వాలిని లక్ష్మణుడు ధర్మబద్ధంగా మందలిస్తూ ఇలా చెప్పాడు: ‘‘వాలీ, నీలో నीतీ, శాసనము, నిజాయితీ అన్నీ స్థిరంగా ఉన్నాయి. నువ్వు సమయాన్ని, స్థలాన్ని తెలిసిన వీరుడు, రాజుగా కనిపిస్తున్నావు. ధర్మాన్ని కాపాడాలనే తపనతో, నీతిమంతుల ఆజ్ఞతో మేము ఇతర రాజులు భూమిని చుట్టుకుంటూ తిరుగుతున్నాము. భరతుడు, రాజులలో శ్రేష్ఠుడు, ధర్మాన్ని నమ్ముకున్నవాడు, భూమిని పాలిస్తున్నప్పుడు, ఎవరు ధర్మానికి వ్యతిరేకంగా ప్రవర్తించగలరు? మేము మా కర్తవ్యాన్ని పట్టుకుని, దారి తప్పినవారిని నియంత్రిస్తూ, భరతుని ఆజ్ఞను గౌరవంగా పాటిస్తున్నాము. కానీ నువ్వు ధర్మంలో భ్రష్టుడవు, నీ చర్యలు అపరాధకరమైనవి, కోరికల పాలై, రాజధర్మానికి దూరంగా ఉన్నావు. పెద్ద అన్న, తండ్రి, జ్ఞానం ఇచ్చే గురువు—ఈ ముగ్గురిని ధర్మాన్ని పాటించే వారు తండ్రిలా గౌరవించాలి. చిన్న కుమారుడు, లేదా సద్గుణాలు ఉన్న శిష్యుడు, కుమారుడిలా చూడాలి; ధర్మమే దీనికి కారణం. ధర్మం, సద్గుణులలో, చాలా సూక్ష్మమైనది, తెలుసుకోవడం కష్టమైనది, ఓ వానరా. ప్రతి జీవిలోని ఆత్మే మంచి, చెడు తెలుసుకుంటుంది. నువ్వు నీలో స్థిరత లేక, నీ చుట్టూ ఉన్న నియంత్రణ లేని వానరులతో, అంధుడి మధ్య అంధుడిలా ఆలోచిస్తున్నావు. కానీ నేను నిన్ను కోపంతో తప్పుగా నిందించను; నేను చెప్పేది నిజమే. సుగ్రీవుడు, మహాత్ముడు, ఇంకా జీవించి ఉండగా, నువ్వు కోరికతో రుమాను—నీ కోడలిని—తొడిగావు, పాపకార్యానికి పాల్పడ్డావు. అందుకే, నువ్వు ధర్మాన్ని వదిలి, కోరికను అనుసరించగా, అన్న భార్యను తొడిగినందుకు శిక్ష విధించాలి. లోకధర్మానికి వ్యతిరేకంగా ప్రవర్తించే వానికి, నియంత్రణకు శిక్ష తప్ప మరొకటి లేదు, ఓ వానరాధిపతి. నేను, క్షత్రియ వంశంలో పుట్టినవాడిగా, నీ పాపాన్ని భరించను—తండ్రి, సహోదరుడు, లేదా చిన్న అన్న భార్యను కోరికతో చేరే వాడిని. ఇలాంటి మహిళను కోరికతో చేరితే, శిక్ష మరణమే; కానీ భరతుడు పాలకుడు, మేము ఆయన ఆజ్ఞను పాటిస్తున్నాము. నువ్వు ధర్మాన్ని ఉల్లంఘించగా, బుద్ధిమంతుడు, ధర్మాన్ని పాటించే వాడు, అధికారి పట్ల కర్తవ్యాన్ని విస్మరించడాన్ని ఎలా ఉపేక్షించగలడు? భరతుడు కోరికలకు లోనైనవారిని నియంత్రించడంలో నిమగ్నుడై ఉన్నాడు; మేము, ఓ వానరాధిపతి, భరతుని ఆజ్ఞను పాటిస్తూ, నువ్వు వంటి దారి తప్పినవారిని నియంత్రించేందుకు కట్టుబడి ఉన్నాము. నాకు సుగ్రీవునితో ఉన్న స్నేహం, లక్ష్మణుతో ఉన్నదానితో సమానమైనది; అతని భార్య, రాజ్యం కోసం నేను చేసినది నాకు ఉత్తమ ఫలితాన్ని ఇస్తుంది. వానరుల సమక్షంలో నేను చేసిన ప్రతిజ్ఞను, నేను ఎలా విస్మరించగలను? అందుకే, ఈ గొప్ప, ధర్మబద్ధమైన కారణాలతో, నువ్వు ఏ ఆజ్ఞ ఇస్తే అది సరైనదే; నీ ఆమోదం అవసరం. నీ నియంత్రణ చర్య, అన్ని విధాలా, ధర్మంగా ఉండాలి; స్నేహితుడికి సహాయపడే వాడు ఎప్పుడూ ధర్మాన్ని పరిగణించాలి. నువ్వూ ధర్మాన్ని అనుసరించి, ఆ కర్తవ్యాన్ని చేయగలవు. మనువు చెప్పిన రెండు ధర్మబద్ధమైన శ్లోకాలను, ధర్మజ్ఞులు స్వీకరించగా, నేనూ ఆచరించాను. రాజులు శిక్షను విధిస్తే, పాపాన్ని చేసినవారు పవిత్రులై, స్వర్గాన్ని చేరుతారు. దొంగను శిక్షించినా, విడిచినా, అతను పాపం నుంచి విముక్తుడవుతాడు; కానీ రాజు పాపిని శిక్షించకపోతే, తానే పాపి అవుతాడు. నా పూర్వజుడు మంధాత్రి, ఒక తపస్వి చేసిన పాపాన్ని, నువ్వు చేసినట్టుగా, దురదృష్టాన్ని కోరాడు. ఇతర రాజులు కూడా పాపం చేసినప్పుడు, ప్రాయశ్చిత్తం చేసి, మచ్చను తొలగించుకుంటారు. కాబట్టి, ఇక విషాదం అవసరం లేదు; హత్య ధర్మానుసారం విధించబడింది, వానరులలో శ్రేష్ఠుడా, ఎందుకంటే మేము స్వతంత్రులం కాదు. మరో కారణాన్ని కూడా విను, వానరాధిపతి; వినిన తర్వాత, ఓ వీరా, కోపపడకూడదు. నాకు ఈ విషయంపై దుఃఖం లేదా కోపం లేదు, వానరాధిపతి; మనుషులు, ఉచ్చు, వల, ఇతర పాశాలతో, అనేక జంతువులను పట్టుకుంటారు—పరుగులు తీయేవి, భయపడేవి, నిర్లక్ష్యంగా ఉన్నవి, స్థిరంగా ఉన్నవి. మాంసాహారులు, జాగ్రత్తగా ఉన్నవి, నిర్లక్ష్యంగా ఉన్నవి, తిరిగి ఉన్నవి—అన్ని జంతువులను వేటాడతారు; ఇందులో తప్పు లేదు. ధర్మజ్ఞులు, రాజర్షులు, వేటాడతారు; అందుకే, నువ్వు యుద్ధంలో, బాణంతో, నేనే వేటాడాను, వానరా, ఎందుకంటే నువ్వు శాఖజంతువు. అరుదైన ధర్మం, జీవితం, శుభం కోసం, రాజులు—వానరులలో శ్రేష్ఠుడా—దానదారులు; సందేహం లేదు. వారిని హాని చేయకూడదు, దూషించకూడదు, అవమానించకూడదు, అపశ్రద్ధగా మాట్లాడకూడదు; వారు భూమిపై మనుష్యరూపంలో తిరిగే దేవతలు. నువ్వు ధర్మాన్ని అర్థం చేసుకోకుండా, కోపాన్ని మాత్రమే నమ్మి, నన్ను ధర్మంలో నిందిస్తున్నావు; ధర్మాన్ని పితృపితామహులు స్థాపించారు. ఇలా రాముడు చెప్పినప్పుడు, వాలీ తీవ్రంగా బాధపడిపోయాడు; ధర్మంపై నిశ్చయాన్ని పొందిన వాడు, రాఘవునిలో తప్పు కనిపించలేదు. అప్పుడు వానరుల రాజు, చేతులు జోడించి, రాముని ఇలా సమాధానమిచ్చాడు: ‘‘నీ మాటలు, నరశ్రేష్ఠా, నిజమే—సందేహం లేదు. ఎందుకంటే, అధికారి మాత్రమే అధికారికి సమాధానం ఇవ్వగలడు, తక్కువవాడు కాదు; ముందు నేను నిర్లక్ష్యంగా, అనుచితంగా, అపశ్రద్ధగా మాట్లాడిన మాటలు ఉంటే— అయినా, రాఘవా, నువ్వు నన్ను తప్పుగా చూడకూడదు; నువ్వు సత్యాన్ని గ్రహించినవాడు, ప్రజల శ్రేయస్సుకు కట్టుబడి ఉన్నవాడు, నువ్వు ధర్మాన్ని, దాని కారణాన్ని స్పష్టంగా, స్థిరంగా తెలుసుకున్నవాడు. నేను కూడా, తెలుసుకుని లేదా తెలియక, ధర్మాన్ని వదిలి ప్రవర్తించుంటే, ఓ ధర్మజ్ఞా, నన్ను ధర్మానికి అనుసంధానమైన మాటలతో రక్షించు.