భరతుడు తన మాటలు చెప్పిన తరువాత, ఆయన మంత్రులు అప్రమత్తంగా “అలాగే జరుగుతుంది” అని సమాధానమిచ్చారు. వారు తమ తమ విభాగాలను సరిగ్గా క్రమబద్ధంగా అమర్చుతూ, సైన్యాన్ని గంగా నది తీరంలో స్థాపించారు. అలా సైన్యం ఆయుధాలతో ప్రకాశిస్తూ, గంగా తీరంలో ఏర్పాటయ్యింది. భరతుడు రాముని తిరిగి రాక గురించి ఆలోచిస్తూ, తన మహనీయ అనుచరులతో అక్కడే నిలిచాడు. ఈ సమయంలో, గంగా నది తీరంలో సైన్యం స్థావరమయ్యిందని గమనించిన నిషాద రాజు గుహ, తన బంధువులకు త్వరగా మాట్లాడాడు. “ఈ సైన్యం సముద్రంలా ప్రకాశిస్తూ ఇక్కడ కనిపిస్తోంది; ఎంత ఆలోచించినా దాని అంతు కనిపించదు. నిజంగా, భరతుడు, గొప్ప బలశాలి, తన రథంపై కోవిదార వృక్షపు జెండాతో వచ్చాడు. అతడు నిషాదులను బంధించవచ్చు, లేదా మమ్మల్ని హతమర్చవచ్చు; లేదా, దశరథుని కుమారుడు రాముడు రాజ్యం నుండి తండ్రిచే ప్రవాసానికి పంపబడినందున—కైకేయి కుమారుడు భరతుడు, అరుదైన రాజ్య భాగ్యాన్ని పొందాలని, రాముని హతమర్చేందుకు వచ్చి ఉండవచ్చు. రాముడు, దశరథుని కుమారుడు, నా ప్రభువు, నా స్నేహితుడు కూడా. అతని కోసం, అతనికి నిబద్ధమైనవారు ఈ గంగా తీరంలో సిద్ధంగా ఉండాలి. గంగా నది పక్కన నివసించే శక్తివంతమైన నిషాదులు, మాంసం, కందులు, ఫలాలు తింటూ, నదిని కాపాడుతూ ఇక్కడే ఉండాలి. ఐదు వందల పడవగాళ్లు, ఆయుధాలు ధరించిన యువకులు, ప్రతి వంద పడవలకు వంద మంది సిద్ధంగా ఉండాలి. భరతుడు రామునితో సంతృప్తిగా ఉంటే, ఈ సైన్యం, శుభదాయకంగా, నేడు గంగను దాటుతుంది. ఇలా చెప్పి, చేపలు, మాంసం, తేనె వంటి బహుమతులతో గుహ, నిషాదుల అధిపతి, భరతుని వద్దకు వచ్చాడు. అతని రాకను గమనించిన సుమంత్రుడు, జ్ఞానవంతుడు, మర్యాదగా భరతునికి తెలియజేశాడు: “ఇతడు గుహ, నిషాదుల అధిపతి, వెయ్యి బంధువులతో వచ్చాడు, దండక అడవికి నిపుణుడు, వయసులో పెద్దవాడు, మీ అన్న రాముని స్నేహితుడు. కాబట్టి, కకుత్స్థ వంశజుడా, గుహను కలవండి; అతడు రాముడు, లక్ష్మణుడు ఎక్కడ ఉన్నారో నిర్ధారంగా తెలుసు.” సుమంత్రుని శుభవాక్యాలు విని, భరతుడు త్వరగా “గుహను నా వద్దకు తీసుకురావాలి” అని చెప్పాడు. అనుమతి పొందిన గుహ, ఆనందంతో, తన బంధువులతో కలిసి భరతుని వద్దకు వచ్చి నమస్కరిస్తూ ఇలా అన్నాడు: “ఇది నివాస ప్రాంతం; మేము కూడా మోసపోయాము. మేమంతా మీకు తెలియజేస్తున్నాం—మీ సేవకుల సమూహంలోనే ఉండండి. నిషాదులు తెచ్చిన కందులు, ఫలాలు, తాజా మాంసం, ఎండిన మాంసం, అడవి ఆహారం, అధికంగా ఉన్నాయి. మీ సైన్యం తినిపించి, ఈ రాత్రి ఇక్కడే ఉండాలని ఆశిస్తున్నాను; వివిధ కోరికలు తీర్చబడి, రేపు మీరు మీ సైన్యంతో వెళ్ళవచ్చు.” గౌరవంగా పలికిన గుహ మాటలకు, భరతుడు, వివేకవంతుడు, నిషాదుల అధిపతి గుహకు తగిన వివేకంతో ఇలా సమాధానమిచ్చాడు: “ఓ గురువుకు స్నేహితుడా, నీ కోరిక నెరవేరింది; నా సైన్యాన్ని గౌరవించాలనే ఆతురత నీకే ఉంది.” అలా చెప్పిన అనంతరం, మహోన్నత భరతుడు, తన ప్రభావంతో ప్రకాశిస్తూ, మరొకసారి గుహను ఇలా అడిగాడు: “ఓ గుహా! భరద్వాజ మహర్షి ఆశ్రమానికి నేను ఏ మార్గంగా వెళ్ళాలి? ఈ ప్రాంతం చాలా దట్టంగా ఉంది, గంగా తీరాన్ని దాటడం కష్టం.” భరతుని ప్రశ్న విని, అడవికి నిపుణుడైన గుహ, చేతులు జోడించి ఇలా అన్నాడు: “బాణాలతో నైపుణ్యం ఉన్న సేవకులు మీతో వస్తారు; నేనూ మీతో వస్తాను, మహాకీర్తి కలిగిన యువరాజా. మీరు రామునిపై దుష్టబుద్ధితో వెళ్ళడం లేదు కదా? అతడి పనులు నిందలేని వి; కానీ, మీ సైన్యం నాకు కొంత సందేహాన్ని కలిగిస్తోంది.” ఆ సందేహాన్ని వ్యక్తపరిచిన గుహకు, భరతుడు, మృదువుగా, ఆకాశంలా స్వచ్ఛమైన మాటలతో ఇలా సమాధానమిచ్చాడు: “అటువంటి దుస్థితి ఎప్పటికీ రాకూడదు; నన్ను అనుమానించకండి. రాఘవుడు నా అన్న, నా తండ్రితో సమానం. అడవిలో నివసిస్తున్న కకుత్స్థుని తిరిగి తీసుకురావడానికి నేను వెళ్ళుతున్నాను; ఇతర ఆలోచన చేయకండి—గుహా, నేను నిజం చెబుతున్నాను.” భరతుని మాటలు విని, గుహ ముఖంలో ఆనందం వెల్లివొలిగింది; అతడు మళ్లీ, హర్షంతో భరతునితో ఇలా అన్నాడు: “నీకు శుభం కలగాలి; నీకు సమానమైనవారు భూమిపై ఎవ్వరూ లేరు. అనాయాసంగా వచ్చిన రాజ్యాన్ని వదిలివేయాలనుకుంటున్నావు. నిశ్చయంగా, నీ కీర్తి లోకాల్లో విస్తరించనుంది; కష్టంలో ఉన్న రాముని తిరిగి తీసుకురావాలని ప్రయత్నిస్తున్నావు.” గుహ భరతునితో ఇలా సంభాషిస్తున్నప్పుడు, సూర్యుడు తన ప్రకాశాన్ని కోల్పోయి, రాత్రి సమీపించింది. సైన్యాన్ని క్రమబద్ధంగా ఏర్పాటు చేసిన తరువాత, గుహ సంతృప్తిగా, శత్రుఘ్నుడితో కలిసి తన నివాసానికి తిరిగి వెళ్ళాడు. అప్పుడు, ధర్మానికి నిబద్ధుడైన, గొప్ప హృదయమున్న భరతునికి, అర్హత లేకపోయినా, ఆందోళనతో కూడిన దుఃఖం కలిగింది. రాఘవుడి మనస్సులో అంతరంగ దుఃఖం, అడవిలో మంటకు ఎండిన వృక్షాన్ని దహించే రహస్య అగ్నిలా, వేధించింది. ఆ దుఃఖాగ్నితో, భరతుని శరీరమంతా చెమట పట్టింది, అది సూర్య కిరణాలతో హిమాలయ పర్వతం వేడి కావడంతో మంచు కరిగినట్లుగా కనిపించింది.