వాలి తన హృదయం నిండిన బాధతో, రాముని వైపు చూసి ఇలా అన్నాడు: "రామా, నీకు నేను కనబడని సమయంలో, ఎవరైనా ఇతరుల చేతిలో నేను తగిలిపోవడం మంచిది కాదని నా మనసులో ఆలోచన వచ్చింది. నీవు ధర్మధ్వజుడివి అయినా, నీ ఆత్మ మరణించినట్టు ఉంది. నీలో ధర్మపు గుర్తులు కనిపిస్తున్నా, నీ ప్రవర్తనలో అధర్మం దాగుంది. నీవు మంచివాడిగా కనిపిస్తూ, లోపల దుష్టత్వాన్ని దాచిన వాడివి, గడ్డి తోపు కప్పిన బావిలా ఉన్నావు. నువ్వు నీ రాజ్యంలో, నీ నగరంలో అయినా, నేను తప్పు చేసినప్పుడు ఎప్పుడూ నిన్ను నిర్లక్ష్యం చేయలేదు. మరి నేను పాపం చేయనప్పుడు నువ్వు నన్ను ఎందుకు హతమార్చావు? నేను అడవిలో నివసించే వానరుడిని, పండ్లు, మూలికలు తింటూ, నీతో యుద్ధం చేయకుండా, వేరొకరితో పోరాడుతుండగా నన్ను నీవు హతమార్చావు. నీవు పురుషోత్తముడివి, రాజులలో ప్రసిద్ధుడివి, నీలో ధర్మపు లక్షణాలు కనిపిస్తున్నాయి. అయినా, ధర్మాన్ని ఆధారంగా తీసుకుని, క్షత్రియ వంశంలో పుట్టిన, విద్యావంతుడైన, సందేహరహితుడైన వాడు ఇలా దుష్టమైన పని చేయగలడా? నీవు రఘువంశంలో పుట్టినవాడివి, ధర్మానికి పేరుగాంచిన వంశానికి ప్రతినిధివి, అయినా నీకు తగని విధంగా ప్రవర్తిస్తున్నావు. సమాధానం, దానము, సహనం, ధర్మము, సత్యము, స్థైర్యము, పరాక్రమము, మరియు దుష్టులకు శిక్ష – ఇవన్నీ రాజులకు ఉండాల్సిన లక్షణాలు. మేము అడవిలో నివసిస్తూ, మూలికలు, పండ్లు, మాంసం తింటూ ఉంటాం. మనిషిలో మనిషివి నీవు, మేము మన జాతికి తగినట్లు జీవిస్తున్నాం. భూమి, బంగారం, స్త్రీలు, కలహానికి కారణమయ్యే విషయాలు – ఇవే కోరికలకు మూలాలు. నా అడవి పండ్లపై నీవు ఎలాంటి ఆశ పెట్టుకున్నావు? రాజు ధర్మానికి అనుగుణంగా, నియమశీలత, శిక్ష, అనుగ్రహం ఇవన్నీ పాటించాలి. కాని నీవు కోరికలకు లోనై, కోపానికి గురై, చంచలంగా, విల్లు బాణాలకు ఆశ్రయంగా ప్రవర్తిస్తున్నావు. నీకు ధర్మంపై గౌరవం లేదు, ధనంపై ఆసక్తి లేదు. ఇంద్రియాల కోరికలకు లోనై, తార్కికత లేకుండా ప్రవర్తిస్తున్నావు. నీవు నిష్పాపుడైన నన్ను బాణంతో హతమార్చిన తర్వాత, సద్గుణుల సమక్షంలో నీవు ఏమి చెబుతావు? రాజహంత, బ్రాహ్మణహంత, గోవధ, దొంగ, ప్రాణహంత, నాస్తికుడు, పరస్త్రీ గామి – వీరందరూ నరకానికి పోతారు. మాట మోసే వాడు, కంజుషుడు, మిత్రద్రోహి, గురుపత్నీవ్యామోహి – వీరు కూడా నిస్సందేహంగా నాశనమవుతారు. నా చర్మం, రోమాలు, ఎముకలను ధార్మికులు స్వీకరించరు, నీ వంటి నీతిమంతులు నా మాంసాన్ని తినరు. అయిదు గోరు గల జంతువులను బ్రాహ్మణులు, క్షత్రియులు తినవచ్చు – అవి ముల్లేపంది, ఎలుకపంది, ఉడుత, ముసలి, తాబేలు. కానీ జ్ఞానులు నా చర్మాన్ని, ఎముకలను