బారతుడు, కన్నీళ్లు కారుస్తూ, దుఃఖంలో మునిగిన మహాశయురాలు, జ్ఞానవంతురాలు కౌసల్య దగ్గరకు వెళ్లాడు. ఆ సమయంలో, కౌసల్య కూడా తన బాధలో కన్నీళ్లు కారుస్తూ, బారతునితో ఇలా మాట్లాడింది: "నీకు కోరుకున్న రాజ్యం ఇప్పుడు నిర్బంధంగా లభించింది. నిజంగా, కైకేయి తన క్రూరమైన చర్య ద్వారా నీకిదాన్ని త్వరగా అందించింది. నా కుమారుణ్ని, వనంలో వలకట్టిన బర్కం ధరించి, పంపించిన తర్వాత, కైకేయి తన క్రూరమైన దృష్టిలో ఏమి ధర్మాన్ని చూస్తోంది? త్వరలోనే, నా ప్రభావవంతమైన కుమారుడు బంగారం వలె ప్రకాశిస్తూ ఉన్న చోట, నన్ను కూడా అక్కడికి పంపించడానికి కైకేయి ప్రయత్నిస్తుంది. లేకపోతే, నేను సుమిత్రను వెంట తీసుకుని, ముందుగా హోమం చేసి, ఆ రాఘవుడు ఉన్న చోటికి ఆనందంగా వెళ్తాను. లేదా, నీవు అనుకుంటే, నువ్వే నన్ను నేడు అక్కడికి తీసుకెళ్లవచ్చు, అక్కడ నా కుమారుడు, మానవులలో శ్రేష్ఠుడు, తపస్సు చేస్తున్నాడు. ఈ విస్తృత రాజ్యం, సంపద, ధాన్యం, ఏనుగులు, కుళ్లు, రథాలతో నిండి, నీకు కైకేయి అందించింది." ఈ విధంగా, ఎన్నో కఠినమైన మాటలతో, నిర్దోషుడైన బారతుడిని నిందించింది కౌసల్య. బారతుడు ఆ మాటలు విని, గాయంపై సూదితో పొడిచినట్టు తీవ్ర వేదనను అనుభవించాడు. అతని మనస్సు కలవరపడి, కౌసల్య పాదాలపై పడిపోయి, ఎన్నో విధాలుగా విలపించి, అచేతనంగా అయ్యాడు. మళ్లీ చైతన్యం పొందిన తరువాత, అక్కడ నిలబడి, కౌసల్య దుఃఖంలో మునిగినప్పుడు, చేతులు జోడించి ఇలా అన్నాడు: "అమ్మా, నేను నిర్దోషుడిని, ఏమీ తెలియని వాడిని; నన్ను నిందించడం ఎందుకు? రాఘవుడిపై నాకు ఎంతగా ప్రేమ ఉందో మీరు బాగా తెలుసు. నా మనస్సు, ధర్మశాస్త్ర మార్గాన్ని అనుసరించి, ఎప్పటికీ అతనిని విడిచిపెట్టదు; అతను సత్యవంతుడు, ధర్మంలో శ్రేష్ఠుడు, మీకు కూడా ప్రీతికరమైనవాడు. మీ అనుమతి పొందిన వాడు, అత్యంత పాపిష్టుడు అయిన సేవకుడిని పంపించండి; అతడు సూర్యుడిని అపవిత్రం చేయాలి, లేదా నిద్రలో ఉన్న ఆవును కాలితో తడవాలి. యజమానుడు, సేవకుడిని గొప్ప పనులు చేయించి, అతన్ని వృథా చేస్తే, అది అధర్మం; అలాంటి వాడికి మీ అనుమతి ద్వారా ఈ ఫలితాలు కలుగుతాయి. రాజు, తన ప్రజలను తన పిల్లలలా రక్షిస్తే, అతడిని ద్రోహించేవాడు పాపాన్ని పొందాలి. రాజు, న్యాయంగా పన్ను వసూలు చేసి, ప్రజలను రక్షించకపోతే, అలాంటి వాడికి మీ అనుమతి ద్వారా పాపం కలుగుతుంది. తపస్వులకు యజ్ఞంలో బహుమతులు ఇవ్వాలని వాగ్దానం చేసి, మోసంగా ఆ బహుమతిని ఇవ్వకపోతే, అతడికి మీ అనుమతి ద్వారా అధర్మం కలుగుతుంది. యుద్ధంలో, ఏనుగులు, కుళ్లు, రథాలు