రాక్షస వీరులతో నిండిన, భయంకరమైన వేగంతో దూసుకొచ్చే ఆ భారీ సైన్యం, యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా, సూర్యుడు-చంద్రుడు పక్కన తారలు చేరినట్టుగా, రాముడు, లక్ష్మణులు ఎదురుగా నిలిచింది. ఖరుడు, తన పరాక్రమంతో అశ్రమానికి వెళ్లిపోయిన తరువాత, రాముడు తన తమ్ముడితో కలిసి మళ్లీ ఆ భయంకరమైన అపశకునాలను చూశాడు. అలాంటి దారుణమైన సూచనలు చూసిన రాముడు, ప్రజల క్షేమాన్ని ఆలోచిస్తూ, కలవరపడి లక్ష్మణునికి ఇలా చెప్పాడు: ‘‘ఓ బాహుబలివంతుడా! రాక్షసుల అంతానికి కారణమయ్యే ఘోరమైన అపశకునాలు చూడు. రక్త ప్రవాహాలు ఘోరమైన అరుపులతో ప్రవహిస్తున్నాయి; ఆకాశంలో మేఘాలు గాడిద రక్తం రంగులో, దారుణంగా తిరుగుతున్నాయి. నా బాణాలు పొగలు పొగలుతూ, బంగారు వెనుక భాగాలతో, యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా ఊగిపోతున్నాయి. అడవి పక్షులు విచిత్రంగా అరుస్తున్నాయి; మనకు ముందుగా భద్రత లేదు, మన ప్రాణాలపైనా అనిశ్చితి ఉంది. నిస్సందేహంగా ఘోరమైన యుద్ధం జరగబోతుంది; నా భుజం మళ్లీ మళ్లీ కంపించడమూ అదే సూచిస్తోంది. అయితే, మనిద్దరం కలిసి ముందుకు వెళ్తే విజయం మనదే, శత్రువులకు ఓటమి ఖాయం — ఎందుకంటే నీ ముఖం ప్రకాశవంతంగా, నిర్మలంగా ఉంది. యుద్ధానికి సిద్ధమయ్యే వారికి ముఖంలో కాంతి మాయమవడం, వారి ప్రాణాంతిక సమయం దగ్గరపడినదని సూచిస్తుంది, లక్ష్మణా! రాక్షసులు భయంకరంగా అరుస్తూ, వారు మ్రోగించే మృదంగాల ధ్వని వినిపిస్తోంది. మంచి కోరుకునే వాడు ముందుగానే ప్రమాదాన్ని ఊహించి, తగిన ఏర్పాట్లు చేసుకోవాలి. అందువల్ల, నీవు బాణాలు, ధనుస్సుతో కూడి, సీతతో కలిసి, చెట్లతో నిండి, రక్షణ కలిగిన కొండ గుహలో ఆశ్రయం పొందు. నేను ఒక్కడినే వీరిని ఎదుర్కొనాలనుకుంటున్నాను; దీనిపై నాతో వాదించకు. నా మాట ప్రకారం వెంటనే వెళ్లిపో, ఆలస్యం చేయకు. నీవు ధైర్యవంతుడివి, శక్తిమంతుడివి, వీరిని సంహరించగలవు గానీ, ఈ రాత్రి సంచారులను నేను స్వయంగా నాశనం చేయాలనుకుంటున్నాను.’’ రాముడు ఇలా ఆజ్ఞాపించగా, లక్ష్మణుడు సీతతో కలిసి తన బాణాలు, ధనుస్సు తీసుకుని, రక్షణ కలిగిన గుహలోకి ప్రవేశించాడు. లక్ష్మణుడు సీతతో గుహలోకి వెళ్ళిన తరువాత, రాముడు ‘‘ఇప్పుడు వారు రావచ్చు!’’ అని చెప్పి, తన కవచాన్ని ధరించాడు. ఆ కవచంతో మెరిసిపోతూ, రాత్రి చీకటిలో రాముడు అగ్నిలా ప్రకాశించాడు. ధనుస్సును ఎత్తుకుని, గొప్ప బాణాలను చేతబట్టి, ధైర్యవంతుడైన రాముడు, ధనుస్సు తాడును కొట్టిన శబ్దంతో దిక్కులను నింపాడు. ఆ సమయంలో దేవతలు, గంధర్వులు, సిద్ధులు, చారణులు — ఆ మహాత్ములు — యుద్ధాన్ని చూడటానికి అక్కడికి చేరుకున్నారు. బ్రహ్మర్షుల్లో శ్రేష్ఠులైన మహర్షులు కూడి, పరస్పరం ఇలా మాట్లాడుకున్నారు: ‘‘గోవులు, బ్రాహ్మణులు, లోకాలకు శుభం కలగాలి! రాఘవుడు యుద్ధంలో పాలస్త్యులను, రాత్రి సంచారులను జయించాలి!’’ ‘‘యుద్ధంలో చక్రధారి విష్ణువు అగ్రగణ్య ఆసురులను ఎలా సంహరిస్తాడో, అలాగే రాముడు రాక్షసులను సంహరిస్తాడు’’ అని వారు పరస్పరం చూశారు. ‘‘పద్నాలుగు వేల ఘోరమైన రాక్షసులు, ఒక రాముడు — ఈ యుద్ధం ఎలా ఉండబోతుంది?’’ అని ఆశ్చర్యపడ్డారు. రాముడు యుద్ధానికి సిద్ధంగా, తేజస్సుతో మెరిసిపోతూ నిలిచిన దృశ్యాన్ని చూసి, అన్ని జీవులు భయంతో వణికిపోయాయి. అలుపెరుగని కార్యాలకు ప్రసిద్ధుడైన రాముని రూపం, కోపంతో ఉన్న మహాత్ముడైన రుద్రుని రూపంలా, అపూర్వంగా కనిపించింది. దేవతలు, గంధర్వులు, చారణులు ఇలా మాట్లాడుతుండగా, ఆ సమయంలో ఘోరమైన అరుపులతో కూడిన రాక్షస సైన్యం, దారుణమైన చర్మాలు ధరించి, ఆయుధాలు, ధ్వజాలతో ముందుకు దూసుకొచ్చింది. రాత్రి సంచారుల సమూహం చుట్టూ చేరి, యోధుల అరుపులతో, పరస్పరం ఎదుర్కొంటూ ముందుకు సాగింది. వారు ధనుస్సులను శబ్దం చేస్తూ, మళ్లీ మళ్లీ ఉబ్బి, పెద్దగా అరుస్తూ, మృదంగాలను మ్రోగిస్తూ, ఆ అడవిని శబ్దాలతో నింపారు. ఆ రాక్షసుల ఘోరమైన శబ్దానికి అడవి జంతువులు భయంతో పారిపోయాయి. అవి నిశ్శబ్ద ప్రాంతాలకు పరుగులు పెట్టి, వెనక్కి చూడకుండా వెళ్లిపోయాయి. ఆ పెనుసైన్యం, ప్రవాహంలా వేగంగా రామునిపై దూసుకొచ్చింది. వివిధ ఆయుధాలతో, సముద్రంలా ఘనంగా ఉన్న ఆ సైన్యం రాముని ఎదుట నిలబడింది. యుద్ధ నిపుణుడైన రాముడు, చుట్టూ ఉన్న శత్రు సైన్యాన్ని పరిశీలించాడు. ఖరుడి సైన్యం ఎదురుగా యుద్ధానికి వస్తున్నదని చూసి, తన బలమైన ధనుస్సును ఎత్తి, క్వివర్ నుంచి బాణాలను తీసాడు. రాక్షసుల సంహారానికి ఘోరమైన కోపాన్ని రాముడు పిలిపించుకున్నాడు. అతడు కోపంతో మెరుస్తూ, యుగాంత అగ్నిలా భయంకరంగా మారిపోయాడు. రాముడు తేజస్సుతో నిండిన రూపాన్ని చూసి, అడవి దేవతలు భయంతో వణికిపోయాయి; కోపంతో ఉన్న రాముని రూపం, దక్ష యజ్ఞాన్ని నాశనం చేయడానికి వచ్చిన పినాకధారి శివుని వలె కనిపించింది. రాక్షస సైన్యం వారి ధనుస్సులు, అలంకారాలు, రథాలు, కవచాలతో అగ్నిలా మెరిసిపోతూ, ఉదయపు మేఘ సమూహంలా కనిపించింది. ఇంతలో ఖరుడు, తన అగ్రగణ్య యోధులతో కలిసి అశ్రమానికి వచ్చాడు. అక్కడ రాముడు, కోపంతో, ధనుస్సుతో సిద్ధంగా ఉన్నాడు — శత్రు సంహారకుడిగా నిలిచాడు. రాముడు ధనుస్సును ఎత్తి సిద్ధంగా ఉన్నాడని చూసి, ఖరుడు గర్జిస్తూ, తన రథసారథికి ‘‘రామునివైపు రథాన్ని పరుగెత్తించు!’’ అని ఆజ్ఞాపించాడు.