రావణా! నీ చర్యల ఫలితాన్ని తెలియని, వివేకం లేని వారు త్వరగా నశించిపోతారు. నీవు కూడా అలాగే నశించిపోతావు. కాలబంధనంలో పడి ఉన్న నీవు ఎక్కడికి పారిపోతావు? ఆమిషంలో చిక్కిన చేపలా నీవు నాశనానికి గురవుతావు. కాకుత్సరాజుల వంశంలో జన్మించిన రఘుకుల కుమారులు, నీ దురాక్రమణను, ఈ ఆశ్రమాన్ని నాశనం చేయడాన్ని ఎప్పటికీ సహించరు. నీ చేసిన పని పౌరుషానికి విరుద్ధం, ప్రపంచం తక్కువగా చూసే దొంగల పని. ఇది వీరులు అనుసరించే మార్గం కాదు. నిజంగా నీవు వీరుడివైతే, యుద్ధానికి సిద్ధంగా నిలబడు రావణా! ఒక క్షణం ఆగు. నీ సోదరుడు ఖరుడు పడిపోయినట్లే నీవు కూడా నేలమీద పడిపోతావు. మరణ సమయమందు మనిషి చేసే దుష్కర్మలు అతని నాశనానికే దారి తీస్తాయి. నీవు కూడా అలాంటి పాపకార్యాన్ని ఎంచుకున్నావు. పాపఫలితాన్ని తెచ్చే పనిని ఎవరు చేయగలరు? లోకపతి అయిన స్వయంభువుడు, పరమేశ్వరుడైనా అలాంటి పనిని చేయరు. ఇలా శుభవాక్యాలు పలికి, బలవంతుడు అయిన జటాయువు పది తలల రావణుని వెనుకభాగంపై ఉరి వేసాడు. జటాయువు తన పెనుగొంతులతో రావణుని అన్ని వైపులా గుచ్చి పీడించాడు. దుష్టమైన ఏనుగును మేలైన మాహుతుడు ఎలా దాడిచేస్తాడో అలా అతన్ని గాయపరిచాడు. తన ముక్కుతో రావణుని వెనుకభాగాన్ని నలిపి, తన గోరు, రెక్కలు, ముక్కుతో రావణుని జుట్టు పీక్కాడు. పక్షిరాజు జటాయువు ఇలా మళ్లీ మళ్లీ బాధించగా, రావణుని పెదాలు కోపంతో వణికాయి, అతడు కంపించసాగాడు. వేదిహిని ఎడమ తొడపై ఉంచుకుని, కోపంతో ఊగిపోతూ రావణుడు జటాయువుకు తన్ను పెట్టాడు. జటాయువు, పక్షిరాజు, అప్రమత్తంగా తప్పించుకుని, తన ముక్కుతో రావణుని పది ఎడమ చేయులను తొలిచేశాడు. వాటి స్థానంలో వెంటనే పాము వలె విషజల్లు పొంగుతూ కొత్త చేతులు మొలిచాయి. కోపంతో ఊగిపోయిన రావణుడు, సీతను పక్కకు నెట్టి, తన చేతులు, కాళ్లు ఉపయోగించి జటాయువును గాయపరిచాడు. ఆ తర్వాత రాక్షసాధిపతితో పక్షిరాజుకు క్షణకాలం భయంకరమైన యుద్ధం జరిగింది. రాముని కోసం పోరాడుతున్న జటాయువును రావణుడు ఖడ్గంతో రెక్కలు, కాళ్లు, ప్రక్కలు కోసేశాడు. రెక్కలు తెగిపోవడంతో ప్రాణాలు మిగిలినంత మాత్రాన జటాయువు భూమిపై పడిపోయాడు. రక్తంతో మునిగిపోయిన జటాయువు నేలమీద పడివున్నాడని చూసి, వేదిహి తీవ్ర దుఃఖంతో తన బంధువును చూసినట్టు అతని దగ్గరకు పరుగెత్తింది. లంకాధిపతి రావణుడు, పౌర్ణమి మేఘంలా, వక్షస్సు తెల్లగా, మహోన్నత బలంతో, అగ్ని తగ్గినట్లుగా జటాయువును నేలమీద చూసాడు. తన ముఖం చంద్రబింబంలా ప్రకాశిస్తూ, రావణుని బలానికి లోబడి నేలమీద పడిపోయిన జటాయువును సీత మరలా ఆలింగనం చేసి, జనకుని