అప్పుడు భరతుడు గంభీరంగా ఇలా అన్నాడు: “మన వంశంలో రాజ్యం ఎప్పుడూ పెద్దవారికే చెందుతుంది. మీరు వంటి జ్ఞానులు నాకు ఇలా చెప్పకూడదు. రాముడు మన అన్నయ్య. భూమిని పాలించేది ఆయనే. నేను మాత్రం పద్నాలుగు సంవత్సరాలు అరణ్యంలో నివసిస్తాను. మీరు ఒక గొప్ప, బలమైన, నాలుగు విభాగాలైన సేనను సిద్ధం చేయించండి. నేను స్వయంగా అరణ్యానికి వెళ్లి రాఘవుని తిరిగి తీసుకురాగలను. రాజ్యాభిషేకానికి కావలసిన అన్ని వస్తువులను పూర్తిగా సిద్ధం చేసి ముందుగా తీసుకెళ్ళాలి. నేను రాముని కోసం అరణ్యానికి వెళ్తాను. అక్కడే, ఆ మానవ సింహాన్ని అన్ని విధులా రాజ్యాభిషేకం చేసి, యజ్ఞంలో అగ్నిని తీసుకురావడంలా, రాముని తిరిగి తీసుకురాగలను. స్వార్థపూరితంగా ఉన్న నా తల్లి కోరికను నేను నెరవేర్చను. నేను కఠినమైన అరణ్యంలో నివసిస్తాను. రాముడే రాజు అవుతాడు. దారిని సిద్దం చేయడానికి వృత్తిదారులు, దారిలో ఎలాంటి అడ్డంకులు ఉన్నా నిర్మించేవారు, రక్షకులు అందరూ సిద్ధంగా ఉండాలి.” భరతుడు రాముని కోసం ఇలా చెప్పినప్పుడు, ప్రజలు అందరూ హర్షభరితంగా, మధురంగా, శుభాకాంక్షలతో పలికారు: “మీరు ఇలా మాట్లాడుతూ మీ అన్నయ్య రామునికి భూమిని ఇవ్వాలనుకోవడం వల్ల, లక్ష్మీదేవి ఎల్లప్పుడూ మీతో ఉండాలని కోరుకుంటున్నాం.” ఆ రాజకుమారుని అపూర్వమైన మాటలు విని, ఉత్తములైన ప్రజల కన్నుల నుంచి ఆనందబాష్పాలు వారి ముఖాలపై జారాయి. ఈ మాటలు విన్న మంత్రులు, సభ్యులు తమ దుఃఖాన్ని మర్చిపోయి, ఆనందంగా, “మీ ఆజ్ఞ ప్రకారం ప్రజలు, వృత్తిదారులు దారిని సిద్ధం చేయటానికి ఏర్పాటయ్యారు” అని చెప్పారు. అంతటితో వాల్మీకి మహర్షి రచించిన శ్రేష్ఠమైన రామాయణంలోని అయోధ్యకాండలో ఎనభైవ సర్గ ప్రారంభమవుతుంది. అప్పుడు భూమిని కొలిచే, గుర్తించే నిపుణులు, పనిలో నిబద్ధత కలిగినవారు, ధైర్యవంతులైన తవ్వేవారు, నిర్మాణ నిపుణులు ముందుకు సాగారు. వారి వెంట యంత్ర నిపుణులు, వృక్షశిల్పులు, మార్గనిర్మాతలు, చెట్లు కోసేవారు కూడా ఉన్నారు. బావులు తవ్వేవారు, గోడలు పూతేవారు, బాంబూలతో పని చేసే వారు, సర్వే చేసే వారు ముందుగా వెళ్లారు. ఆ విస్తారమైన జనసమూహం ఆనందంగా, పరవశంగా, పూర్ణచంద్రుని సముద్రంలా ప్రకాశిస్తూ గమనం ప్రారంభించింది. తాము చేయాల్సిన పనులను చేపట్టి, మార్గాన్ని నిర్మించే నిపుణులు వివిధ పరికరాలతో ముందుకు సాగారు. దారిలోని వెల్లుల, పొదలు, ముల్లు చెట్లు, రాళ్లు తొలగిస్తూ, చెట్లను కోసుతూ దారిని శుభ్రం చేశారు. చెట్లు లేని చోట్ల కొందరు చెట్లు నాటగా, మరికొందరు కత్తులు, గొడ్డళ్ళతో చెట్లను అవసరమైన