సర్వథా హి మమ భ్రాతా సనాథో వానరేశ్వర। త్వయా నాథేన సుగ్రీవ ప్రశ్రితేన విశేషతః
వానరాధిపతీ! నా అన్నయ్యకు నిజంగా మంచి రక్షకుడు లభించాడు. ముఖ్యంగా నీవు, సుగ్రీవా, అతని రక్షకుడివిగా ఉండటం ఎంతో గొప్పది.
యస్తే ప్రభావః సుగ్రీవ యచ్చ తే శౌచమీదృశమ్। అర్హస్త్వం కపిరాజ్యస్య శ్రియం భోక్తుమనుత్తమామ్
సుగ్రీవా! నీ శక్తి, నీ స్వచ్ఛమైన స్వభావం చూస్తే, నీవు వానర రాజ్యంలోని అత్యుత్తమ ఐశ్వర్యాన్ని అనుభవించటానికి అర్హుడవు.
సహాయేన చ సుగ్రీవ త్వయా రామః ప్రతాపవాన్। వధిష్యతి రణే శత్రూనచరాన్నాత్ర సంశయః
సుగ్రీవా! నీవు రామునికి సహాయంగా ఉన్నందువల్ల, రాముడు యుద్ధంలో తన శత్రువులను ఖచ్చితంగా సంహరిస్తాడు. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
ధర్మజ్ఞస్య కృతజ్ఞస్య సంగ్రామేష్వనివర్తినః। ఉపపన్నం చ యుక్తం చ సుగ్రీవ తవ భాషితమ్
ధర్మాన్ని తెలిసినవాడివి, కృతజ్ఞుడివి, పోరులో వెనక్కి తగ్గని వాడివి కావడం వల్ల, నీ మాటలు చాలా తగినవిగా, సమంజసంగా ఉన్నాయి సుగ్రీవా.
దోషజ్ఞః సతి సామర్థ్యే కోఽన్యో భాషితుమర్హతి। వర్జయిత్వా మమ జ్యేష్ఠం త్వాం చ వానరసత్తమ
తప్పులను తెలుసుకుని, సామర్థ్యం ఉన్నవాడు, నా అన్నయ్య లేదా నీవు తప్ప ఇంకెవరు ఇలాంటి మాటలు మాట్లాడగలరు, వానరశ్రేష్ఠా?
సదృశశ్చాసి రామేణ విక్రమేణ బలేన చ। సహాయో దైవతైర్దత్తశ్చిరాయ హరిపుంగవ
విక్రమంలో, బలంలో నీవు రామునితో సమానమైనవాడవు, వానరులలో శ్రేష్ఠుడవు. దేవతలు నిన్ను రామునికి సహాయంగా ఎన్నాళ్లకైనా ఇచ్చారు.
కిం తు శీఘ్రమితో వీర నిష్క్రమ త్వం మయా సహ। సాన్త్వయస్వ వయస్యం చ భార్యాహరణదుఃఖితమ్
ఓ వీరా, ఇప్పుడు నాతో పాటు త్వరగా బయటకు రా. భార్యను దూరం చేసుకున్న బాధతో ఉన్న నీ స్నేహితుడిని ఓదార్చు.
యచ్చ శోకాభిభూతస్య శ్రుత్వా రామస్య భాషితమ్। మయా త్వం పరుషాణ్యుక్తస్తత్ క్షమస్వ సఖే మమ
రాముడు శోకంతో మాట్లాడిన మాటలు విని, నేను నిన్ను కఠినంగా మాట్లాడితే, నా స్నేహితా, దయచేసి నన్ను క్షమించు.
thumb|సప్తత్రింశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే కిష్కిన్ధాకాణ్డే సప్తత్రింశః సర్గః ॥౪-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలో కిష్కిందా కాండలో ముప్పై ఏడవ అధ్యాయాన్ని వినండి.
ఏవముక్తస్తు సుగ్రీవో లక్ష్మణేన మహాత్మనా। హనూమన్తం స్థితం పార్శ్వే వచనం చేదమబ్రవీత్
మహాత్ముడైన లక్ష్మణుడు ఇలా చెప్పగానే, సుగ్రీవుడు తన పక్కన నిలబడి ఉన్న హనుమంతుడితో ఈ మాటలు చెప్పాడు.
