జనస్థానంలో ఖరుడి ఆజ్ఞకు లోబడి ఉన్న భయంకరమైన పద్నాలుగు వేల రాక్షసులు, చేతుల్లో భయానకమైన కటారాలు, ఇరునీళ్లు, మహా విల్లు, గదలు, ఖడ్గాలు, ముసల్లు, వజ్రాయుధాలు ధరించి, చూసినవారికి రోమాలు నిక్కబొడిచే విధంగా సిద్ధమయ్యారు. వారు యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా పరుగెత్తుతుంటే, వారి వెనుక ఖరుడు తన రథంపై స్వల్పంగా వెనుకబడి అనుసరించాడు. ఆ సమయంలో ఖరుడి రథం అతని శత్రువులను సంహరించడానికి ఉద్దేశించి, ఆకాశంలో గర్జిస్తూ, అన్ని దిక్కులనూ, అంతరాలనూ తన శబ్దంతో నింపింది. అతని కోపం మరింత పెరిగి, గొంతు గట్టిగా మారి, యముని వలె శత్రు సంహారానికి సిద్ధమయ్యాడు. తన రథసారథిని గట్టిగా అరుస్తూ, తుపానులా గర్జించాడు. ఇంతలో, ఆ భయంకరమైన, అశుభకరమైన రాక్షస సైన్యం కదిలినప్పుడు, వారిపై గాడిద రక్తపు వర్ణంలో భయానకమైన రక్తవర్షం కురిసింది. ఖరుడి రథానికి యుక్తమైన వేగవంతమైన గుర్రాలు, పుష్పాలతో అలంకరించబడిన రహదారిపై అకస్మాత్తుగా కూలిపోయాయి. ఆ సమయంలో, సూర్యుని చుట్టూ అగ్నిచక్రంలా, నల్ల రక్తవర్ణపు వలయం కన్పించింది. పైగా, ఎత్తైన బంగారు పతాకం మీద పెద్దదేహం కలిగిన ఘోరమైన గద్ద ఒకటి కూర్చుంది. జనస్థానానికి సమీపంలో మాంసభక్షక జంతువులు, పక్షులు ఖరుడి అరుపులను అనుకరిస్తూ భయంకరమైన ధ్వనులు చేస్తూ సమీపించాయి. అగ్నిదిశలో ఉన్న భయంకరమైన, కలకలమైన రాక్షసులు రాత్రి సంచారుల అరుపులతో భయానకమైన శబ్దాలు చేశారు. ఆకాశమంతా విభజించబడిన ఏనుగుల్లా కనిపించే, రక్తం, నీరు కురిపించే మేఘాలు కప్పేసి, ఆకాశమే లేదన్నట్టు అయింది. అంతటా భయంకరమైన చీకటి వ్యాపించి, దిక్కులు, మధ్య దిక్కులు స్పష్టంగా కనిపించలేదు. సంధ్యాకాలం రక్తవర్ణంతో మెరిసింది; ఆ సమయంలో ఘోరమైన జంతువులు, పక్షులు ఖరుడి వైపు తిరిగి అరుచూ వినిపించాయి. బకుల, నక్కలు, గద్దలు భయానకమైన శబ్దాలు చేస్తూ, యుద్ధానికి చెడు సూచనలుగా కనిపించాయి. బాలుని ఎదురుగా, అగ్నిజ్వాలలు ఉప్పొంగుతున్న నోళ్ళతో, ఇనుపముసలివలె కనిపించే కబంధుడు సూర్యుని సమీపంలో దర్శనమిచ్చాడు. పెద్ద దైత్యుడు స్వర్భాను, సూర్యుడిని అనుచిత సమయంలో హరించగా, గాలి గట్టిగా వీచింది, సూర్యుని కాంతి తగ్గిపోయింది. రాత్రి కాలం కాకపోయినా, నక్షత్రాలు జ్యోతి పూసిన పురుగుల్లా మెరిసాయి; తామర పువ్వులు, వాటిలోని చేపలు, పక్షులు దాగిపోవడంతో, అవి వాడిపోయాయి. ఆ సమయంలో వృక్షాలు పువ్వులు, పండ్లు కోల్పోయాయి; గాలిలేకుండానే మేఘాల వర్ణంలో ఎర్రటి ధూళి లేచింది. అక్కడ మినుగురులు 'చీచీ', 'కూచీ' అంటూ అరవడం మొదలుపెట్టాయి; భయంకరమైన ఉల్కలు శబ్దంతో