కుమార్తెగా కన్నీరు కార్చింది. ఇప్పుడు వాల్మీకి రామాయణంలో అరణ్యకాండలో యాభై రెండవ సర్గను వినండి. అంతట సీత, స్త్రీలలో శ్రేష్ఠురాలు, రావణుని చేతిలో జటాయువు హతమైపోయినదాన్ని చూసి, తీవ్ర దుఃఖంలో విలపించసాగింది. మానవులకు కలిగే సుఖదుఃఖాలకు శకునాలు, స్వప్నాలు, పక్షుల అరుపులు సూచనగా ఉంటాయని ఆలోచించింది. "రామా! నీకు నీ గొప్ప దురదృష్టం తెలియదు. ఓ కాకుత్స వంశజా! జంతువులు, పక్షులు నన్ను రక్షించడానికి పరుగెత్తుతున్నాయి," అని ఆమె బాధపడింది. "ఈ పక్షి, దయతో నన్ను కాపాడటానికి వచ్చి, నా దురదృష్టం వల్లనే భూమిపై హతమైపోయాడు," అని ఆవేదనతో అనుకుంది. "ఇప్పుడు నన్ను రక్షించు రామా! లక్ష్మణా!" అని భయంతో ఆమె చుట్టుపక్కలవారు వినిపోతారేమోనని ఆశతో అరవసాగింది. అలంకారాలు, పూలమాలలు విచ్చిపోయి, విడివిడిగా ఉన్న ఆమె, వదిలేయబడినవారిలా విలపిస్తూ ఉండగా, రాక్షసాధిపతి రావణుడు వేగంగా వేదిహి వైపు పరుగెత్తాడు. మహావృక్షాలను ఆలింగనం చేసిన లతల వలె, ఆమె వాటిని పట్టుకుని, "వదిలేయండి, వదిలేయండి!" అని పలుమార్లు అరవసాగింది. అయినా రావణుడు ఆమెను బలవంతంగా పట్టుకున్నాడు. "రామా! రామా!" అని అడవిలో అరుస్తూ, రాముని లేక వేదిహి, మరణదూతలా కనిపించే రావణుడు ఆమె జుట్టు పట్టుకుని లాక్కెళ్లాడు. సీతను బలాత్కరించబడినపుడు, చరాచర జగత్తంతా ధర్మరహితంగా, ఘనమైన చీకటిలో మునిగిపోయింది. ఆ సమయంలో గాలి వీయలేదు, సూర్యుడు కాంతిని కోల్పోయాడు. దేవతలు తమ దివ్య దృష్టితో సీతను అపహరించబడుతున్నదాన్ని చూశారు. అప్పుడే బ్రహ్మదేవుడు, "కార్యం పూర్తయింది," అని ప్రకటించాడు. మహర్షులు ఆనందంతో పాటు విచారంతో నిండిపోయారు. సీత అపహరించబడినదాన్ని గమనించి, రావణుని నాశనం ఖాయమని తెలుసుకున్న దండకారణ్య నివాసులు అర్థం చేసుకున్నారు. అయినా రావణుడు, రాక్షసాధిపతి, "రామా! లక్ష్మణా!" అని అరుస్తున్న సీతను పట్టుకుని ఆకాశంలోకి ఎగిరిపోయాడు. ఆమె అవయవాలు తాపంతో మెరిసే బంగారం వలె మెరిసి, పీతాంబర ధరించి, మేఘాల్లో మెరుపులాంటి కాంతిని ప్రసరించింది. ఆమె పీతాంబరం ఆకాశంలో తేలుతూ రావణుని మరింత ప్రకాశింపజేసింది. అగ్నిలో మండుతున్న పర్వతంలా అతడు కాంతివంతంగా కనిపించాడు. ఆ సౌభాగ్యవతి సీత నుంచి పరిమళభరితమైన ఎర్ర తామరాకులు రావణుని మీద పడుతున్నాయి. ఆమె పీతాంబరం ఆకాశంలో తేలుతూ, బంగారం వలె మెరిసి, ఎర్ర మేఘం సూర్యకాంతిలో మెరిసినట్లు ప్రకాశించింది. ఆమె పవిత్రమైన ముఖం, రావణుని ఒడిలో ఉన్నా, రాముని లేని కారణంగా పరిపూర్ణంగా మెరవలేదు. అది దండకాండం తెగిపోయిన తామరపువ్వులా కనిపించింది.