మహేన్ద్రహిమవద్విన్ధ్యకైలాసశిఖరేషు చ। మన్దరే పాణ్డుశిఖరే పఞ్చశైలేషు యే స్థితాః
మహేంద్ర, హిమవంతు, వింధ్య, కైలాస, మందర, పాండుశిఖర పర్వతాలపై, అలాగే ఐదు పర్వతాలపై నివసించే వారు—
తరుణాదిత్యవర్ణేషు భ్రాజమానేషు నిత్యశః। పర్వతేషు సముద్రాన్తే పశ్చిమస్యాం తు యే దిశి
ఉదయించు సూర్యుని వర్ణంతో మెరిసే వారు, పశ్చిమ సముద్ర తీరంలోని మెరిసే పర్వతాలపై నివసించే వారు—
ఆదిత్యభవనే చైవ గిరౌ సంధ్యాభ్రసంనిభే। పద్మాచలవనం భీమాః సంశ్రితా హరిపుంగవాః
ఆదిత్యుని గృహంలో, సంధ్యా మేఘాల్లాంటి పర్వతంపై, పద్మాచల అరణ్యంలో ఆశ్రయించిన భయంకరమైన వానరులు—
అఞ్జనామ్బుదసంకాశాః కుఞ్జరేన్ద్రమహౌజసః। అఞ్జనే పర్వతే చైవ యే వసన్తి ప్లవంగమాః
అంజన మేఘాల్లా నలుపుగా, గజరాజులా బలమున్న వారు, అంజన పర్వతంపై నివసించే వానరులు—
మహాశైలగుహావాసా వానరాః కనకప్రభాః। మేరుపార్శ్వగతాశ్చైవ యే చ ధూమ్రగిరిం శ్రితాః
బంగారు వర్ణంతో ఉన్నవారు, గొప్ప పర్వత గుహల్లో నివసించే వానరులు, మేరు పర్వత ఒడ్డున ఉన్నవారు, ధూమ్రగిరిని ఆశ్రయించినవారు—
తరుణాదిత్యవర్ణాశ్చ పర్వతే యే మహారుణే। పిబన్తో మధు మైరేయం భీమవేగాః ప్లవంగమాః
ఉదయ సూర్యుని వర్ణంతో ఉన్నవారు, పెద్ద ఎర్రటి పర్వతంపై నివసించే వారు, తేనె, మద్యం తాగే వేగవంతమైన వానరులు—
వనేషు చ సురమ్యేషు సుగన్ధిషు మహత్సు చ। తాపసాశ్రమరమ్యేషు వనాన్తేషు సమన్తతః
అందమైన, సువాసనతో నిండిన అరణ్యాల్లో, తపస్వుల ఆశ్రమాల్లో, అడవి చివరల్లో ఎక్కడైనా ఉన్నవారు—
తాంస్తాంస్త్వమానయ క్షిప్రం పృథివ్యాం సర్వవానరాన్। సామదానాదిభిః కల్పైర్వానరైర్వేగవత్తరైః
భూమిపై ఉన్న అన్ని వానరులను, సామం, దానం మొదలైన మార్గాలతో, వేగంగా ఇక్కడికి తీసుకురా. వేగవంతమైన వానరులను కూడా తీసుకురా.
ప్రేషితాః ప్రథమం యే చ మయాఽఽజ్ఞాతా మహాజవాః। త్వరణార్థం తు భూయస్త్వం సమ్ప్రేషయ హరీశ్వరాన్
నేను ముందుగా పంపిన గొప్ప వేగం ఉన్న వానరులు ఉన్నారు. వారిని త్వరగా రప్పించేందుకు మరికొంతమంది వానరాధిపతులను పంపు.
యే ప్రసక్తాశ్చ కామేషు దీర్ఘసూత్రాశ్చ వానరాః। ఇహానయస్వ తాన్ శీఘ్రం సర్వానేవ కపీశ్వరాన్
ఆనందాలలో మునిగిపోయినవారు, ఆలస్యంగా వ్యవహరించే వానరాధిపతులు ఎవరైనా ఉన్నా, వారందరినీ త్వరగా ఇక్కడికి తీసుకురా.