చోట తొలగించారు. ఇంకా కొందరు బలవంతులు గడ్డిని, ముల్లును తొలగిస్తూ, కఠిన భూభాగాలను సాఫీ చేశారు. బావులు, లోతయిన గుంతలను మరికొందరు మట్టితో నింపగా, మరికొందరు లోతయిన ప్రదేశాలను సరిచేశారు. ఏదైనా కట్టాల్సినవి కట్టి, శుభ్రం చేయాల్సినవి శుభ్రం చేసి, పగలాల్సిన చోట పగిలించారు. కొద్ది కాలంలోనే, వారు అనేక రకాలుగా, సముద్రంలా విస్తారంగా నీటి కాలువలను నిర్మించారు. ఎండిపోయిన ప్రాంతాల్లో అనేక మంచి బావులను, వేర్వేరు ఆకారాల్లో ఉన్న మెట్లతో అలంకరించారు. పూతపూసిన నేల, పుష్పించే చెట్లు, మత్తుగా కూయించే పక్షులు, జెండాలతో అలంకరించబడిన మార్గం అద్భుతంగా కనిపించింది. గంధపు నీళ్ళతో చల్లబడి, వివిధ పువ్వులతో అలంకరించబడిన ఆ సేన మార్గం, స్వర్గమార్గాన్ని తలపిస్తూ ప్రకాశించింది. ఆదేశించిన అధికారులు, ఆదేశాల ప్రకారం, మధురమైన ఫలాలతో నిండిన रमణీయ ప్రదేశాలను ఎంచుకున్నారు. ధర్మాత్ముడైన భరతుడు కోరిన వసతిని ఇంకా అలంకరించి, మణిలా మెరిసేలా చేశారు. శుభమైన నక్షత్రాలను, శుభముహూర్తాలను చూసి, ఆ మహాత్ముడైన భరతుని కోసం వసతి నిర్మించారు. ఎత్తైన మట్టితో నిండిన ఖండికలతో చుట్టబడి, ఇంద్రుని యంత్రాల స్తంభాల్లా ఉన్న గోడలతో, ప్రధాన ద్వారాలతో ఆ వసతి అద్భుతంగా కనిపించింది. కోటలు, ప్రాసాదాలు, గోడలు, జెండాలతో అలంకరించబడి, విశాలమైన, బలమైన మార్గాలతో ఆ నగరం కళకళలాడింది. ఎత్తైన ప్రాసాదాలపై అంతస్తులు ఆకాశంలో తేలిపోతున్నట్టు కనిపించగా, ఆ నివాసాలు ఇంద్రనగరాన్ని తలపించాయి. ఆ తరువాత వారు వేర్వేరు చెట్లతో నిండిన, చల్లని, స్వచ్ఛమైన నీరు, పెద్ద చేపలతో నిండిన గంగా నదిని చేరుకున్నారు. నక్షత్రాలతో కూడిన spotless ఆకాశం రాత్రి ప్రకాశించునట్లు, ఆ రాజమార్గం కూడా శోభాయమానంగా, శిల్పకళతో నిర్మించబడింది. ఇప్పుడు వాల్మీకి రామాయణం అయోధ్యకాండలో ఎనభై ఒకటి సర్గ ప్రారంభమవుతుంది. ఆ రాత్రి, మంగళకరమైన సమయంలో, సూతులు, మాగధులు భరతుని పొగడ్తలతో, శుభాకాంక్షలతో, మంగళగీతాలతో స్తుతించారు. బంగారు అంచులతో ఉన్న గడియార డప్పు మోగింది; వందలాది శంఖాలు ఊదబడ్డాయి; వాద్యాలు మధురమైన, గంభీరమైన స్వరాలతో మోగాయి. ఆ వాయిద్యాల ఘోష ఆకాశాన్ని నింపినట్టు వినిపించగా, దుఃఖంలో మునిగిపోయిన భరతుని మనస్సులోని బాధను మరింత పెంచింది. అప్పుడు భరతుడు మెలకువ వచ్చి, ఆ శబ్దాన్ని ఆపుతూ, “నేను రాజు కాదు” అని శత్రుఘ్నునితో ఇలా అన్నాడు: “శత్రుఘ్నా! కైకేయి ప్రజలకు ఎంత పెద్ద హాని చేసిందో చూడు. నన్ను దుఃఖంలో ముంచి, రాజు దశరథుడు ఈ లోకాన్ని విడిచిపెట్టాడు.