కబంధుడు చెప్పిన మాటలు వినిన రాముడు, లక్ష్మణుడు ఇద్దరూ — వీరు మానవులలో మహా వీరులు — ఆ పర్వతపు రంధ్రానికి సమీపించారు. అక్కడ వారు అగ్ని వెలిగించారు. లక్ష్మణుడు చుట్టూ దహనచితను ప్రज్వలించి, దహనచితకు అగ్ని చుట్టూ వ్యాపించి ప్రకాశంగా మండింది. కబంధుడి మహా శరీరం, గృహితమైన నెయ్యి ముద్దలా కనిపిస్తూ, నెయ్యి కరిగినట్లు, నెమ్మదిగా అగ్నిలో కాలిపోతూ, చితపై పడిపోయింది. అతి వేగంగా, చితను దూసుకుని, పొగ లేకుండా మండే అగ్నిలా, కబంధుడు లేచాడు. అతను ధూళి లేని వస్త్రాలు ధరించి, దివ్యమైన మాలలతో అలంకరించబడి, అపారశక్తి కలిగి, ప్రకాశంగా కనిపించాడు. ఆ తరువాత, అతను వేగంగా చితపై నుంచి దూసుకుని, నిర్మలమైన వస్త్రాలు ధరించి, అన్ని అవయవాల్లో ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, ఆనందంగా, ప్రకాశంగా నిలిచాడు. అప్పుడు, శ్వేతహంసలతో యుక్తమైన, అద్భుతమైన విమానంలో నిలిచి, మహా ప్రతాపంతో, తన తేజస్సుతో అన్ని దిశలను ప్రకాశింపజేశాడు. ఆకాశంలో కదులుతూ, కబంధుడు రామునితో ఇలా అన్నాడు: ‘‘రాఘవా, విను. నేను నీకు సత్యంగా చెబుతాను — సీతను ఎలా తిరిగి పొందాలో.’’ ‘‘రామా, లోకంలో ఆరు విధానాలు ఉన్నాయి — వాటితో ప్రతి విషయాన్ని పరిశీలిస్తారు; పదవ భాగాన్ని పరిశీలించి, పదవ భాగాన్ని సేవిస్తారు.’’ ‘‘రామా, నువ్వు లక్ష్మణుడితో కలసి పదవ భాగానికి చేరుకున్నావు, అది లోపించింది. అందుకే నీకు ఈ దురదృష్టం, భార్యపై జరిగిన దుర్వినియోగం కలిగింది.’’ ‘‘అందుచేత, నీవు తప్పకుండా కార్యాచరణ చేపట్టాలి, మిత్రులలో శ్రేష్ఠుడా! చేయకుండా ఉంటే, నేను ఎంత ఆలోచించినా, నీకు విజయాన్ని కనిపెట్టలేను.’’ ‘‘రామా, విను. నేను చెబుతాను: సుగ్రీవుడు అనే వానరుడు ఉన్నాడు. అతను తన సోదరుడు, కోపిష్టుడైన వాలి, ఇంద్రుని కుమారుడు చేత త్రోసిపారబడాడు.’’ ‘‘అతను, స్వయంప్రతిభావంతుడు, ధైర్యవంతుడు, నాలుగు వానరులతో కలిసి, పాంపా సరస్సు సరిహద్దులో ప్రకాశించే రిష్యమూక పర్వతంపై నివసిస్తున్నాడు.’’ ‘‘ఆ వానరుల రాజు మహా పరాక్రమవంతుడు, అపారమైన తేజస్సు కలిగి, సత్యానికి నిలబడి, వినయవంతుడు, నిశ్చయశీలుడు, జ్ఞానవంతుడు, శ్రేష్ఠుడు.’’ ‘‘నైపుణ్యం, ధైర్యం, ప్రకాశం, మహా బలము, పరాక్రమం కలిగి, మహాత్ముడు తన సోదరుడు చేత రాజ్యం కోసం బహిష్కరించబడ్డాడు.’’ ‘‘అతను నీవు సీతను వెదకడంలో మిత్రుడుగా, సహాయకుడుగా ఉంటాడు. రామా, దుఃఖంతో నీ మనస్సు కలత చెందనివ్వకుము.’’ ‘‘ఇది తప్పకుండా జరగాలి, వేరుగా జరగదగదు, ఇక్ష్వాకువంశంలో శ్రేష్ఠుడా! కాలాన్ని అధిగమించడం కష్టం.’’ ‘‘వీరుడా, ఇక్కడినుంచి త్వరగా సుగ్రీవుని వద్దకు వెళ్లు; ఆ మహాశక్తివంతుడిని త్వరగా నీ మిత్రుడిగా చేసుకో, రాఘవా, నేడు వెళ్లి.’’ ‘‘అతని వద్దకు స్నేహం కోసం చేరుకో, అగ్నిలా ఉత్సాహంగా, వానరుల అధిపతి సుగ్రీవుని నిర్లక్ష్యం చేయవద్దు.’’ ‘‘అతను కృతజ్ఞుడు, ఏ రూపమైనా ధరించగలడు, మిత్రులను వెదుకుతున్నాడు, శక్తివంతుడు; నేడు మీరు ఇద్దరూ అతను కోరిన కార్యాన్ని సాధించగలరు.’’ ‘‘అతను విజయాన్ని సాధిస్తాడా, విఫలమవుతాడా, భల్లూకరాజు కుమారుడు నీ ఆజ్ఞను పాటిస్తాడు; అతను ఇప్పుడు పాంపా సమీపంలో జాగ్రత్తగా తిరుగుతున్నాడు.’’ ‘‘సూర్యుని కుమారుడు, వాలి చేత అన్యాయంగా బాధించబడి, ఆయుధాలను వదిలి, రిష్యమూక పర్వతంపై నివసిస్తున్నాడు; అతను వానరుల అధిపతి.’’ ‘‘రాఘవా, నీ సత్యంతో ఆ అడవిలో నివసించే వానరుడిని నీ మిత్రుడిగా చేసుకో, వానరుల్లో శ్రేష్ఠుడు, అతను ప్రతి ప్రదేశాన్ని పూర్తిగా తెలుసు.’’ ‘‘ఈ లోకంలో, మానవ మాంసం తినేవారిని కూడా అతను నైపుణ్యంలో మించిపోతాడు; రాఘవా, లోకంలో అతనికి తెలియని విషయం లేదు.’’ ‘‘వెయ్యిరశ్ములు కలిగిన సూర్యుడు వెలుగొంద solange, అతను నదులు, మహా పర్వతాలు, పర్వత కోటలు, గుహలను వెదకడంలో నిమగ్నమవుతాడు.’’ ‘‘వానరులతో కలిసి, అతను నీ భార్యను కనుగొంటాడు; రాఘవా, అతను మహాబలవంతులైన వానరులను పంపిస్తాడు.’’ ‘‘అతను వారిని అన్ని దిశల్లో సీతను వెదకడానికి పంపిస్తాడు, నీవు లేనే లేదు అని దుఃఖిస్తున్న మైతిలిని రావణుని నివాసంలో వెదకుతాడు.’’ ‘‘నీ నిర్దోష ప్రేమికురాలు, మేరు పర్వతంపై ఉన్నా, పాతాళంలో దాగినా, వానరుల మహాబలుడు రాక్షసులను సంహరిస్తాడు, ఆమెను నీకు తిరిగి అందిస్తాడు.’’ ‘‘ఇప్పుడు వాల్మీకి రామాయణంలో అరణ్యకాండలో సత్యత్రయవంతమైన సర్గను విను.’’ కబంధుడు, రామునికి సీతను వెదకడానికి మార్గాన్ని చూపిన తరువాత, విషయాన్ని పూర్తిగా తెలుసుకుని, మళ్లీ మాట్లాడాడు: ‘‘రామా, ఇది శుభమైన మార్గం; ఇక్కడ పుష్పించే, చూడటానికి మధురంగా కనిపించే చెట్లు పశ్చిమదిశను చూస్తూ నిలిచి ఉన్నాయి.’’ ‘‘ఇక్కడ జంబూ, ప్రియాల, పనస, మర్రి, అత్తి, తిందుక, అశ్వత్థ, కర్ణికార, మామిడి మరియు ఇతర చెట్లు పెరిగాయి.’’ ‘‘ఇక్కడ నాగచెట్లు, తిలక, రాత్రిపువ్వు (పారిజాత), నీలాషోక, కదంబ, పుష్పించే గంధ pushpa (నేరేడు) చెట్లు ఉన్నాయి.’’ ‘‘అక్కడ అశోక చెట్లు మండుతున్నట్లు, లోతుగా ఎరుపు రంగు పరిభద్రక చెట్లు ఉన్నాయి; వాటిని ఎక్కి, లేదా బలంగా కదిపి నేలపై పడేసి—’’ ‘‘—వాటి పండ్లను తినవచ్చు, అవి అమృతానికి సమానంగా ఉండి, తరువాత ముందుకు వెళ్లవచ్చు.’’ ‘‘దాని తరువాత, కకుత్స్థ వంశాధికారి, మరో అడవి ఉంది; అక్కడ పుష్పించే చెట్లు, ఉత్తర కురవ వనాల్లా, నందనవనానికి సమానంగా కనిపిస్తున్నాయి.’’ ‘‘అక్కడ, చైత్రరథ వనంలా, అన్ని ఋతువులు ఉన్నాయి; చెట్లు పండ్లతో నిండినవి, విస్తృతమైన పత్రాలుగా, ప్రతి చోట ప్రకాశిస్తున్నారు.’’ ‘‘అక్కడ, వర్షమేఘాల్లా, పర్వతాల్లా కనిపించే చెట్లు ప్రతి చోట నిలిచి ఉన్నాయి; వాటిని ఎక్కి, లేదా సులభంగా కదిపి నేలపై పడేసి—’’ ‘‘లక్ష్మణుడు నీకు అమృతానికి సమానమైన పండ్లను అందిస్తాడు; మీరు ఇద్దరూ పర్వతం నుంచి పర్వతానికి, అడవి నుంచి అడవికి తిరుగుతూ.’’ ‘‘తర్వాత, వీరులారా, మీరు పాంపా అనే కమలపుష్పాలతో అలంకరించిన సరస్సు వద్దకు చేరుకుంటారు; అది రాయిలేని, కలత లేని, సమతలమైన, పుల్లలు లేని సరస్సు.’’ ‘‘రామా, దాని ఇసుక కొత్తగా ఏర్పడింది, కమలాలు, నీటిలో పువ్వులు అలంకరించబడ్డాయి; అక్కడ హంసలు, నీటిలో మునిగే పక్షులు, సారసులు, నల్లపక్షులు ఉన్నాయి, రాఘవా!’’ ఇలా కబంధుడు, రామునికి మార్గాన్ని, ఆశను, స్నేహాన్ని, సీతను వెదకడంలో సహాయాన్ని వివరంగా, కరుణతో, గౌరవంగా వివరించాడు.