నిండినప్పుడు, ఆయుధాలు విరివిగా ఉన్నప్పుడు, ధర్మాన్ని పాటించకపోతే, అతడికి మీ అనుమతి ద్వారా పాపం కలుగుతుంది. జ్ఞానవంతుడు శాస్త్రార్థాన్ని వివరించి, దుష్టబుద్ధి వాడు దానిని నాశనం చేస్తే, అతడికి మీ అనుమతి ద్వారా అధర్మం కలుగుతుంది. రాజస్వభావంతో, చంద్రుడు, సూర్యుడు లాంటి ప్రకాశమంతమైన వాడిని చూడకుండా పోవాలి; మీ అనుమతి పొందిన వాడు, దయ లేకుండా, పాలు, అన్నం వృథాగా తినాలి, పెద్దలను అవమానించాలి. ఆవును కాలితో తడవాలి, పెద్దలను తానే దూషించాలి, స్నేహితుడిని పూర్తిగా ద్రోహించాలి. గోప్యమైన అపవాదాన్ని, ప్రజల మధ్య బయటపెట్టాలి; కృతజ్ఞత లేకుండా, సిగ్గు లేకుండా, ప్రపంచంలో అందరి ద్వేషాన్ని పొందాలి. తన ఇంట్లో, కుమారులు, భార్యలు, సేవకులు చుట్టూ ఉన్నా, మంచి భోజనం ఒంటరిగా తినాలి. తగిన భార్యను పొందక, సంతానం లేకుండా, ధర్మకార్యాలు చేయకుండా చనిపోవాలి. తన వంశాన్ని నాశనం చూడాలి, భార్యలలో బాధను అనుభవించాలి, పూర్తి ఆయుష్యాన్ని పొందకపోవాలి. రాజును, మహిళను, శిశువును, వృద్ధుడిని హత్య చేసిన పాపాన్ని, సేవకుడిని వదిలిపెట్టిన పాపాన్ని పొందాలి. లాక్, తేనె, మాంసం, ఇనుము, విషం వంటి సేవకులను ఎప్పుడూ పోషించాలి. యుద్ధంలో, శత్రు బలగాల్లో భయం కలిగిస్తే, పారిపోతూ హతమవాలి. చెయ్యిలో కపాలంతో, చీరలు ధరించి, భూమిపై పిచ్చివాడిలా దిక్కులేని వాడిగా తిరగాలి. ఎప్పటికీ మద్యం, మహిళలు, జూదానికి అలవాటు పడాలి; కామం, కోపానికి లోనవ్వాలి. ధర్మాన్ని కోరుతూ, అధర్మాన్ని చేయాలి; అనర్హులకు దానం చేయాలి. ఎన్నో రూపాల్లో సంపదను కూడగట్టినా, దొంగలు దానిని దోచాలి. రెండు సంధ్యలను నిద్రలో గడిపే వాడికి కలిగే పాపం, మీ అనుమతి ద్వారా రాఘవుడు వెళ్లిన వాడికి కలిగాలి. అగ్నికార్యాన్ని నిర్లక్ష్యం చేయడం, గురుపత్నిని అపవిత్రం చేయడం, స్నేహితుడిని ద్రోహించడం వల్ల కలిగే పాపం కలుగాలి. దేవతలను, పితృలను, తల్లి, తండ్రిని సేవించకపోవాలి; మీ అనుమతి వల్ల రాఘవుడు వెళ్లిన వాడికి ఇది కలుగుతుంది. నేడు తక్షణమే, ధర్మవంతుల లోకాన్ని, వారి కీర్తిని, ధర్మకార్యాలను విడిచి పోవాలి. తల్లిని సేవించకుండా, ప్రయోజనం లేకుండా నిలబడి ఉండాలి; దీర్ఘబాహువు, విస్తృత ఛాతి కలిగిన వాడు, మీ అనుమతి ద్వారా రాఘవుడు వెళ్లిన వాడు. ఎన్నో కుమారులు ఉన్నా, పేదగా, జ్వరంతో, వ్యాధులతో బాధపడుతూ, ఎప్పుడూ కష్టపడుతూ ఉండాలి; మీ అనుమతి ద్వారా రాఘవుడు వెళ్లిన వాడు." ఈ విధంగా, బారతుడు, తన నిర్దోషిత్వాన్ని, రాఘవుడిపై తన ప్రేమను, ధర్మాన్ని, తన బాధను, కౌసల్యకు స్పష్టంగా తెలియజేశాడు.