పడిపడ్డాయి. భూమి, పర్వతాలు, అడవులు, తోటలు—all together—ఖరుడు తన రథంలో గర్జించడంతో కంపించాయి. అతని ఎడమ చేయి కంపించింది, గొంతు అడ్డంగా మారింది, కన్నీళ్లు కళ్లు నిండాయి. చుట్టూ ఉన్న ఆ ఘోరమైన సూచనలను చూసి, నొప్పి నుదుటిపై ఏర్పడినా, అయోమయంలో వెనక్కి తిప్పలేదు. అప్పుడు ఖరుడు నవ్వుతూ రాక్షసులను ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు: "ఈ ఘోరమైన, మహా దుర్దిన సూచనలు కలుగుతున్నా నాకు భయం లేదు. నా బలాన్ని బట్టి బలవంతుడిని, బలహీనుడిని సమానంగా చూస్తాను. నేను విల్లు ఎక్కించి నక్షత్రాల్ని కూడా కిందకు తీయగలను. కోపంతో రాఘవుడు, తన సహోదరుడు లక్ష్మణుడితో సహా మరణాన్ని అనుభవించాలి. వారిని నేను బాణాలతో సంహరించకుండా వెనక్కు తిరుగను; రామ, లక్ష్మణుల సంహారమే నా ధ్యేయం." "ఇవి మీ ముందే జరుగుతున్నాయి, నేను అబద్ధం చెప్పను. కోపంతో ఉన్నా, ఐరావతాన్ని అధిరోహించే దేవేంద్రుడిని కూడా సంహరించగలను. వజ్రాయుధాన్ని ధరించిన దేవేంద్రుడిని నేనే చంపగలను; మరి ఆ ఇద్దరు మానవులు ఏమిటి?" అని ఖరుడు గర్జించగా, రాక్షస సైన్యం మరణ బందనంలో ఉన్నా, అపూర్వమైన ఉల్లాసంతో నిండిపోయింది. యుద్ధాన్ని చూడాలని ఉత్సాహంగా ఉన్న మహాత్ములు అక్కడ చేరారు. ఆ సమయంలో ఋషులు, దేవతలు, గంధర్వులు, సిద్ధులు, చారణులు కూడి, ధర్మాత్ముడైన రాముని గురించి పరస్పరం మాట్లాడుకున్నారు: "లోకాలందరిలో గౌరవించబడే గోవులు, బ్రాహ్మణులకు శుభం కలగాలి. రాఘవుడు యుద్ధంలో పాలస్త్య వంశీయులను, రాత్రిపూట సంచరించే రాక్షసులను జయించాలి. విష్ణువు చక్రాన్ని ధరించి ముందుగల అసురులను నాశనం చేసినట్లే, ఇక్కడ కూడా అలా జరగాలి" అని అనేక విధాలుగా వారు ప్రార్థించారు. ఆ రాక్షస సైన్యం ప్రాణశక్తిని కోల్పోయి ఉండగా, ఆకాశంలో ఉన్న దేవతలు తమ విమానాలలో ఆసక్తిగా దాన్ని వీక్షించారు. ఆ సమయంలో ఖరుడు, గద్దవలె వేగంగా, తన సైన్యానికి ముందుగా రథంలో బయలుదేరాడు. ప్రథుగ్రీవ, యజ్ఞశత్రు, విహంగమ, దుర్జయ, కరవీరాక్ష, పరుష, కాలకార్ముక, హేమమాలి, మహామాలి, సర్పాస్య, రుధిరాశన—ఇలాంటి మహాపరాక్రములు ఖరుడి చుట్టూ ముందుకు సాగారు. మహాకపాల, స్థూలాక్ష, ప్రమాథ, త్రిశిర అనే నలుగురు దూషణుని వెనుక ఆ సైన్యంలో ఉన్నారు. ఆ భయంకరమైన వేగవంతమైన రాక్షస సైన్యం యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా, రాక్షస వీరులతో నిండిపోయి, అకస్మాత్తుగా రెండు యువరాజులైన రామ, లక్ష్మణులను ఎదుర్కొంది. అది సూర్య చంద్రులు చుట్టూ అలంకరించబడిన గ్రహాల్లా కన్పించింది. ఇక్కడ అరణ్యకాండలో వాల్మీకి మహర్షి రచించిన శ్రీరామాయణంలోని ఇరవై నాల్గవ సర్గ ముగిసింది.