అయితే, ఆ సమయంలో రాజకుమారి కౌసల్య దేవికి ఓ మహిళ సమీపించి, "మహానీయురాలైనవారు, మీరు నన్ను ఎందుకు నిందిస్తున్నారు? నేను నిరపరాధిని, ఏ విషయాన్ని కూడా తెలియని వాడిని. రాఘవుని పట్ల నా గాఢమైన, స్థిరమైన ప్రేమను మీరు బాగా తెలుసు," అని వినయంగా చెప్పింది. "నా మనసు ధర్మశాస్త్రాల మార్గాన్ని అనుసరిస్తుంది; అది ఎప్పటికీ రాఘవుని నుండి దూరం కావడం లేదు. ఆయన నిజాయితీగలవాడు, సద్గుణాలలో అగ్రగణ్యుడు, మీ అనుమతితోనే ఆయన పట్ల నా ప్రేమ ఉంది," అని ఆమె హృదయాన్ని వ్యక్తీకరించింది. "సర్వదోషాలకూ లోనైన సేవకుడిని పంపించండి; అతను సూర్యుని అపవిత్రం చేయగలడు, లేదా నిద్రలో ఉన్న ఆవును పాదంతో తిడగలడు — మీ అనుమతితో పనిచేసినవారికి అలాంటి దుష్పరిణామాలు కలుగుతాయి." "యజమాని, తన సేవకుడి ద్వారా గొప్ప కార్యాలు చేయించాక, అతనిని వృథా చేయడం అన్యాయమే — మీ అనుమతితో పనిచేసినవారికి ఇదే దుర్గతి." "రాజు తన ప్రజలను తన సంతానంలా కాపాడుతుంటే, ఎవ్వరైనా అతనిని మోసం చేస్తే, పాపం మీ అనుమతితో పనిచేసినవారికి కలుగుతుంది." "రాజు తన ప్రజల నుండి ధర్మబద్ధమైన పన్నులు వసూలు చేసి, వారికి రక్షణ ఇవ్వకపోతే, ఆ పాపం మీ అనుమతితో పనిచేసినవారికి వస్తుంది." "యజ్ఞంలో తపస్వులకు బహుమతులు ఇచ్చే వాగ్దానం చేసి, దానిని మోసపూర్వకంగా ఇవ్వకుండా ఉంటే, మీ అనుమతితో పనిచేసినవారికి అదే దుష్పరిణామం." "యుద్ధంలో ఏనుగులు, గుర్రాలు, రథాలు, ఆయుధాల మధ్య ఉన్నప్పుడు, సద్గుణవంతుల ధర్మాన్ని పాటించకుండా ఉంటే, మీ అనుమతితో పనిచేసినవారికి అదే దుర్గతి." "వివేకవంతుడు శాస్త్రార్థాన్ని బోధించినప్పుడు, దుష్టచిత్తుడు దానిని నాశనం చేస్తే, మీ అనుమతితో పనిచేసినవారికి అదే దుష్పరిణామం." "చందమామ, సూర్యునిలా ప్రకాశించే, రాజసభలో కూర్చున్న చేతులకు అలంకారాలు వేసినవారిని చూడకుండా ఉంటే, మీ అనుమతితో పనిచేసినవారికి అదే దుర్గతి." "కరుణ లేని వారు, పాలు, అన్నం కలిపిన భోజనం వృథాగా తింటారు; పెద్దలను తక్కువగా చూసి, మీ అనుమతితో పనిచేసినవారికి అదే దుష్పరిణామం." "ఆవులను పాదంతో తడతారు, పెద్దలను అపహాస్యం చేస్తారు, స్నేహితుణ్ణి పూర్తిగా మోసం చేస్తారు; మీ అనుమతితో పనిచేసినవారికి ఇదే దుర్గతి." "దుష్టచిత్తుడు, విశ్వాసంతో చెప్పిన రహస్య నిందను బహిరంగంగా వెల్లడిస్తే, మీ అనుమతితో పనిచేసినవారికి అదే దుష్పరిణామం." "అలసత్వం, కృతజ్ఞత లేమి, స్వీయ పరిత్యాగం, నీతి లేని జీవితం, ప్రపంచంలో అందరికీ ద్వేషితుడు అవుతారు; మీ అనుమతితో పనిచేసినవారికి ఇదే దుర్గతి." "తన ఇంట్లో కుమారులు, భార్యలు, సేవకులు ఉన్నప్పుడు, మంచి భోజనం ఒంటరిగా తింటారు; మీ అనుమతితో పనిచేసినవారికి అదే దుర్గతి." "తగిన భార్యను పొందకుండా, సంతానం లేకుండా, ధర్మకార్యాలు చేయకుండా మరణిస్తారు; మీ అనుమతితో పనిచేసినవారికి ఇదే దుర్గతి." "తన వంశాన్ని నాశనం చూడాలి, భార్యలలో కలవరానికి లోనవుతారు, పూర్తి ఆయుష్షు పొందకుండా ఉంటారు; మీ అనుమతితో పనిచేసినవారికి ఇదే దుర్గతి." "రాజు, మహిళ, బాలుడు, వృద్ధుడిని హత్య చేసిన పాపం, సేవకుణ్ణి వదిలిన పాపం కలుగుతుంది; మీ అనుమతితో పనిచేసినవారికి ఇదే దుష్పరిణామం." "లాక్కు, తేనె, మాంసం, ఇనుము, విషం వంటి పదార్థాలతో సేవకులను పోషిస్తారు; మీ అనుమతితో పనిచేసినవారికి ఇదే దుర్గతి." "యుద్ధంలో