లక్ష్మణుడు మంటలు మండుతున్న కర్రలతో కబంధుని చిత్తను చుట్టూ వెలిగించాడు. ఆ అగ్ని అన్ని వైపులా ప్రకాశంగా ఎగసిపడింది. clarified butter లాంటి పెద్దదైన కబంధుని శరీరాన్ని, మంటలు నెమ్మదిగా కాల్చుతూ, కొవ్వు కరిగిపోతూ మాయమైంది. ఆ చిత్తను శీఘ్రంగా ఊడ్చి, కబంధుడు దుమ్ము పట్టని వస్త్రాలతో, దివ్యహారాన్ని ధరించి, అపారమైన బలంతో, పొగ లేకుండా మండే అగ్నిలా లేచాడు. అతడు వేగంగా చిత్త నుంచి బయటకు వచ్చి, నిర్మలమైన వస్త్రాలు ధరించి, ఆనందంగా, ప్రతి అవయవంలో ఆభరణాలతో మెరిపించాడు. అతడు శ్వేతహంసలతో కలిపిన, గొప్ప కాంతితో మెరిపించే, ఆకాశంలో తేలియాడే రథంలో నిలబడి, తన ప్రకాశంతో పది దిక్కులను వెలిగించాడు. ఆ సమయంలో, కబంధుడు ఆకాశంలో ప్రయాణిస్తూ, రామునితో ఇలా అన్నాడు: "రాఘవా, నేను నిజంగా చెబుతాను – సీతను తిరిగి పొందే మార్గాన్ని విను." "రామా, ఈ లోకంలో అన్ని విషయాలు ఆరు మార్గాల ద్వారా విచారించబడతాయి; వాటిని పదవ భాగంలో పరిశీలిస్తారు, పదవ భాగం సేవించబడుతుంది." "నీవు, రామా, లక్ష్మణుడితో కలసి, పదవ భాగాన్ని చేరుకున్నావు, కానీ అది లోపించింది; అందుకే నీకు దురదృష్టం వచ్చింది, నీ భార్యపై జరిగిన అన్యాయం." "కాబట్టి, నీవు తప్పకుండా చర్య తీసుకోవాలి, మిత్రులలో ఉత్తముడా; చేయకుండా ఉంటే, నేను ఎంత ఆలోచించినా నీ విజయాన్ని చూడలేను." "విను రామా, నేను చెబుతాను: సుగ్రీవుడు అనే వానరుడు ఉన్నాడు, అతని సోదరుడు, కోపంతో ఉన్న వాలి, ఇంద్రుని కుమారుడు, అతన్ని వెలివేశాడు." "అతడు, ఆత్మనిగ్రహంతో, వీరుడిగా, నాలుగు వానరులతో, పాంపా సరస్సు సరిహద్దులకు సమీపంలో ప్రకాశించే ఋష్యమూక పర్వతంపై నివసిస్తున్నాడు." "ఆ వానరుల రాజు గొప్ప పరాక్రమం కలిగి, అపారమైన కాంతితో, సత్యానికి నిలబడి, వినయంగా, ధైర్యంగా, జ్ఞానంతో, శ్రేష్ఠుడుగా ఉన్నాడు." "నైపుణ్యం, ధైర్యం, కాంతి, గొప్ప బలం, వీరత్వం కలిగి, అతని సోదరుడు, మహాత్ముడు, రాజ్యం కోసం అతన్ని నిష్కాసించాడు." "అతడు నీకు మిత్రుడిగా, సహాయకుడిగా, సీతను వెతకడంలో తోడుగా ఉంటాడు; రామా, దుఃఖంతో నీ మనస్సు కలవరపడనివ్వక." "ఇది తప్పకుండా జరగాలి, వేరుగా జరగదు; ఇక్ష్వాకువులలో శ్రేష్ఠుడా, కాలాన్ని అధిగమించడం కష్టం." "వీరుడా, త్వరగా ఇక్కడ నుంచి సుగ్రీవుని దగ్గరకు వెళ్లి, ఆ పరాక్రామశాలి నీ మిత్రుడిని చేసుకో, రాఘవా, నేడు వెళ్లి త్వరగా స్నేహం చేయు." "అగ్ని మండుతున్నట్టు, అతని తోడుగా స్నేహం కోరుకో; వానరుల అధిపతి సుగ్రీవుని నిర్లక్ష్యం చేయవద్దు." "అతడు కృతజ్ఞుడు, ఏ రూపమైనా ధరించగలడు, మిత్రులను కోరుకుంటాడు, బలవంతుడు; నేడు మీరు ఇద్దరూ అతడు కోరిన పనిని సాధించగలరు." "విజయమో, పరాజయమో, ఎలుగుబంటి రాజు కుమారుడు నీ చెప్పినది చేస్తాడు; అతడు ఇప్పుడు పాంపా దగ్గర, జాగ్రత్తగా, అప్రమత్తంగా తిరుగుతున్నాడు." "సూర్యుని కుమారుడు, వాలిచే అన్యాయం పొందినవాడు, ఇప్పుడు ఋష్యమూకపై ఆయుధాలను వదిలి, వానరుల అధిపతిగా నివసిస్తున్నాడు." "రాఘవా, నీ సత్యంతో, ఆ అడవిలో నివసించే