అహోభిర్దశభిర్యే చ నాగచ్ఛన్తి మమాజ్ఞయా। హన్తవ్యాస్తే దురాత్మానో రాజశాసనదూషకాః
నా ఆజ్ఞను పది రోజుల్లో పాటించని దుష్టులు రాజాజ్ఞను ఉల్లంఘించినవారు. వారిని హత్య చేయాలి.
శతాన్యథ సహస్రాణి కోట్యశ్చ మమ శాసనాత్। ప్రయాన్తు కపిసింహానాం నిదేశే మమ యే స్థితాః
వందలు, వేలలు, కోట్లు వంటి సింహవంటి వానరులు నా ఆజ్ఞను పాటిస్తూ బయలుదేరాలి.
మేఘపర్వతసంకాశాశ్ఛాదయన్త ఇవామ్బరమ్। ఘోరరూపాః కపిశ్రేష్ఠా యాన్తు మచ్ఛాసనాదితః
మేఘాలు, పర్వతాల్లా కనిపించే, ఆకాశాన్ని కప్పేలా ఉన్న భయంకరమైన వానరశ్రేష్ఠులు నా ఆజ్ఞతో ఇక్కడి నుంచి బయలుదేరాలి.
తే గతిజ్ఞా గతిం గత్వా పృథివ్యాం సర్వవానరాః। ఆనయన్తు హరీన్ సర్వాంస్త్వరితాః శాసనాన్మమ
మార్గాలు తెలిసిన వారు, భూమిపై అన్ని చోట్లకు వెళ్లి, నా ఆజ్ఞతో అందరు వానరులను త్వరగా ఇక్కడికి తీసుకురావాలి.
తస్య వానరరాజస్య శ్రుత్వా వాయుసుతో వచః। దిక్షు సర్వాసు విక్రాన్తాన్ ప్రేషయామాస వానరాన్
వాయుదేవుని కుమారుడు చెప్పిన మాటలు విని, వానరరాజు అన్ని దిశలలో తన బలమైన వానరులను పంపించాడు.
తే పదం విష్ణువిక్రాన్తం పతత్త్రిజ్యోతిరధ్వగాః। ప్రయాతాః ప్రహితా రాజ్ఞా హరయస్తు క్షణేన వై
ఆ రాజు పంపిన వానరులు, పక్షులు, వెలుగు, విష్ణువు అడుగు వేయడంలా వేగంగా, వెంటనే బయలుదేరారు.
తే సముద్రేషు గిరిషు వనేషు చ సరస్సు చ। వానరా వానరాన్ సర్వాన్ రామహేతోరచోదయన్
వారు రాముని కోసం సముద్రాలు, కొండలు, అడవులు, సరస్సుల్లో ఉన్న అన్ని వానరులను ఉత్తేజింపజేశారు.
మృత్యుకాలోపమస్యాజ్ఞాం రాజరాజస్య వానరాః। సుగ్రీవస్యాయయుః శ్రుత్వా సుగ్రీవభయశఙ్కితాః
సుగ్రీవుని ఆజ్ఞ మరణశిక్షలా భయంకరంగా ఉండటంతో, ఆ భయంతో వానరులు వెంటనే వచ్చారు.
తతస్తేఽఞ్జనసంకాశా గిరేస్తస్మాన్మహాబలాః। తిస్రః కోట్యః ప్లవంగానాం నిర్యయుర్యత్ర రాఘవః
ఆ కొండ మీదినుంచి, అంజన కాజలంలా నలుపుగా ఉన్న మూడు కోట్ల బలమైన వానరులు రాఘవుడు ఉన్న చోటికి బయలుదేరారు.
అస్తం గచ్ఛతి యత్రార్కస్తస్మిన్ గిరివరే రతాః। సంతప్తహేమవర్ణాభాస్తస్మాత్ కోట్యో దశ చ్యుతాః
సూర్యుడు అస్తమించే అద్భుతమైన కొండ మీదినుంచి, వేడెక్కిన బంగారం వర్ణంలో మెరుస్తూ ఉన్న పది కోట్ల వానరులు బయలుదేరారు.