, దైత్య, దానవులతో సమానంగా, అనేక వీరత్వంతో, గొప్ప బలంతో, భయంకరమైన పరాక్రమంతో ఇక్కడికి వచ్చారు.
ఖ్యాతకర్మాపదానాశ్చ బలవన్తో జితక్లమాః। పరాక్రమేషు విఖ్యాతా వ్యవసాయేషు చోత్తమాః
ప్రముఖ కార్యాలు చేసినవారు, బలవంతులు, అలసటను జయించినవారు, పరాక్రమంలో ప్రసిద్ధులు, సంకల్పంలో ఉత్తములు.
పృథివ్యమ్బుచరా రామ నానానగనివాసినః। కోట్యోఘాశ్చ ఇమే ప్రాప్తా వానరాస్తవ కింకరాః
రామా, భూమిపై, నీటిలో, ఆకాశంలో సంచరించే, అనేక పర్వతాల్లో నివసించే కోటి కోట్ల వానరులు నీ సేవకులుగా ఇక్కడికి వచ్చారు.
నిదేశవర్తినః సర్వే సర్వే గురుహితే స్థితాః। అభిప్రేతమనుష్ఠాతుం తవ శక్ష్యన్త్యరిందమ
వారు అందరూ ఆజ్ఞకు లోబడి, నాయకుని సంకల్పాన్ని పాటిస్తూ, శత్రువులను జయించేవాడా, నీవు కోరినది ఏదైనా చేయగలరు.
త ఇమే బహుసాహస్రైరనీకైర్భీమవిక్రమైః। ఆగతా వానరా ఘోరా దైత్యదానవసంనిభాః
ఈ భయంకరమైన వానరులు, దైత్య, దానవులతో సమానంగా, అనేక వేల విభాగాలతో, భయంకరమైన బలంతో ఇక్కడికి వచ్చారు.
యన్మన్యసే నరవ్యాఘ్ర ప్రాప్తకాలం తదుచ్యతామ్। త్వత్సైన్యం త్వద్వశే యుక్తమాజ్ఞాపయితుమర్హసి
కాబట్టి, మానవ సింహుడా, నీకు అనుకూలంగా ఏది అనిపిస్తే అది చెప్పు. నీ సైన్యం సిద్ధంగా ఉంది, నీ ఆజ్ఞను పాటించడానికి సిద్ధంగా ఉంది — నీవు ఆదేశించాలి.
కామమేషామిదం కార్యం విదితం మమ తత్త్వతః। తథాపి తు యథాయుక్తమాజ్ఞాపయితుమర్హసి
వారికోసం ఏం చేయాలో నాకు పూర్తిగా తెలుసు. అయినా సరే, నీవు యోగ్యంగా ఆజ్ఞాపించాలి.
తథా బ్రువాణం సుగ్రీవం రామో దశరథాత్మజః। బాహుభ్యాం సమ్పరిష్వజ్య ఇదం వచనమబ్రవీత్
అలా చెప్పిన సుగ్రీవుని దశరథుని కుమారుడు రాముడు రెండు చేతులతో ఆలింగనం చేసి ఇలా అన్నాడు.
జ్ఞాయతాం సౌమ్య వైదేహీ యది జీవతి వా న వా। స చ దేశో మహాప్రాజ్ఞ యస్మిన్ వసతి రావణః
సౌమ్యా, వైదేహి బతికిఉందో లేదో తెలుసుకో. అలాగే రావణుడు ఎక్కడ ఉంటాడో ఆ ప్రదేశాన్ని కూడా తెలుసుకో, మహాపండితా.
అధిగమ్య తు వైదేహీం నిలయం రావణస్య చ। ప్రాప్తకాలం విధాస్యామి తస్మిన్ కాలే సహ త్వయా
వైదేహిని, రావణుని నివాసాన్ని తెలుసుకున్న తర్వాత, సరైన సమయంలో నీతో కలిసి నేను కార్యాన్ని నిర్వహిస్తాను.
నాహమస్మిన్ ప్రభుః కార్యే వానరేన్ద్ర న లక్ష్మణః। త్వమస్య హేతుః కార్యస్య ప్రభుశ్చ ప్లవగేశ్వర
ఈ విషయంలో, వానరరాజా, నేను గానీ లక్ష్మణుడు గానీ అధిపతి కాను. ఈ కార్యానికి కారణమూ, అధిపతియూ నీవే, వానరాధిపతి.
త్వమేవాజ్ఞాపయ విభో మమ కార్యవినిశ్చయమ్। త్వం హి జానాసి మే కార్యం మమ వీర న సంశయః
ప్రభూ, నా కార్యాన్ని నీవే నిర్ణయించి ఆజ్ఞాపించు. నా కార్యం నీకు పూర్తిగా తెలుసు, వీరా, ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
సుహృద్ద్వితీయో విక్రాన్తః ప్రాజ్ఞః కాలవిశేషవిత్। భవానస్మద్ధితే యుక్తః సుహృదాప్తోఽర్థవిత్తమః
నీవు నిజమైన మిత్రుడు, అపరాజితుడవు, వివేకవంతుడవు, కాలాన్ని బాగా తెలుసు. మా మేలు కోసం నీవు నిబద్ధుడవు, విశ్వసనీయ మిత్రుడవు, లక్ష్యాన్ని బాగా తెలిసినవాడవు.
