తతః కణ్ఠగతం మాల్యం చిత్రం బహుగుణం మహత్। చిచ్ఛేద విమదశ్చాసీత్ సుగ్రీవో వానరేశ్వరః
తర్వాత, వానరుల రాజైన సుగ్రీవుడు, అహంకారాన్ని వదిలి, మెడలో ఉన్న రంగురంగుల, గొప్ప మాలను కోసేశాడు.
స లక్ష్మణం భీమబలం సర్వవానరసత్తమః। అబ్రవీత్ ప్రశ్రితం వాక్యం సుగ్రీవః సమ్ప్రహర్షయన్
అంతట సర్వ వానరులలో శ్రేష్ఠుడైన సుగ్రీవుడు, భయంకరమైన బలమున్న లక్ష్మణుని ఆనందింపజేస్తూ గౌరవంగా ఇలా అన్నాడు.
ప్రణష్టా శ్రీశ్చ కీర్తిశ్చ కపిరాజ్యం చ శాశ్వతమ్। రామప్రసాదాత్ సౌమిత్రే పునశ్చాప్తమిదం మయా
సౌమిత్రీ! నాకు ఐశ్వర్యం, కీర్తి, వానర రాజ్యమూ పోయినవి. కానీ రాముని కృపతో ఇవన్నీ మళ్లీ నాకు లభించాయి.
కః శక్తస్తస్య దేవస్య ఖ్యాతస్య స్వేన కర్మణా। తాదృశం ప్రతికుర్వీత అంశేనాపి నృపాత్మజ
ప్రభువైన అతని మహత్తర కర్మలకు పేరుగాంచిన ఆ దేవునికి, ఎవరు అయినా కొంత భాగమైనా ప్రతిఫలం ఇవ్వగలరా, రాజకుమార?
సీతాం ప్రాప్స్యతి ధర్మాత్మా వధిష్యతి చ రావణమ్। సహాయమాత్రేణ మయా రాఘవః స్వేన తేజసా
ధర్మాత్ముడైన రాఘవుడు తన స్వశక్తితో, నా సహాయంతో, సీతను తిరిగి పొందుతాడు, రావణుడిని సంహరిస్తాడు.
సహాయకృత్యం కిం తస్య యేన సప్త మహాద్రుమాః। గిరిశ్చ వసుధా చైవ బాణేనైకేన దారితాః
ఒక్క బాణంతో ఏడు గొప్ప చెట్లు, ఒక కొండ, భూమిని కూడా చీల్చిన వాడికి సహాయం ఏమి అవసరం?
ధనుర్విస్ఫారమాణస్య యస్య శబ్దేన లక్ష్మణ। సశైలా కమ్పితా భూమిః సహాయైః కిం ను తస్య వై
లక్ష్మణా! అతడు విల్లు ఎక్కించగానే, ఆ శబ్దానికి పర్వతాలతో కూడిన భూమి itself వణుకుతుంది. అలాంటి వాడికి సహాయులు ఎందుకు కావాలి?
అనుయాత్రాం నరేన్ద్రస్య కరిష్యేఽహం నరర్షభ। గచ్ఛతో రావణం హన్తుం వైరిణం సపురస్సరమ్
నరశ్రేష్ఠా! రాముడు రావణుడిని, అతని అనుచరులతో సహా సంహరించేందుకు పోవగా, నేను అతనితో పాటు వెళ్తాను.
యది కించిదతిక్రాన్తం విశ్వాసాత్ ప్రణయేన వా। ప్రేష్యస్య క్షమితవ్యం మే న కశ్చిన్నాపరాధ్యతి
నా దూత విశ్వాసంతో లేదా స్నేహంతో ఏదైనా హద్దు దాటి మాట్లాడినట్లయితే, దయచేసి క్షమించాలి. ఎందుకంటే ఎవరికైనా తప్పు జరిగిపోతుంది.
ఇతి తస్య బ్రువాణస్య సుగ్రీవస్య మహాత్మనః। అభవల్లక్ష్మణః ప్రీతః ప్రేమ్ణా చేదమువాచ హ
మహాత్ముడైన సుగ్రీవుడు ఇలా మాట్లాడగా, లక్ష్మణుడు ప్రేమతో సంతోషించి ఇలా అన్నాడు.
