రాముడు తన సొంతంగా అలంకరించబడిన ఇంటిలో ప్రవేశించాడు. ఆ ఇంటిలోని ప్రజలు ఆనందంతో నిండినవారు. రాముని ముఖం వినయంతో కొంత తక్కువగా వంచి ఉంది. ఆ సమయంలో సీత, భయంతో లేచి, తన భర్తను చూసింది. రాముడు దుఃఖంతో బాధపడుతూ, ఆలోచనలతో మనస్సు కలవరపడినట్టు కనిపించాడు. సీతను చూసిన రాముడు, తన హృదయంలో ఉన్న బాధను దాచలేక, స్పష్టంగా విషాదంతో కనిపించాడు. ఆయనను చూసిన సీత, ముఖం ముదురుగా, చెమట పడుతూ, కానీ ఎలాంటి అసహ్యం లేకుండా ఉన్న రాముని చూసి, బాధతో ఇలా అడిగింది: "ఇప్పుడు ఏమైంది, స్వామీ?" "ఈ రోజు, బృహస్పతి పుష్య నక్షత్రంతో కలిసిన శుభదినం అని పండిత బ్రాహ్మణులు ప్రకటించారు, రాఘవా; మీ మనస్సు ఎందుకు కలవరపడింది?" "మీ అందమైన ముఖం, సాధారణంగా నూరు రిబ్బులున్న తెల్ల గొడుగు సముద్రపు నురుగు లాంటిది, ఈ రోజు మెరుస్తున్నట్టుగా కనిపించదు." "మీ పద్మాక్ష ముఖాన్ని మామూలుగా రెండు అంచెలు, చంద్రుడు, హంస లాంటి వాలులతో వీచుతారు; కానీ ఈ రోజు అలా లేదు." "వాగ్మి కవులు, ఆనందంగా, మీను ప్రశంసించడానికి, సూత, మగధులు శుభవాక్యాలు పలకడానికి కనిపించడంలేదు." "వేదాల్లో నిపుణులైన బ్రాహ్మణులు, అభిషేకానికి తేనె, పెరుగు లతో మీ తలపై అభిషేకం చేయడం లేదు." "ప్రజలు, గిల్డ్ల నాయకులు, అలంకరించబడిన వారు, మీ వెంట రావాలని కోరుకోవడం లేదు; పట్టణ, గ్రామ ప్రజలు కూడా కనిపించడంలేదు." "మీ పుష్పాలతో అలంకరించబడిన, నాలుగు వేగవంతమైన గుర్రాలతో, బంగారు అలంకరణలతో ఉన్న రథం ముందుగా పోవడం లేదు." "మీ శుభ చిహ్నాలతో గౌరవించబడిన, వర్షమేఘం లేదా పర్వతం లాంటి గజం procession లో ముందుగా కనిపించడంలేదు." "మీ అందమైన బంగారు అలంకరణలతో ఉన్న రాజసింహాసనం ముందుగా ఉంచబడలేదు." "అభిషేకానికి సిద్ధమైంది, కానీ మీ ముఖంలో అసహజమైన రంగు, ఆనందం కనిపించడంలేదు." ఈ విధంగా సీత విచారం వ్యక్తపరిచినపుడు, రాఘవ వంశానికి ఆనందాన్ని ఇచ్చే రాముడు ఇలా మాట్లాడాడు: "సీతా, నా తండ్రి నన్ను అరణ్యానికి పంపిస్తున్నారు." "నువ్వు విను జానకీ, నేను ధర్మాన్ని తెలుసుకున్న వంశంలో పుట్టాను; ఇది నాకు ఎలా వచ్చిందో చెబుతాను." "నా తండ్రి దశరథుడు, మాటకు నిజాయితీగా, కైకేయి అమ్మకు రెండు గొప్ప వరాలు ఇచ్చాడు." "ఇప్పుడు, నా అభిషేకం సిద్ధమవుతున్నప్పుడు, రాజు నన్ను