శత్రువులకు భయాన్ని కలిగిస్తే, పారిపోతున్నప్పుడు హతమవుతారు; మీ అనుమతితో పనిచేసినవారికి ఇదే దుర్గతి." "చెయ్యిలో కపాలాన్ని పట్టుకుని, బట్టలు లేకుండా, భూమిపై పిచ్చివాడిలా యాచన చేస్తారు; మీ అనుమతితో పనిచేసినవారికి ఇదే దుర్గతి." "సదా మద్యం, మహిళలు, జూదానికి అలవాటు పడతారు, కామ, క్రోధాలకు లోనవుతారు; మీ అనుమతితో పనిచేసినవారికి ఇదే దుర్గతి." "మనసు ధర్మానికి మొగ్గు చూపినా, అధర్మాన్ని ఆచరిస్తారు; అనర్హులకు దానం చేస్తారు; మీ అనుమతితో పనిచేసినవారికి ఇదే దుర్గతి." "వివిధ రూపాల్లో, వేలాది సంపదను సేకరించినా, దాన్ని దొంగలు దోచుకుంటారు; మీ అనుమతితో పనిచేసినవారికి ఇదే దుర్గతి." "రాత్రి, పగలు రెండింటిని నిద్రలో గడిపినవారికి కలిగే పాపం, మీ అనుమతితో ధర్మవంతుడు వెళ్లినవారికి కలుగుతుంది." "అగ్నిని నిర్లక్ష్యం చేయడం, గురువు పీఠాన్ని అపవిత్రం చేయడం, స్నేహితుణ్ణి మోసం చేయడం వల్ల కలిగే పాపం, మీ అనుమతితో ధర్మవంతుడు వెళ్లినవారికి కలుగుతుంది." "దేవతలు, పితృదేవతలు, తల్లి, తండ్రికి సేవ చేయకుండా ఉంటారు; మీ అనుమతితో ధర్మవంతుడు వెళ్లినవారికి ఇదే దుర్గతి." "ధర్మవంతుల లోకాన్ని, వారి కీర్తిని, ధర్మకార్యాలను త్వరగా కోల్పోతారు; మీ అనుమతితో ధర్మవంతుడు వెళ్లినవారికి ఇదే దుష్పరిణామం." "తల్లికి సేవను వదిలి, నిష్ఫలంగా నిలబడతారు; దీర్ఘబాహువు, విస్తారమైన ఛాతి కలిగిన వారు, మీ అనుమతితో ధర్మవంతుడు వెళ్లినవారికి ఇదే దుర్గతి." "అనేక కుమారులు ఉన్నా, పేదగా, జ్వరాలు, వ్యాధులతో బాధపడతారు; మీ అనుమతితో ధర్మవంతుడు వెళ్లినవారికి ఇదే దుర్గతి." "సమానులకి, బాధపడేవారికి, ఆశతో ఎదురుచూస్తున్న వారికి, ప్రార్థన చేస్తున్న వారికి అబద్ధపు వాగ్దానాలు చేస్తారు; మీ అనుమతితో ధర్మవంతుడు వెళ్లినవారికి ఇదే దుర్గతి." "మోసానికి సదా ఆనందిస్తారు, కఠినంగా, అపవిత్రంగా, రాజు భయంతో, అధర్మాత్ములుగా ఉంటారు; మీ అనుమతితో ధర్మవంతుడు వెళ్లినవారికి ఇదే దుష్పరిణామం." "సతీధర్మాన్ని పాటిస్తున్న భార్యను, స్నానానంతరం, తగిన సమయంలో, దుష్టుడు అపహాస్యం చేస్తాడు; మీ అనుమతితో ధర్మవంతుడు వెళ్లినవారికి ఇదే దుర్గతి." "ధర్మబద్ధమైన భార్యను వదిలి, ఇతరుల భార్యలతో సంభోగిస్తారు; ధర్మానికి దూరంగా ఉంటారు; మీ అనుమతితో ధర్మవంతుడు వెళ్లినవారికి ఇదే దుర్గతి." "వంశం నాశనం అయిన బ్రాహ్మణునికి కలిగే పాపం, మీ అనుమతితో ధర్మవంతుడు వెళ్లినవారికి కలుగుతుంది." "నీటిని అపవిత్రం చేయడం, విషం ఇవ్వడం వల్ల కలిగే పాపం, మీ అనుమతితో ధర్మవంతుడు వెళ్లినవారికి కలుగుతుంది." "అశుద్ధ ఇంద్రియాలతో, బ్రాహ్మణుడికి చేయాల్సిన పూజను అడ్డుకుంటారు, లేదా కాపు కోసం ఉన్న ఆవును పాలు పిత్తారు; మీ అనుమతితో ధర్మవంతుడు వెళ్లినవారికి ఇదే దుష్పరిణామం." "నీరు అందుబాటులో ఉండగా, దాహంతో ఉన్నవారిని మోసం చేస్తారు; ఆ పాపం మీ అనుమతితో ధర్మవంతుడు వెళ్లినవారికి కలుగుతుంది." "ఇతరులు నిజాయితీగా వాదిస్తూ, ధర్మ మార్గాన్ని వెదుకుతూ, వారి సమక్షంలో, వారి పాపానికి భాగస్వామి అవుతారు; మీ అనుమతితో ధర్మవంతుడు వెళ్లినవారికి ఇదే దుర్గతి." ఇలా, భర్త, కుమారుణ్ణి కోల్పోయిన కౌసల్య, రాజుని భార్య, తనను తాను ఓదార్చుకునేందుకు ప్రయత్నించింది. కానీ, దుఃఖంతో పూర్తిగా లోనై, అక్కడే చలించిపోయింది.