ఏవముక్తస్తు సుగ్రీవో వినతం నామ యూథపమ్। అబ్రవీద్ రామసాంనిధ్యే లక్ష్మణస్య చ ధీమతః
అలా అన్న రాముని సమక్షంలో, ధీమంతుడైన లక్ష్మణుని ఎదుట సుగ్రీవుడు వినత అనే వానరాధిపతిని ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు.
శైలాభం మేఘనిర్ఘోషమూర్జితం ప్లవగేశ్వరమ్। సోమసూర్యనిభైః సార్ధం వానరైర్వానరోత్తమ
వానరశ్రేష్ఠా, పర్వతంలా ఉన్న, మేఘగర్జనలా ధ్వని చేసే, బలవంతుడైన వినతను, చంద్రుడు సూర్యునిలా ప్రకాశించే వానరులతో కలిసి పిలువు.
దేశకాలనయైర్యుక్తో విజ్ఞః కార్యవినిశ్చయే। వృతః శతసహస్రేణ వానరాణాం తరస్వినామ్
ఆయన దేశకాల వ్యహారాల్లో నిపుణుడు, కార్యనిర్ణయంలో తెలివిగలవాడు. అతనితో పాటు లక్ష వానర వీరులను పంపించు.
అధిగచ్ఛ దిశం పూర్వాం సశైలవనకాననామ్। తత్ర సీతాం చ వైదేహీం నిలయం రావణస్య చ
పర్వతాలు, అడవులు, వనాలతో కూడిన తూర్పు దిశకు వెళ్లి, అక్కడ వైదేహి సీతను, రావణుని నివాసాన్ని వెతకండి.
మార్గధ్వం గిరిదుర్గేషు వనేషు చ నదీషు చ। నదీం భాగీరథీం రమ్యాం సరయూం కౌశికీం తథా
పర్వత గుహల్లో, అడవుల్లో, నదీ తీరాల్లో వెతకండి. అందమైన భాగీరథి, సరయూ, కౌశికీ నదులను కూడా పరిశీలించండి.
కాలిన్దీం యమునాం రమ్యాం యామునం చ మహాగిరిమ్। సరస్వతీం చ సిన్ధుం చ శోణం మణినిభోదకమ్
కాళిందీ, అందమైన యమునా, యమునా పర్వతం, సరస్వతి, సింధు, రత్నాల్లా మెరిసే నీటితో కూడిన శోణ నదిని కూడా వెతకండి.
మహీం కాలమహీం చాపి శైలకాననశోభితామ్। బ్రహ్మమాలాన్ విదేహాంశ్చ మాలవాన్ కాశికోసలాన్
కాళింగ దేశాన్ని, పర్వతాలు అడవులతో అలంకరించబడిన భూమిని, బ్రహ్మమాల, విదేహ, మాళవ, కాశి, కోసల దేశాలను కూడా పరిశీలించండి.
మాగధాంశ్చ మహాగ్రామాన్ పుణ్డ్రాంస్త్వఙ్గాంస్తథైవ చ। భూమిం చ కోశకారాణాం భూమిం చ రజతాకరామ్
మగధ దేశంలోని పెద్ద గ్రామాలను, పుండ్ర, అంగ దేశాలను, నేయకుల భూమిని, వెండి ఖనిజాలతో నిండిన భూమిని కూడా వెతకండి.
సర్వం చ తద్ విచేతవ్యం మార్గయద్భిస్తతస్తతః। రామస్య దయితాం భార్యాం సీతాం దశరథస్నుషామ్
రాముని ప్రియ భార్య, దశరథుని కోడలు అయిన సీత కోసం ప్రతి ప్రాంతాన్ని పూర్తిగా శోధించాలి.
సముద్రమవగాఢాంశ్చ పర్వతాన్ పత్తనాని చ। మన్దరస్య చ యే కోటిం సంశ్రితాః కేచిదాలయాః
సముద్రంలోకి ప్రవేశించిన పర్వతాలను, పట్టణాలను, అలాగే మందర పర్వత శిఖరాలపై ఉన్న నివాసాలను కూడా వెతకండి.
కర్ణప్రావరణాశ్చైవ తథా చాప్యోష్ఠకర్ణకాః। ఘోరలోహముఖాశ్చైవ జవనాశ్చైకపాదకాః
చెవులను కప్పుకునే వారిని, పెదవులు చెవుల్లా ఉన్న వారిని, భయంకరమైన ఇనుప నోర్లున్న వారిని, వేగంగా పరుగెత్తే వారిని, ఒక్క కాలు ఉన్న వారిని కూడా చూడండి.