జటాయువు తన బలమైన, పదునైన గోళ్లు గల పాదాలతో రావణుని శరీరంపై ఎన్నో గాయాలు చేశాడు. ఈ దెబ్బలకు కోపంతో రగిలిపోయిన దశముఖుడు, మరణదండాల వంటివిగా భయంకరమైన పది బాణాలను తీసుకుని, తన శత్రువును సంహరించాలనే ఉద్దేశంతో సిద్ధమయ్యాడు. ఆ పదునైన, నేరుగా విసిరిన, రాయితో చీల్చిన ఆయుధాల్లాంటి బాణాలతో పరాక్రమశాలి రావణుడు జటాయువును గాయపరిచాడు. ఆ సమయంలో రాక్షసుని రథంలో కన్నీళ్లు నిండిన కళ్లతో ఉన్న జానకిని చూసిన జటాయువు, తనపై బాణాలు వర్షించినా వాటిని పట్టించుకోకుండా రావణుని మీద దూకాడు. అంతే కాక, తన బలమైన పాదాలతో రత్నాలతొ అలంకరించబడిన రావణుని విల్లును, బాణాలను ధ్వంసం చేశాడు. కోపంతో మునిగిపోయిన రావణుడు మరొక విల్లు తీసుకుని వందల, వేల బాణాలను వర్షించాడు. ఆయన విసిరిన బాణాలతో జటాయువు పూర్తిగా కప్పబడి, తన గూడు చేరుకున్న పక్షిలా కనిపించాడు. కానీ జటాయువు తన పక్షాలతో ఆ బాణాల సమూహాన్ని ఊదిపారేసి, తన బలమైన పాదాలతో రావణుని గొప్ప విల్లును మళ్లీ విరిగేశాడు. జటాయువు, మహా తేజస్సుతో, రావణుడు వర్షించిన అగ్నివలె మండే బాణాలను తన రెక్కలతో ఊదిపారేశాడు. రావణుని బంగారు కవచంతో కప్పబడిన, రాక్షస ముఖాల్లాంటి ముఖాలైన దివ్యమైన, వేగవంతమైన గుర్రాలను యుద్ధంలో జటాయువు చంపేశాడు. మూడు పతాకాలతో అలంకరించబడిన, స్వేచ్ఛగా సంచరించే, అగ్నివలె మండే, రత్నాల మెట్లతో అలంకరించబడిన ఆ మహారథాన్ని కూడా ధ్వంసం చేశాడు. వెంటనే, పూర్ణ చంద్రుడిలా వెలిగే గొప్ప ఛత్రాన్ని, పంకాలను, వాటిని పట్టిన రాక్షసులను కూడా కూలదోశాడు. తరువాత, జటాయువు తన గొడ్డుతో రావణుని రథసారధి గొప్ప తలను తెంచేశాడు. రావణుని విల్లు విరిగింది, రథం పోయింది, గుర్రాలు, సారధి చనిపోయారు. రావణుడు వైదేహిని చేతుల్లో పట్టుకుని నేలపై పడిపోయాడు. రావణుడు నేలపై పడిపోయి, వాహనం నాశనం అయిన దృశ్యాన్ని చూసిన దేవతలు, గంధర్వాదులు, జటాయువును "ధన్యుడు, ధన్యుడు!" అంటూ స్తుతించారు. అయితే, పక్షిరాజు జటాయువు వృద్ధుడై, అలసిపోయినట్టు కనిపించడంతో ఆనందించిన రావణుడు మళ్లీ మైతిలిని పట్టుకుని పైకి లేచాడు. జనకుని కుమార్తెను తన మడిలో పెట్టుకుని, తన దగ్గర కేవలం ఖడ్గమే మిగిలి, మిగతా ఆయుధాలన్నీ పోయిన రావణుడు అక్కడి నుంచి వెళ్లిపోవడం ప్రారంభించాడు. ఆ సమయంలో జటాయువు మళ్లీ లేచి రావణుని అడ్డగించి, మహా తేజస్సుతో ఇలా అన్నాడు: "రావణా! నీకు జ్ఞానం లేదు. రాముని భార్యను, ఎవరి బాణాలు వజ్రస్పర్శలవంటి శక్తి కలవో, అపహరించడమంటే రాక్షస వంశానికి వినాశనమే. నీ స్నేహితులు, బంధువులు, మంత్రులు, సైన్యం, సేవకులతో కలసి, నీ కోరిక కోసం నువ్వు విషాన్ని