తాకరు; అయినా నీవు నన్ను హతమార్చావు. తార నాకు మంచి కోసం, సత్యంగా చెప్పింది, కానీ మాయకు లోని నేను విధికి వశమైపోయాను. నీవు రక్షకుడివి అయినా, భూమి నిజంగా రక్షించబడటం లేదు – అది అనర్హుడైన భర్తను కలిగిన సతీస్థ్రీలా ఉంది. మోసపూరితుడు, కపటి, నీచుడు, తక్కువ మనస్సుతో వినయాన్ని నటించేవాడు – నీవు మహాత్ముడైన దశరథుని పుత్రుడిగా ఎలా పుట్టావు? మంచి ప్రవర్తనను విడిచి, ధర్మాన్ని అతిక్రమించి, ధర్మబద్ధుల నియమాలను విస్మరించి, నీవు నన్ను, పురుషరథంలో గొప్పవాడివైన రాముడు, హతమార్చావు. ఇలాంటి అనుచితమైన, అపశకునమైన పనిని చేసి, ధర్మవంతులచే నిందించబడి, మంచి వారి మధ్య నీవు ఏమి చెప్పగలవు? మనపై నీవు చూపిన వీరత్వాన్ని, నీ శత్రువులపై చూపినట్టు కనపడటం లేదు. నువ్వు నన్ను యుద్ధరంగంలో ఎదురు నిలబడి పోరాడి ఉంటే, నేడు నీవు యముని దర్శించేవాడివి. కాని, నేను ఎంత బలమైన వాడినైనా, నీవు కనిపించకుండా నన్ను హతమార్చిన విధానం, మానవుడు నిద్రలో ఉన్నప్పుడు పాము కాటు వేసినట్టు ఉంది. సుగ్రీవుని మీద ప్రేమతో నన్ను హతమార్చినట్లయితే, ముందుగా నాకీ ఉద్దేశ్యం చెప్పి ఉండాలి. ఒకే రోజు లోపల నేనే మైతిలిని నీకు తీసుకొచ్చేవాడిని. నీ భార్యను అపహరించిన దుష్ట రాక్షసుడిని బంధించి, రణరంగంలో రావణుని బంధించి నీ ముందుకు తీసుకొచ్చేవాడిని. మైతిలి సముద్రంలో, పాతాళంలో ఉన్నా, నీవు ఆజ్ఞ ఇస్తే, నీవు చెప్పినట్టు, తెల్ల గాడిదను తేవడం లాగానే, ఆమెను తీసుకొచ్చేవాడిని. నేను స్వర్గానికి వెళ్ళాక, సుగ్రీవుడు రాజ్యాన్ని పొందడం సమంజసం; కానీ నీవు యుద్ధంలో నీతికి విరుద్ధంగా నన్ను హతమార్చడం అనుచితం. ఇది కాలచక్రానికి లోబడిన విధి; అయినా నీకు ఏమైనా సమర్థన ఉంటే, దానికి తగిన సమాధానం చెప్పు. ఇలా చెప్పి, బాణదెబ్బతో బాధపడుతూ, నోరు ఎండిపోతూ, వాలిప్రభ రాముని వైపు చూశాడు. రాముడు సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ, వాలిని చూసి, వాలి మౌనంగా ఉన్నాడు. ఈ సమయంలో, వాలి ఇలా గౌరవంగా, ధర్మబద్ధంగా, మేలైన మాటలతో, అయినా కఠినంగా మాట్లాడగా, రాముడు నిశ్శబ్దంగా నిలిచాడు. రాముడు, ప్రకాశం కోల్పోయిన వాలిని, వెలుతురు లేని సూర్యుడిలా, నీరు లేని మేఘంలా, చల్లబడిన అగ్నిలా చూశాడు. తర్వాత రాముడు, వాలి తనను తప్పుపడగా, ఆ వానరాధిపతిని, సమృద్ధిగల, ధర్మవంతుడైన వానరుల రాజును ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు: "ధర్మం, అర్థం, కామం, లోకాచారం – వీన్నీ తెలియక, బాలిష్టతతో నన్ను నిందించడమేమిటి? పెద్దల సలహా లేకుండా, గురువుల ఆమోదం లేకుండా, వానర సులభతతో నాతో మాట్లాడదలచుకున్నావు.