భరతుడు తన తండ్రి మరణవార్తను, తన అన్నలు అరణ్యంలోకి వెళ్లిన సంగతిని విని, తీవ్రమైన దుఃఖంలో మునిగిపోయాడు. బాధతో అతడు ఇలా అన్నాడు: "నాకు ఇప్పుడు ఈ రాజ్యం అవసరమేంటి? నేను ఇక్కడ దుఃఖంలో ఉన్నాను; నా తండ్రి పోయాడు, నాకు తండ్రి సమానుడైన అన్నయ్య రాముడు కూడా లేడు. నువ్వు చేసిన పనులు నా దుఃఖాన్ని రెట్టింపు చేశావు—గాయం మీద ఉప్పు చల్లినట్టుగా—రాజును మరణింపజేసి, రాముని వనవాసానికి పంపించావు. నువ్వు మా వంశానికి విధ్వంసాన్ని తెచ్చే నాశన రాత్రిలా వచ్చావు; నా తండ్రి, మండుతున్న అగ్నిని ఆలింగనం చేసినట్టు, నువ్వు ఎంత ప్రమాదకరమో గ్రహించలేదు. నీ వల్లే, పాపకారిణి, రాజు మరణించాడు; నీ మోహంతో ఈ కుటుంబానికి సుఖం పోయింది, నీవు మా వంశాన్ని అపవిత్రం చేశావు. సత్యనిష్ఠుడైన, ఖ్యాతికెక్కిన నా తండ్రి నిన్ను కలిసిన తరువాత తీవ్రమైన శోకంలో కరిగిపోయి మరణించాడు. ధర్మపరాయణుడైన నా తండ్రి నాశనం అయ్యాడు; ఎందుకు రాముడు వనవాసానికి వెళ్లాడు? ఏ కారణంతో అడవికి వెళ్లాడు? కౌసల్య, సుమిత్రలు తమ కుమారుల కోసం శోకంలో మునిగిపోయినప్పుడు, నిన్ను చూసిన తరువాత వారు ఎలా బతికారు, అమ్మా? రాముడు నీతో ఎల్లప్పుడూ మాతృభక్తితో, వినయంగా, నీకు తగిన గౌరవంతో ప్రవర్తించేవాడు. అలాగే, నా పెద్ద తల్లి కౌసల్య కూడా నీతో ధర్మబద్ధంగా, చెల్లెలుగా ప్రవర్తించేది. తన కుమారుడిని, ఆత్మనిగ్రహుడైన, వల్కలధారి రాముని అడవికి పంపిన తరువాత, నువ్వు పాపకారిణి, ఎలా శోకించకుండా ఉండగలిగావు? నిందలేని, వీరుడైన, ఆత్మనిగ్రహుడైన, ఖ్యాతిగాంచిన రాముని వల్కలతో వనవాసానికి పంపించి, నీవు దీనికి కారణం ఏమిటి? నీ లోపలి మోహాన్ని నేను తెలుసుకోలేదనుకుంటున్నావు; రాజ్యం కోసం నువ్వు ఈ మహాప్రమాదాన్ని తెచ్చావు. రాముడు, లక్ష్మణుడు లేని ఈ రాజ్యాన్ని నేను ఎలా రక్షించగలను? నాకు శక్తి, బలం ఏముంది? మహారాజు ఎప్పుడూ ధర్మవంతుడైన, బలమైన రామునిపై ఆధారపడేవాడు—మెరుపర్వతానికి అడవి ఆధారమై ఉండినట్లు. నేను ఈ భారాన్ని ఎలా మోయగలను? బలహీనమైన జంతువు పెద్ద భారాన్ని మోయాల్సి వచ్చినట్టు, నేను ఎలా తట్టుకోగలను? పుణ్యబలంతోనా, బుద్ధిబలంతోనా నాకు శక్తి ఉన్నా, నీ కోరికను ఎన్నడూ నెరవేర్చను, పుత్రలోభినీ నీవు. నీవు ఎంత పాపబుద్ధితో ఉన్నా, రాముడు నిన్ను ఎల్లప్పుడూ తల్లి అని గౌరవిస్తే, నేను నిన్ను వదిలిపెట్టను. కానీ, నీవు ఇలా ఆలోచించడమే ఎలా సాధ్యమయ్యింది? నీ తల్లిదండ్రులకు అపకీర్తి తెచ్చావు. ఈ వంశంలో పెద్దవాడే రాజుగా అభిషిక్తుడవుతాడు; మిగతా అన్నదమ్ములు ఆయన ఆజ్ఞను అనుసరిస్తారు. నీవు న్యాయంగా ప్రవర్తించవు, రాజధర్మాన్ని