విశ్వామిత్ర మహర్షి రాముని పిలిచి, ‘‘హాయ్ రాఘవా! నీకు ఈ దివ్యాస్త్రాలు అన్నింటినీ ప్రసాదిస్తున్నాను. మహాదివ్యమైన దండచక్రాన్ని కూడా నీకు ఇస్తాను’’ అని మృదువుగా పలికాడు. ఆ తరువాత, ‘‘రామా! నీతిచక్రం, కాలచక్రం, విష్ణువు యొక్క ఉగ్రమైన సుదర్శన చక్రం, ఇంద్రుని చక్రాన్ని కూడా నీకు ఇస్తున్నాను’’ అని చెప్పాడు. ‘‘మహానుభావా! శివుని త్రిశూలం, బ్రహ్మశిరస్త్రం, ఈశుని ఆయుధం, వజ్రాయుధం వంటి అస్త్రాలను కూడా నీకు ఇస్తున్నాను’’ అని విశ్వామిత్రుడు వివరించాడు. ‘‘కాకుత్స్థ వంశజా! మోదకీ, శిఖరీ అనే రెండు ముళ్ళను, శ్రేష్ఠమైన బ్రహ్మాస్త్రాన్ని నీకు ప్రసాదిస్తున్నాను.’’ ‘‘పురుషసింహా! ధర్మపాశం, కాలపాశాన్ని నీకు ఇస్తున్నాను, రామా!’’ ‘‘వరుణుని పాశం, వరుణుని అస్త్రాన్ని, రెండు వజ్రాయుధాలను — ఒకటి తడి, మరొకటి పొడి — రఘువంశ రత్నా! నీకు ఇస్తున్నాను.’’ ‘‘పినాకాస్త్రం, నారాయణాస్త్రం, అగ్నేయాస్త్రం (శిఖర) కూడా నీకు ఇస్తున్నాను.’’ ‘‘పాపం లేని రామా! వాయవ్యాస్త్రం, హయశిరాస్త్రం, క్రౌంచాస్త్రాన్ని కూడా నీకు ఇస్తున్నాను.’’ ‘‘కాకుత్స్థ వంశజా! రెండు కేతకీలు, భయంకరమైన కంకాల, ముళ్ళు, ఖడ్గం, కింకిణీ అనే ఆయుధాలను నీకు ఇస్తున్నాను.’’ ‘‘ఈ ఆయుధాలు రాక్షస సంహారానికి ఉపయోగపడతాయి. మహా విద్యాధరాస్త్రం, నందనాస్త్రాన్ని కూడా ఇస్తున్నాను.’’ ‘‘మహాబాహువా! రాజకుమారా! ఖడ్గరత్నాన్ని, గంధర్వాస్త్రం (మోహన)ను నీకు ఇస్తున్నాను.’’ ‘‘ప్రస్వాపన (నిద్రపెట్టే), ప్రశమన (శాంతిచేసే), మృద్వాస్త్రాన్ని, వర్షణ (వర్షం), శోషణ (ఎండ), సంతాపన, విలాపన (వేదన, విలాపం) ఆయుధాలను నీకు ఇస్తున్నాను.’’ ‘‘అపరాజితమైన మాదనాస్త్రం, మానవ గంధర్వాస్త్రాన్ని ఇస్తున్నాను.’’ ‘‘పిశాచాస్త్రం (మోహన)ను కూడా నీకు ఇస్తున్నాను, పురుషసింహా!’’ ‘‘తామసాస్త్రం, సౌమన, సంవర్త, మౌసల ఆయుధాలను నీకు ఇస్తున్నాను, రాజకుమారా!’’ ‘‘సత్యమాస్త్రం, మాయామయ అస్త్రం, సౌరాస్త్రం (తేజఃప్రభ), ఇతరుల శక్తిని ఆకర్షించే ఆయుధాన్ని ఇస్తున్నాను.’’ ‘‘సోమాస్త్రం (శిశిర), భయంకరమైన త్వష్ట్రాస్త్రం, ఉగ్రమైన భాగాస్త్రం, శీతేషు, మానవ ఆయుధాలను కూడా ఇస్తున్నాను.’’ ‘‘రామా! ఇవన్నీ రూపభేదాలను తీసుకునే, మహాశక్తివంతమైన, ఉత్తమమైన ఆయుధాలు. వెంటనే స్వీకరించు, రాజకుమారా!’’ అని విశ్వామిత్రుడు ఉత్సాహంగా చెప్పాడు. ఆ తరువాత, మహర్షి తూర్పు దిశను చూస్తూ, స్వయం శుద్ధి చేసుకొని, రామునికి అతి గొప్ప మంత్ర సమాహారాన్ని ఆనందంగా అందించాడు. ఆ తర్వాత, దేవతలకు కూడా సంపూర్ణంగా లభించని ఆయుధాల సంపూర్ణ జ్ఞానాన్ని రాఘవునికి విశ్వామిత్రుడు బోధించాడు. మహర్షి విశ్వామిత్రుడు జపాలు పఠించగా, ఆ దివ్యాస్త్రాలు అన్నీ ప్రకాశవంతంగా రాముని వద్దకు వచ్చాయి. ఆ ఆయుధాలు ఆనందంతో, చేతులు జోడించి, ‘‘రాఘవా! మేము నీ సేవకులము, మహోన్నతుడా!’’ అని రాముని దర్శించి, ‘‘నీకు శుభం కలగాలి. నీకు కావలసినది మేము చేయగలము’’ అని చెప్పారు. అప్పుడు రాముడు, ఆ మహాశక్తులు ఇలా పలికిన తరువాత, మనస్సు ప్రశాంతంగా చేసుకున్నాడు. సంతోషంతో, రాముడు ప్రకాశవంతంగా, విశ్వామిత్ర మహర్షికి నమస్కరించి, వెళ్లేందుకు సిద్ధమయ్యాడు. ఇది వాల్మీకి రామాయణంలో బాలకాండలోని ఇరవై ఎనిమిదవ సర్గ. ఇప్పుడు ఆ సర్గను వినండి. ఆ ఆయుధాలు స్వీకరించిన తరువాత, శుద్ధమైన, సంతోషభరితమైన ముఖంతో, కాకుత్స్థ వంశజుడు, విశ్వామిత్రునితో నడుచుకుంటూ ఇలా అన్నాడు: ‘‘ఆర్యా! నేను ఆయుధాలను పొందాను; ఇప్పుడు దేవతలకైనా అపరాజితుడనయ్యాను. కానీ, మహర్షీ! వాటిని ఉపసంహరించుకునే విధానాన్ని నేర్చుకోవాలని కోరుకుంటున్నాను.’’ కాకుత్స్థుడు ఇలా అడిగినపుడు, విశ్వామిత్రుడు తన తపస్సుతో, స్థిరంగా, శుద్ధంగా, ఆయుధ ఉపసంహరణ విధానాన్ని రామునికి బోధించాడు. అతడు సత్యవంత, సత్యకీర్తి, ధృష్ట, రభస, ప్రతిహారతర, ఎదుర్కొనడం, ఉపసంహరించడం వంటి ఆయుధాల నియంత్రణను బోధించాడు. అతడు లక్ష్య, అలక్ష్య, దృఢనాభ, సునాభక, దశాక్ష, శతవక్త్ర, దశశీర్ష, శతోదర అనే ఆయుధాలను బోధించాడు. పద్మనాభ, మహానాభ, డుండునాభ, సునాభక, జ్యోతిష, శకున, నైరాస్య, విమల అనే ఆయుధాలను కూడా బోధించాడు. యౌగంధర, వినిద్ర, శుచిబాహు, మహాబాహు, నిష్కలి, విరుచ, సార్చిర్మాలి, ధృతిమాలి, వృత్తిమాన్, రుచిర అనే ఆయుధాలను బోధించాడు. పితృయ, సౌమనస, విదూతమకర, పరవీర, రతి, ధనధాన్య ఆయుధాలను కూడా బోధించాడు. కామరూప, కామరుచి, మోహమావరణ, జృంభక, సర్వనాభ, పంథనవరుణ అనే ఆయుధాలను బోధించాడు. ‘‘రామా! కృషాశ్వుని సంతానమైన ప్రకాశవంతమైన, రూపభేదాన్ని పొందగల ఆయుధాలను స్వీకరించు; నీవు అర్హుడవు, శుభం కలగాలి’’ అని చెప్పాడు. కాకుత్స్థుడు ‘‘తప్పకుండా’’ అని ఆనందంగా స్పందించగా, ఆ దివ్య, ప్రకాశవంతమైన, రూపభేదాలను పొందగల ఆయుధాలు, రాముని వద్దకు వచ్చి, ఆనందాన్ని కలిగించాయి. కొన్నవి అగ్గిపుల్లలా, కొన్నవి పొగలా, కొన్నవి చంద్రుడిలా, సూర్యుడిలా మెరిపించాయి; కొన్నవి చేతులు జోడించి నిలబడ్డాయి. ఆ మృదువుగా మాట్లాడే ఆయుధాలు, చేతులు జోడించి, ‘‘పురుషసింహా! మేము సిద్ధంగా ఉన్నాము; నీకు ఏం చేయాలి?’’ అని అడిగాయి. రాముడు ‘‘మీరు మీ ఇష్టానుసారం వెళ్ళండి; అవసరమైనప్పుడు మీ మనస్సుతో నాకు సహాయపడండి’’ అని చెప్పాడు. అప్పుడు, ఆయుధాలు రాముని చుట్టూ ప్రదక్షిణ చేసి, ‘‘అలా జరుగుతుంది’’ అని పలికాయి. వచ్చిన విధంగా, తిరిగి వెళ్ళిపోయాయి. ఈ విధంగా, విశ్వామిత్ర మహర్షి రామునికి దివ్యాస్త్రాలు, వాటి ఉపసంహరణ విధానాలు, ఆయుధాల ప్రవర్తనను బోధించి, రాముని శక్తిని అభివృద్ధి చేశాడు.