వానరుడిని నీ మిత్రుడిగా చేసుకో, అతడు వానరుల్లో శ్రేష్ఠుడు, ప్రతి ప్రదేశాన్ని పూర్తిగా తెలుసుకున్నవాడు." "ఈ లోకంలో, మానవ మాంసం తినేవారిని కూడా అతడు నైపుణ్యంలో మించి ఉన్నాడు; రాఘవా, లోకంలో అతడికి తెలియని విషయం లేదు." "వెయ్యిరెట్ల సూర్యుడు వెలిగేంతవరకు, అతడు నదులు, పెద్ద పర్వతాలు, పర్వత కోటలు, గుహలను వెదకడంలో నిమగ్నమవుతాడు." "వానరులతో కలసి, అతడు నీ భార్యను కనుగొంటాడు; రాఘవా, అతడు మేల్కొన్న, బలమైన వానరులను పంపిస్తాడు." "అతడు వారిని అన్ని దిక్కులలో సీతను వెదకడానికి పంపిస్తాడు, నీకు దూరమైనందుకు దుఃఖిస్తున్న మైతిలిని రావణుని నివాసంలో వెదకుతాడు." "నీ నిష్కళంకమైన ప్రియురాలు మెరు పర్వతంపై ఉన్నా, లేదా పాతాళంలో దాగి ఉన్నా, వానరుల యజ్ఞుడు రాక్షసులను సంహరించి ఆమెను నీకు తిరిగి అందిస్తాడు." ఇప్పుడు వాల్మీకి రామాయణంలోని అరణ్యకాండలో, సత్తెవది మూడవ సర్గను విను. సీతను వెదకడానికి మార్గాన్ని రామునికి చూపించిన జ్ఞానవంతుడైన కబంధుడు, విషయాన్ని తెలుసుకుని, మళ్లీ మాట్లాడాడు. "రామా, ఇది శుభమైన మార్గం, ఇక్కడ పుష్పాలతో నిండిన, చూడడానికి అందమైన, పశ్చిమాన్ని ఎదుర్కొని నిలిచిన చెట్లు ఉన్నాయి." "జంబూ, ప్రియాల, పనస, వట, అంజీర, తిందుక, పీపల్, కర్ణికార, మామిడి మరియు ఇతర చెట్లు ఇక్కడ పెరిగాయి." "నాగ చెట్లు, తిలక, రాత్రిపూట పువ్వులు పూసే జాస్మిన్, నీలి అశోక, కదంబ, పుష్పించే ఓలియాండర్ కూడా ఉన్నాయి." "ఇక్కడ మండుతున్న అశోక చెట్లు, లోతుగా ఎర్రగా ఉన్న పరిభద్రక చెట్లు ఉన్నాయి; వాటిని ఎక్కి, లేదా బలంగా ఊడ్చి నేలపై పడేసి—" "—మీరు పండ్లను తినవచ్చు, అవి అమృతానికి సమానంగా ఉంటాయి; ఆ తర్వాత ముందుకు సాగండి." "దాని తరువాత, కకుత్స్థ వంశజుడా, మరో అడవి ఉంది, అది పుష్పాలు పూసే చెట్లతో నిండినది, ఉత్తర కురవా వనాలా, నందన వనంలా ఉంటుంది." "అక్కడ, చైత్రరథ వనంలా, అన్ని ఋతువులు ఉంటాయి; చెట్లు పండ్లతో నిండిపోయి, పెద్ద మడతలను కలిగి, అన్ని చోట్ల ప్రకాశంగా ఉంటాయి." "అక్కడ, వర్షమేఘాలా, పర్వతాలా కనిపించే చెట్లు అన్ని చోట్ల ఉన్నాయి; వాటిని ఎక్కి, లేదా సులభంగా ఊడ్చి నేలపై పడేసి—" "లక్ష్మణుడు నీకు అమృతానికి సమానమైన పండ్లు అందిస్తాడు; మీరు ఇద్దరూ పర్వతం నుంచి పర్వతానికి, అడవి నుంచి అడవికి తిరుగుతూ." "తర్వాత, వీరులారా, మీరు పాంపా అనే పద్మపుష్కరిని చేరుకుంటారు, అది రాయిలు లేని, కలత లేని, సున్నితమైన, కనుపు లేకుండా ఉంటుంది." "రామా, దాని ఇసుక కొత్తగా ఏర్పడింది, పద్మాలు, నీరజాలు అలంకరించబడ్డాయి; అక్కడ హంసలు, మునుగే పక్షులు, సారసాలు, కుర్లువులు ఉంటాయి, రాఘవా." "వారు మధురమైన స్వరాలతో, పాంపా జలాలలో పాటలు పాడుతారు; మానవులను చూసినా భయపడరు, హాని చేయని, శుభమైన పక్షులు." ఇలా, కబంధుడు రామునికి సీతను వెదకడానికి మార్గాన్ని, సుగ్రీవుని గురించి, పాంపా సరస్సు వరకు ప్రయాణాన్ని, అడవిలోని చెట్లు, పండ్లు, పక్షులు, అన్ని వివరాలను స్నేహపూర్వకంగా, గౌరవంగా వివరించాడు.