సర్వథా హి మమ భ్రాతా సనాథో వానరేశ్వర। త్వయా నాథేన సుగ్రీవ ప్రశ్రితేన విశేషతః
వానరాధిపతీ! నా అన్నయ్యకు నిజంగా మంచి రక్షకుడు లభించాడు. ముఖ్యంగా నీవు, సుగ్రీవా, అతని రక్షకుడివిగా ఉండటం ఎంతో గొప్పది.
యస్తే ప్రభావః సుగ్రీవ యచ్చ తే శౌచమీదృశమ్। అర్హస్త్వం కపిరాజ్యస్య శ్రియం భోక్తుమనుత్తమామ్
సుగ్రీవా! నీ శక్తి, నీ స్వచ్ఛమైన స్వభావం చూస్తే, నీవు వానర రాజ్యంలోని అత్యుత్తమ ఐశ్వర్యాన్ని అనుభవించటానికి అర్హుడవు.
సహాయేన చ సుగ్రీవ త్వయా రామః ప్రతాపవాన్। వధిష్యతి రణే శత్రూనచరాన్నాత్ర సంశయః
సుగ్రీవా! నీవు రామునికి సహాయంగా ఉన్నందువల్ల, రాముడు యుద్ధంలో తన శత్రువులను ఖచ్చితంగా సంహరిస్తాడు. ఇందులో ఎలాంటి సందేహం లేదు.
ధర్మజ్ఞస్య కృతజ్ఞస్య సంగ్రామేష్వనివర్తినః। ఉపపన్నం చ యుక్తం చ సుగ్రీవ తవ భాషితమ్
ధర్మాన్ని తెలిసినవాడివి, కృతజ్ఞుడివి, పోరులో వెనక్కి తగ్గని వాడివి కావడం వల్ల, నీ మాటలు చాలా తగినవిగా, సమంజసంగా ఉన్నాయి సుగ్రీవా.
దోషజ్ఞః సతి సామర్థ్యే కోఽన్యో భాషితుమర్హతి। వర్జయిత్వా మమ జ్యేష్ఠం త్వాం చ వానరసత్తమ
తప్పులను తెలుసుకుని, సామర్థ్యం ఉన్నవాడు, నా అన్నయ్య లేదా నీవు తప్ప ఇంకెవరు ఇలాంటి మాటలు మాట్లాడగలరు, వానరశ్రేష్ఠా?
సదృశశ్చాసి రామేణ విక్రమేణ బలేన చ। సహాయో దైవతైర్దత్తశ్చిరాయ హరిపుంగవ
విక్రమంలో, బలంలో నీవు రామునితో సమానమైనవాడవు, వానరులలో శ్రేష్ఠుడవు. దేవతలు నిన్ను రామునికి సహాయంగా ఎన్నాళ్లకైనా ఇచ్చారు.
కిం తు శీఘ్రమితో వీర నిష్క్రమ త్వం మయా సహ। సాన్త్వయస్వ వయస్యం చ భార్యాహరణదుఃఖితమ్
ఓ వీరా, ఇప్పుడు నాతో పాటు త్వరగా బయటకు రా. భార్యను దూరం చేసుకున్న బాధతో ఉన్న నీ స్నేహితుడిని ఓదార్చు.
యచ్చ శోకాభిభూతస్య శ్రుత్వా రామస్య భాషితమ్। మయా త్వం పరుషాణ్యుక్తస్తత్ క్షమస్వ సఖే మమ
రాముడు శోకంతో మాట్లాడిన మాటలు విని, నేను నిన్ను కఠినంగా మాట్లాడితే, నా స్నేహితా, దయచేసి నన్ను క్షమించు.
thumb|సప్తత్రింశః సర్గః శ్రూయతామ్|center శ్రీమద్వాల్మీకియరామాయణే కిష్కిన్ధాకాణ్డే సప్తత్రింశః సర్గః ॥౪-
శ్రీమద్వాల్మీకి రామాయణంలో కిష్కిందా కాండలో ముప్పై ఏడవ అధ్యాయాన్ని వినండి.
ఏవముక్తస్తు సుగ్రీవో లక్ష్మణేన మహాత్మనా। హనూమన్తం స్థితం పార్శ్వే వచనం చేదమబ్రవీత్
మహాత్ముడైన లక్ష్మణుడు ఇలా చెప్పగానే, సుగ్రీవుడు తన పక్కన నిలబడి ఉన్న హనుమంతుడితో ఈ మాటలు చెప్పాడు.