పాటించవు, రాజవంశ సంప్రదాయాన్ని కూడా తెలుసుకోవు. ఇక్ష్వాకువులలో పెద్దవాడే రాజుగా అభిషేకించబడతాడు—ఇది రాజుల సంప్రదాయం. ధర్మాన్ని పాటించే, వంశ సంప్రదాయాలను గౌరవించే ఈ వంశంలో, నిన్ను చూసిన తరువాత ఆ గర్వం పోయింది. గొప్ప రాజుల వంశంలో పుట్టి, ఇలాంటి అపరాధబుద్ధి నీకు ఎలా వచ్చిందో అర్థం కావడం లేదు. నీవు చెడుపై ఉద్దేశంతో ఉన్నావు గనుక, నీ కోరికను నేను నెరవేర్చను; నీవు నాకు మరణాన్ని తెచ్చే విపత్తును ఆరంభించావు. అయినా, నీ కోసమే నేను ఈ బాధాకరమైన పనిని చేస్తాను: మా కుటుంబానికి ప్రియమైన నా అన్నయ్యను అడవిలోనుంచి తీసుకొస్తాను. రాముని తీసుకొచ్చిన తరువాత, ధృడమైన హృదయంతో, నేను ఆయనకు సేవకుడిగా మారతాను, అంతర్గత బలంతో ప్రకాశిస్తాను. ఇలా, గొప్పాత్ముడైన భరతుడు, తన తల్లి పై తీవ్రంగా మాటలతో గాయపరిచేలా, దుఃఖంతో కూడిన హృదయంతో, గుహలో గర్జించే సింహంలా మళ్ళీ గర్జించాడు. అంతట, భరతుడు తన తల్లిని గట్టిగా మందలించిన తరువాత, కోపంతో ఇలా అన్నాడు: "కైకేయి! రాజ్యాన్ని కోల్పో, క్రూరకారిణి, పాపకార్యాలు చేసినవాడివి; నీకు ధర్మం దూరమైంది—కన్నీళ్లు పెట్టుకుంటూ చనిపోకు. రాజుకైనా, నిజంగా ధర్మవంతుడైన రామునికైనా నువ్వు ఏ అపరాధం చేశావు? నీ చర్య వల్ల ఇద్దరికీ మరణం, వనవాసం కలిగింది. ఈ కుటుంబాన్ని నాశనం చేసి, నీవు గర్భస్థ శిశువును హత్య చేసిన పాపాన్ని చిత్తగించుకున్నావు; కైకేయి! నరకానికి పో, భర్తతో కూడిన లోకాన్ని పొందకు. నువ్వు చేసిన ఈ ఘోరమైన పనితో, అందరికీ ప్రియమైనవాడిని విడిచిపెట్టావు, నాకూ భయాన్ని కలిగించావు. నీ వల్లే నా తండ్రి మరణించాడు, రాముడు అడవిలోకి వెళ్లాడు; నువ్వు ఈ లోకంలో నన్ను అపకీర్తిపాలునిచేశావు. నీవు తల్లి రూపంలో ఉన్నా, నిజానికి నా శత్రువు; క్రూరబుద్ధివి, రాజ్యానికి మోహపడినవివి, నీతో మాట్లాడను, పాపకారిణి, భర్తను నాశనం చేసినవివి. కౌసల్య, సుమిత్ర, ఇతర తల్లులు—all నీ వల్లే—తీవ్రమైన దుఃఖంలో మునిగిపోయారు, నీవు మా వంశాన్ని అపవిత్రం చేశావు. నీవు యజ్ఞానికి అధిపతిగా ఉన్న ధర్మవంతుడైన రాజు కుమార్తె కావు; నీవు రాక్షసిగా, నీ తండ్రి వంశాన్ని నాశనం చేయడానికి పుట్టినవివి. నీ వల్లే ధర్మపరాయణుడైన, సత్యనిష్ఠుడైన రాముడు దుఃఖంతో అడవికి వెళ్లాడు; మా తండ్రి స్వర్గానికి వెళ్లిపోయాడు. ఈ పాపకార్యానికి ఫలితంగా, నీవు నాకూ, తండ్రికీ విడిపోయి, అన్నదమ్ములచే నిరాకరించబడి, ప్రపంచమంతా నిందించే స్థితిలో ఉన్నావు." ఇలా భరతుడు తన తల్లి కైకేయిని తీవ్రమైన మాటలతో మందలించాడు; తన దుఃఖాన్ని, కోపాన్ని ఆమెపై వ్యక్తపరిచాడు.