రావణుని చేతిలో బంధించబడిన సీత, దయతో కూడిన మాటలు పలుకుతూ, విపరీతమైన బాధతో విలపించసాగింది. ఆమె విశాలమైన కళ్ళతో, ఒక చెట్టుపై కూర్చున్న జటాయువును చూచింది. ఆ మధురమైన నడుము కల సీత, రావణుని ఆధీనంలో ఉండగా, భయంతో ఆందోళనకు లోనై, తన శబ్దం దుఃఖంతో నిండిపోయి, జటాయువును చూస్తూ ఏడవసాగింది. "జటాయూ! నీవు నన్ను చూడవు? నీతిమంతుడా! ఈ దుష్ట, క్రూరమైన రాక్షస రాజు నన్ను సంరక్షణ లేకుండా ఎత్తుకుపోతున్నాడు. నీవు ఈ క్రూరమైన రాత్రి సంచారి రావణుని నిలిపే శక్తి నీకు లేదు; అతను బలవంతుడు, మాయగాడు, ఆయుధాలు ధరించినవాడు, దుర్మార్గుడు. జటాయూ! నా అపహరణను రామునికి నిజంగా చెప్పు; లక్ష్మణునికి కూడా అన్నీ వివరంగా చెప్పు." ఆ సమయంలో, జటాయువు పూర్తిగా మేల్కొనలేదు, అయితే సీత యొక్క దుఃఖభరితమైన శబ్దాన్ని విన్నాడు. వెంటనే అతను రావణుని చూచాడు, అలాగే వైదేహిని కూడా చూచాడు. ఆ గొప్ప పక్షిరాజు, తన కొమ్ము పర్వత శిఖరుల్లా పదునుగా ఉన్న తోటితో, చెట్టుపై కూర్చుని, శుభమయమైన మాటలు పలికాడు. "దశముఖుడా! నీవు ఒకప్పుడు ధర్మంలో స్థిరంగా ఉండేవాడివి, సత్యానికి నిబద్ధుడివి; సోదరా, నీవు ఇపుడు ఈ నిందకు గురిచేసే పనిని చేయకూడదు. నేను జటాయువు, పక్షిరాజులలో శ్రేష్ఠుడు, మహేంద్రుడు, వరుణుడితో సమానమైన శక్తి కలవాడు, జీవరాశులపై అధిపతి. రాముడు, దశరథుని కుమారుడు, సమస్త జీవుల సంక్షేమానికి నిబద్ధుడివాడు; ఈ వైదేహి అతని ధర్మపత్ని. ఈ సీతను నీవు అపహరించదలచినావు; ధర్మంలో స్థిరమైన రాజు ఎలా మరొకరి భార్యను స్పర్శించగలడు? ముఖ్యంగా, రాజు పరాయి భార్యలను రక్షించాలి; పరాయి భార్యపై ఆశపడే నీచమైన మార్గాన్ని విడిచి, మంచి మార్గాన్ని ఎంచుకో. జ్ఞానులు ఇతరులు నిందించదగిన పనులు చేయరు; తమ భార్యను ఎలా రక్షించుకుంటారో, పరాయి భార్యలను కూడా అలాగే రక్షించాలి. లాభం లేదా కామం కోసం అయినా, సద్గుణాలు కలవారు, ధర్మశాస్త్రంలో పేర్కొనబడని విషయాల్లో కూడా న్యాయాన్ని తెలుసుకుంటారు, పులస్త్య వంశజా! రాజు, ధర్మం, కామం, ఆర్థిక సంపద — ఇవే అత్యున్నత సంపదలు; రాజునుంచి ధర్మం, అధర్మం, శ్రేయస్సు, కీడు — ఇవన్నీ ఉద్భవిస్తాయి. నీచమైన స్వభావం కలిగి, మారుమూలమైన ఆలోచనలు కలిగిన నీవు, రాక్షసుల్లో శ్రేష్ఠుడిగా ఎలా రాజ్యాన్ని పొందావు? కోరికలో నాటినదాన్ని తొలగించడం కష్టం; మంచి నడవడిక, దుష్టుల ఇంట్లో ఎక్కువ కాలం నిలవదు. నీ రాజ్యంలో, నీ నగరంలో రాముడు ఏ తప్పు చేయలేదు; మరి నీవు ఎందుకు అతనికి అన్యాయం చేస్తున్నావు? ఖరుడు, శూర్పణఖ వలన జనస్థానానికి వచ్చి, పరిమితిని