మహేన్ద్రహిమవద్విన్ధ్యకైలాసశిఖరేషు చ। మన్దరే పాణ్డుశిఖరే పఞ్చశైలేషు యే స్థితాః
మహేంద్ర, హిమవంతు, వింధ్య, కైలాస, మందర, పాండుశిఖర పర్వతాలపై, అలాగే ఐదు పర్వతాలపై నివసించే వారు—
తరుణాదిత్యవర్ణేషు భ్రాజమానేషు నిత్యశః। పర్వతేషు సముద్రాన్తే పశ్చిమస్యాం తు యే దిశి
ఉదయించు సూర్యుని వర్ణంతో మెరిసే వారు, పశ్చిమ సముద్ర తీరంలోని మెరిసే పర్వతాలపై నివసించే వారు—
ఆదిత్యభవనే చైవ గిరౌ సంధ్యాభ్రసంనిభే। పద్మాచలవనం భీమాః సంశ్రితా హరిపుంగవాః
ఆదిత్యుని గృహంలో, సంధ్యా మేఘాల్లాంటి పర్వతంపై, పద్మాచల అరణ్యంలో ఆశ్రయించిన భయంకరమైన వానరులు—
అఞ్జనామ్బుదసంకాశాః కుఞ్జరేన్ద్రమహౌజసః। అఞ్జనే పర్వతే చైవ యే వసన్తి ప్లవంగమాః
అంజన మేఘాల్లా నలుపుగా, గజరాజులా బలమున్న వారు, అంజన పర్వతంపై నివసించే వానరులు—
మహాశైలగుహావాసా వానరాః కనకప్రభాః। మేరుపార్శ్వగతాశ్చైవ యే చ ధూమ్రగిరిం శ్రితాః
బంగారు వర్ణంతో ఉన్నవారు, గొప్ప పర్వత గుహల్లో నివసించే వానరులు, మేరు పర్వత ఒడ్డున ఉన్నవారు, ధూమ్రగిరిని ఆశ్రయించినవారు—
తరుణాదిత్యవర్ణాశ్చ పర్వతే యే మహారుణే। పిబన్తో మధు మైరేయం భీమవేగాః ప్లవంగమాః
ఉదయ సూర్యుని వర్ణంతో ఉన్నవారు, పెద్ద ఎర్రటి పర్వతంపై నివసించే వారు, తేనె, మద్యం తాగే వేగవంతమైన వానరులు—
వనేషు చ సురమ్యేషు సుగన్ధిషు మహత్సు చ। తాపసాశ్రమరమ్యేషు వనాన్తేషు సమన్తతః
అందమైన, సువాసనతో నిండిన అరణ్యాల్లో, తపస్వుల ఆశ్రమాల్లో, అడవి చివరల్లో ఎక్కడైనా ఉన్నవారు—
తాంస్తాంస్త్వమానయ క్షిప్రం పృథివ్యాం సర్వవానరాన్। సామదానాదిభిః కల్పైర్వానరైర్వేగవత్తరైః
భూమిపై ఉన్న అన్ని వానరులను, సామం, దానం మొదలైన మార్గాలతో, వేగంగా ఇక్కడికి తీసుకురా. వేగవంతమైన వానరులను కూడా తీసుకురా.
ప్రేషితాః ప్రథమం యే చ మయాఽఽజ్ఞాతా మహాజవాః। త్వరణార్థం తు భూయస్త్వం సమ్ప్రేషయ హరీశ్వరాన్
నేను ముందుగా పంపిన గొప్ప వేగం ఉన్న వానరులు ఉన్నారు. వారిని త్వరగా రప్పించేందుకు మరికొంతమంది వానరాధిపతులను పంపు.
యే ప్రసక్తాశ్చ కామేషు దీర్ఘసూత్రాశ్చ వానరాః। ఇహానయస్వ తాన్ శీఘ్రం సర్వానేవ కపీశ్వరాన్
ఆనందాలలో మునిగిపోయినవారు, ఆలస్యంగా వ్యవహరించే వానరాధిపతులు ఎవరైనా ఉన్నా, వారందరినీ త్వరగా ఇక్కడికి తీసుకురా.