అప్పుడు క్రూరహృదయుడు అయిన రాక్షసుడు, కామాసక్తుడై, ఆకాశంలో రోహిణిని చంద్రుడు ఎలా ఆక్రమించునో అట్లే, సీతను దగ్గరకు వచ్చి పట్టుకున్నాడు. అతడు తన ఎడమ చేతితో కమలలోచన అయిన సీతను జుట్టు పట్టి, కుడిచేతితో ఆమె తొడలను బలంగా పట్టుకున్నాడు. అతని రూపం పర్వతాన్ని పోలి, పదునైన పళ్లతో, బలమైన భుజాలతో ఉండటాన్ని చూసి, అటవీ దేవతలు ప్రాణభయంతో వణిగి, అక్కడినుండి పారిపోయారు. ఆ సమయంలో, రావణుని అద్భుతమైన మాయామయ రథం, బంగారు మెరుపులా ప్రకాశిస్తూ, కటుకమైన శబ్దంతో, ఖరములచే లాగబడుతూ ప్రత్యక్షమైంది. వెంటనే రావణుడు ఘోరమైన శబ్దంతో, కఠినమైన మాటలు పలుకుతూ, వైదేహిని తన మోకాలిపై కూర్చోబెట్టి, ఆమెను ఆ రథంపై ఎక్కించాడు. రావణుడు పట్టుకున్న సీతా మహాభాగ, అడవిలో దూరంగా ఉన్న రాముని కోసం ఆర్తిగా అరుస్తూ, దుఃఖంతో విలపించసాగింది. కామములోనికి లోనైన రావణుడు, తాపత్రయంతో పోరాడుతున్న సీతను, పాము రాజు భార్యను ఎలా అపహరిస్తాడో అట్లే తీసుకెళ్లాడు. ఆ రాక్షసాధిపతి చేత ఆకాశంలో తీసుకెళ్లబడుతున్న సీత, మనసు కలవరపడి, బాధతో తడబడిన స్వరంతో గట్టిగా అరవసాగింది. "ఓ లక్ష్మణా! మహాబలశాలి, పెద్దలకు ఆనందాన్ని కలిగించువాడవు, నేను ఈ రూపాంతర రాక్షసునిచేత అపహరించబడుతున్నానని నీకు తెలియదు!" "ఓ రాఘవా! నీతి కోసం ప్రాణాన్ని, సుఖాన్ని, ధనాన్ని వదిలిన నీవు, నేను అన్యాయంగా తీసుకుపోతున్నానని చూడవు!" "శత్రు సంహారకుడవు, దుష్టులను శిక్షించేవాడవు; ఇలాంటి పాపాన్ని ఎందుకు శిక్షించవు? రావణుని ఎందుకు శిక్షించకపోతున్నావు?" "అన్యాయమైన కార్యానికి ఫలం వెంటనే కనబడదు; పంటల పండుటలో కాలం పాత్ర పోషించునట్లు, ఇందులోనూ కాలమే కారణం." "నీ మనస్సు కాలచ్ఛాయతో మబ్బయ్యింది; నీవు చేసిన ఈ దుష్కార్యానికి త్వరలోనే రామచేతి నీకు ఘోరమైన నాశనం సంభవించబోతుంది." "ఇప్పుడు కైకేయీ, ఆమె బంధువులు ఆనందపడొచ్చు; ధర్మవంతుడైన రాముని సతీ సీతా అపహరించబడుతోంది." "జనస్థానంలోని వికసిస్తున్న కర్నికార వృక్షమా! త్వరగా రామునికి చెప్పు, రావణుడు సీతను అపహరిస్తున్నాడని." "హంసలు, బకుల కలిగిన గోదావరి నదీ దేవతా! త్వరగా రామునికి తెలియజేయు, రావణుడు సీతను తీసుకుపోతున్నాడని." "ఈ అడవిలోని వివిధ వృక్షాలలో నివసించే దేవతలారా! నేను నమస్కరిస్తున్నాను; నా భర్తకు నేను అపహరించబడిన విషయాన్ని తెలియజేయండి." "ఇక్కడ ఉన్న అన్ని జంతువులు, మృగ సమూహాలు, పక్షుల గుంపులు, నేను అందరిని శరణు కోరుతున్నాను." "నా ప్రాణప్రియమైన భర్తకు ప్రియా అయిన నేను, బలహీనురాలిగా, రావణునిచేత అపహరించబడుతున్నాను—ఈ విషయాన్ని అతనికి చెప్పండి." "ఇది తెలిసిన వెంటనే, మహాబలశాలి