దాటి, నిందలేని రామునిచేత మరణించాడు. నిజంగా చెప్పు: రాముడు ఏ దోషం చేశాడు? నీవు లోకాధిపతిని భార్యను అపహరించి, ఎందుకు వెళ్తున్నావు? వైదేహిని వెంటనే విడుదలచేయి; ఆమె యొక్క భయంకరమైన చూపు నిన్ను దహించివేయకమునుపు, ఇంద్రుని వజ్రాయుధం వృత్రుని దహించినట్లు. నీవు దుస్తుల చివర విషపూరిత సర్పాన్ని కట్టుకున్నావని నీకు తెలియదు; మరణపు గొలుసు నీ మెడకు బిగించబడినదాన్ని కూడా నీకు తెలియదు. మృదువైనవాడా, మానవుడు మించని భారం మోకూడదు; జీర్ణమైన తర్వాత హాని కలిగించని ఆహారాన్ని మాత్రమే తినాలి. ఏ పని ధర్మాన్ని, కీర్తిని, శాశ్వతమైన గౌరవాన్ని ఇవ్వకుండా, కేవలం శరీరానికి అలసటను తెస్తుందో, అది ఎందుకు చేయాలి? అరవై వేల సంవత్సరాలు, రావణా! నా పితృపితామహుల రాజ్యాన్ని న్యాయంగా పాలించాను. నేను వృద్ధుడిని, నీవు యువకుడివి; బాణాలు, రథం, కవచం ఉన్నవాడివి; అయినా, నీవు వైదేహిని నన్ను చూస్తున్నప్పుడు బలవంతంగా తీసుకెళ్లలేవు; న్యాయ, విజ్ఞానంలో స్థిరమైన వేదజ్ఞానం ఎలా దూరం చేయలేనిదో, అలాగే. నీవు నిజంగా వీరుడివి అయితే, పోరాటానికి సిద్ధం! ఒక్క క్షణం ఆగు రావణా; ఖరుడు నేలపై పడిపోయినట్లు, నీవు కూడా నేలపై పడిపోతావు. దైత్య, దానవులను యుద్ధంలో ఎన్నోసార్లు సంహరించిన రామునిచేత, త్వరలో నీవు కూడా యుద్ధంలో హతమవుతావు. రాజకుమారులు దూరంగా ఉన్నారు, నేను ఏమి చేయగలను? నీచుడా, నీవు త్వరలో వారి భయంతో నాశనమవుతావు — దీనిలో సందేహం లేదు. నేను బతికినంతకాలం, ఈ శుభమయమైన సీతను, కమల నేత్రాల వైదేహిని, రాముని ప్రియమైన మహారాణిని, నీవు తీసుకెళ్లలేవు. రాముని కోసం, దశరథుని కోసం, నా ప్రాణాన్ని కూడా త్యాగం చేసి, నేను ఆయనకు ప్రీతికరమైన పని చేయాలి. ఆగు, ఆగు దశముఖుడా! ఒక్క క్షణం ఆగు రావణా; నీ రథం నుండి నిన్ను పండుతో ముల్లను కోసినట్లు నేనూ కొట్టి పడేస్తాను. రాత్రి సంచారుడా, నా శక్తిలో యుద్ధ ఆతిథ్యాన్ని నీకు ఇస్తాను!" జటాయువు ఇలా హెచ్చరించగా, రాక్షస రాజు రావణుడు, కోపంతో కళ్ళు ఎర్రగా, స్వర్ణపు కుండలతో మెరిసిపోతూ, పక్షిరాజునిపై ఉగ్రంగా దూసుకెళ్లాడు. ఆ ఇద్దరి మధ్య, ఆ మహాయుద్ధంలో, మేఘాలు గాలితో కలిసినట్లు, ఘోరమైన, గంభీరమైన పోరాటం ప్రారంభమైంది. ఆ పక్షిరాజు, రావణుడు — ఇద్దరూ రెక్కలు, మాలలు ధరించినవారు, రెండు గొప్ప పర్వతాలు పోటీపడినట్లు, అద్భుతమైన యుద్ధం జరిగింది. రావణుడు పదునైన బాణాలు, త్రిప్పు తోటిలతో, జటాయువుపై భయంకరమైన యుద్ధవర్షం కురిపించాడు. ఆ పక్షిరాజుల అధిపతి జటాయువు, రావణుని బాణాలను ధైర్యంగా ఎదుర్కొన్నాడు.