నీటిలా త్రాగుతున్నావు. ఫలితాన్ని, పాపపుణ్యాలను తెలియని వారు త్వరగా నశించిపోతారు, నువ్వు కూడా అలాగే నశించిపోతావు. కాలపాశానికి బంధించబడ్డావు. దానినుండి తప్పించుకునే మార్గం లేదు. వలలో చిక్కిన చేపలా నువ్వు వినాశనానికి గురవుతావు. కకుత్థ్స వంశానికి చెందిన రఘుపుత్రులు ఇద్దరూ, నీ దురాచారాన్ని, ఆశ్రమానికి నష్టం కలిగించడాన్ని ఎప్పటికీ సహించరు. నువ్వు చేసిన పని నీచమైనది, లోకానికి నిందితమైనది; ఇది వీరుల మార్గం కాదు, దొంగల పద్ధతి. నిజంగా వీరుడివైతే, నాతో యుద్ధం చేయి! ఒక క్షణం ఆగు రావణా! నీ అన్న ఖరుడిలా నువ్వు కూడా నేలపై పడిపోతావు. చావు సమయానికి ధర్మవిరుద్ధమైన పని చేసినవాడు నాశనమే పొందుతాడు. నువ్వు కూడా అలాంటి పనే చేశావు. దాని ఫలితం పాపమే. లోకాధిపతి అయిన స్వయంభూ దేవుడైనా అలాంటి పనిని చేయడు." ఇలా మంగళకరమైన మాటలు చెప్పిన జటాయువు, దశముఖుడైన రావణుని వెనుక భాగంపై బలంగా దూకాడు. జటాయువు తన పదునైన గోళ్లు, నక్కినట్లు రావణుని అన్ని వైపులా చీల్చాడు. ఒక నిపుణుడైన మహావ్యాఘ్రుడు క్రూరమైన ఏనుగును ఎలా బాధిస్తాడో అలా. తన గొడ్డుతో రావణుని వెనుకభాగాన్ని నొక్కి, గోళ్లు, రెక్కలు, గొడ్డుతో రావణుని జుట్టును కూడా పీకసాగాడు. ఇలా జటాయువు మళ్లీ మళ్లీ దాడి చేయగా, రావణుని పెదాలు కోపంతో కంపించాయి, అతడు వణికిపోయాడు. వైదేహిని ఎడమ తొడపై పెట్టుకుని, కోపంతో తాళుకోలేకపోయిన రావణుడు, బాధపడుతున్న జటాయువును తన పిడికిళ్లతో, కాళ్లతో కొట్టాడు. కానీ జటాయువు వేగంగా తప్పించుకుని, తన గొడ్డుతో రావణుని పది ఎడమ చేతులను తెంచేశాడు. తాజాగా తెగిన ఆ చేతులు వెంటనే, విషపు ప్రవాహాలతో మండే పాముల్లా, మరలా పెరిగిపోయాయి. కోపంతో మళ్లీ రగిలిపోయిన రావణుడు సీతను పక్కకు విసిరేసి, తన ముష్టులతో, కాళ్లతో జటాయువును హింసించాడు. ఆ తరువాత, రాక్షసాధిపతితో పక్షిరాజు మధ్య క్షణకాలమైన భయంకరమైన యుద్ధం జరిగింది. ఇద్దరూ మహాబలశాలులే. రాముని కోసం పోరాడుతున్న జటాయువును రావణుడు తన ఖడ్గాన్ని తీసుకుని, అతని రెక్కలు, పాదాలు, ప్రక్కల్ని నరికేశాడు. రాక్షసుని దారుణమైన పనివల్ల రెక్కలు నరికబడి, ప్రాణం almost పోయే స్థితిలో ఉన్న జటాయువు అకస్మాత్తుగా భూమిపై పడిపోయాడు. జటాయువు రక్తంలో తడిసిపోయి నేలపై పడిపోతున్న దృశ్యాన్ని చూసి, వైదేహి బాధతో, తనకు అత్యంత ప్రియమైన బంధువుని చూసినట్టు పరుగెత్తి అతని దగ్గరకు వెళ్లింది. లంకాధిపతి రావణుడు, భూమిపై పడిపోయిన జటాయువును, మేఘంలా గాఢంగా, ఛాతి వెలిసిపోయి, మహాబలంతో ఉన్నవాడిగా, అరణ్యాగ్ని ముగిసిన తరువాత మిగిలిన అగ్నిలా, నిశ్చలంగా చూస్తూ నిలబడ్డాడు.