అయిన రాముడు, వైవస్వతుని చెయ్యిలోనుండైనా తన పరాక్రమంతో నన్ను తిరిగి తెచ్చుకుంటాడు." ఈ విధంగా దయతో కూడిన మాటలు పలుకుతూ, దుఃఖంలో విలపిస్తూ, విశాలవిలోచన అయిన సీత, ఒక చెట్టుపై కూర్చున్న గద్దను చూచింది. ఆమె, రావణుని ఆధీనంలో ఉండగా, భయంతో, దుఃఖంతో నిండిన స్వరంతో, ఆ గద్దను చూస్తూ ఇలా అరవసాగింది: "జటాయువు! నీవు మహాత్ముడివి; నన్ను రాక్షసాధిపతి రావణుడు రక్షణ లేని వాడివలె అపహరిస్తున్నాడు చూడు." "ఈ క్రూరమైన రాత్రిచరుడు నీ చేత ఆపబడలేడు; అతడు బలవంతుడు, మాయగాడు, ఆయుధధారి, దుర్మార్గుడు." "జటాయూ! నా అపహరణ విషయాన్ని రామునికి నిజంగా చెప్పు; లక్ష్మణునికి కూడా ఏదీ మిగలకుండా వివరంగా తెలియజేయు." ఇక్కడ అరణ్యకాండలో వైభవోపేతమైన వాల్మీకి రామాయణంలో యాభైవ సర్గ ప్రారంభమవుతుంది. అప్పుడు, పూర్తిగా మేలుకోని స్థితిలో ఉన్న జటాయువు ఆ శబ్దాన్ని విని, వెంటనే చూసి, రావణుని, అలాగే వైదేహిని గమనించాడు. వెంటనే, పర్వత శిఖరంలా పదునైన ముక్కుతో, ఆ గద్దలలో శ్రేష్ఠుడైన జటాయువు, ఆ చెట్టుపై కూర్చుని, మంగళకరమైన మాటలు పలికాడు: "దశముఖా! నీవు ఒకప్పుడు ధర్మంలో స్థిరుడవై, సత్యనిష్ఠుడిగా ఉండేవాడవు; సోదరుడా, ఇప్పుడు ఇలాంటి నిందిత కార్యాన్ని చేయకూడదు." "నేను జటాయువు, గద్దల రాజుని, సమస్త ప్రాణులాధిపతిని, ఇంద్రునితో, వరుణునితో సమానుడిని." "దశరథుని కుమారుడైన రాముడు, సమస్త ప్రాణుల హితాన్ని కోరువాడు; ఈ మహాభాగ అయిన సీత, లోకనాయకుని ధర్మపత్నివి." "ఆమె సీత, సద్గుణసంపన్నురాలు, ఆమెను నీవు అపహరించదలుచుకున్నావు; ధర్మంలో స్థిరుడైన రాజు ఎలా పరస్త్రీని తాకగలడు?" "ప్రత్యేకంగా రాజు పరస్త్రీలను రక్షించాలి, మహాబలశాలి; పరస్త్రీపై ఆకాంక్షతో నడిచే నీచమైన మార్గాన్ని విడిచి వెనక్కి తిరుగు." "పండితుడు ఇతరులు నిందించే కార్యాన్ని చేయరాదు; తన భార్యను ఎలా రక్షించుకుంటాడో, పరస్త్రీలను కూడా అలా రక్షించాలి." "లాభం, కామం కోసం అయినా, ధర్మశాస్త్రాలలో పేర్కొనబడని విషయాలలో కూడా, సద్గుణులు సద్వర్తన మార్గాన్నే అనుసరిస్తారు, పులస్త్య వంశజా!" "రాజు, ధర్మం, కామం, అర్థం—ఇవి అత్యున్నత ధనాలు; రాజుని నుండి ధర్మమూ, అధర్మమూ, సౌభాగ్యమూ ఉద్భవిస్తాయి." "చంచలుడు, దురాత్ముడవైన నీవు, రాక్షసలోకంలో శ్రేష్ఠుడవై, రాజ్యాధికారం ఎలా పొందావు? దుర్మార్గుడు స్వర్గ రథాన్ని అధిరోహించినట్లుగా!" "కామపాశంలో పడ్డది అంత సులభంగా తొలగించలేము; సద్గుణాలు పాపిష్ఠుల ఇంట్లో ఎక్కువ కాలం నిలవవు." "నీ రాజ్యంలోనో, నగరంలోనో, రాముడు మహాబలుడు, ధర్మనిష్ఠుడు, ఏ అపరాధమూ చేయలేదు; మరి నీవు అతనికి ఎందుకు అన్యాయం చేస్తున్నావు?