పట్టాభిషేకం చేయబోతున్నప్పుడు, ఆమె ఆ వాగ్దానాన్ని కోరింది; ధర్మబద్ధంగా ఆ మాటను నెరవేర్చుతున్నారు." "పద్నాలుగు సంవత్సరాలు నేను దండక అరణ్యంలో ఉండాలి, నా తండ్రి ఆజ్ఞ ప్రకారం, భరతుడు రాజ్యాధికారిగా నియమించబడ్డాడు." "అందుకే, నేను అరణ్యానికి వెళ్ళే ముందు నిన్ను చూడటానికి వచ్చాను; భరతుని సమక్షంలో నన్ను గురించి మాట్లాడకూడదు." "ధన్యులు, ఇతరులను పొగడడం సహించరు; అందుకే, నా గుణాలు భరతుని ముందే చెప్పకూడదు." "శాశ్వతమైన రాజ్యాధికారం భరతునికి రాజు ఇచ్చారు; అతనికి, సీతా, నువ్వు ప్రత్యేకంగా గౌరవించాలి, అలాగే రాజును కూడా." "నేను, గురువు ఇచ్చిన మాటను నిలబెట్టుకుంటూ, ఈ రోజు అరణ్యంలోకి వెళ్తాను; నువ్వు ధైర్యంగా ఉండాలి." "నేను అరణ్యంలోకి వెళ్ళిన తర్వాత, సీతా, నువ్వు వ్రతాలు, ఉపవాసాలకు నిబద్ధంగా ఉండాలి." "ప్రతిరోజూ ఉదయం దేవతలకు పూజ చేసి, నా తండ్రి దశరథుని పాదాలకు నమస్కరించాలి." "నా తల్లి కౌసల్య, వయసుతో, దుఃఖంతో అలసిపోయిన ఆమెను, నీ ప్రత్యేక గౌరవం ఇవ్వాలి." "ఇతర అమ్మలను కూడా ఎప్పుడూ నమస్కరించాలి; ప్రేమ, భక్తితో, సేవతో, వాళ్లు నాకు అన్నీ తల్లులే." "భరత, శత్రుఘ్నులను కూడా అన్నదమ్ములుగా, కుమారులుగా భావించాలి; వాళ్లు నాకు ప్రాణం కన్నా మిన్న." "భరతునికి అసహ్యంగా ఏమీ చేయకూడదు; వాయిదేహి, అతడు రాజు, రాజ్యానికి, కుటుంబానికి అధిపతి." "రాజులు, మంచి ప్రవర్తన, శ్రద్ధతో సేవ చేయబడితే సంతోషిస్తారు; విరుద్ధంగా అయితే కోపపడతారు." "రాజులు, తమ కుమారులను కూడా వదిలేయగలరు, హాని చేస్తే; బహిర్గతులను కూడా, సామర్థ్యం ఉంటే, అంగీకరిస్తారు." "అందుకే, సీతా, ఇక్కడే ఉండి, రాజును గౌరవిస్తూ, భరతుని పట్ల ధర్మాన్ని పాటిస్తూ, సత్యం, వ్రతాల్లో నిబద్ధంగా ఉండాలి." "నేను అరణ్యంలోకి వెళ్తాను, ప్రియమైనవాడా; నువ్వు ఇక్కడే ఉండాలి, అందమైనవాడా. నువ్వు ఎప్పుడూ ఎవరికి హాని చేయలేదుగా, నా మాటను పాటించాలి." ఇంతవరకు జరిగిన కథను వేదవేత్త వాల్మీకి రామాయణం, అయోధ్య కాండలో, 27వ సర్గగా చెబుతున్నాడు. ఈ విధంగా రాముడు చెప్పినపుడు, ప్రేమకు అర్హమైన, మధురంగా మాట్లాడే వైదేహి, ప్రేమతో కోపంగా, తన భర్తతో ఇలా చెప్పింది: "రామా, నువ్వు ఏమి చెబుతున్నావు? ఈ మాటలు తేలికగా చెప్పినట్టు ఉన్నాయి. వినిపిస్తున్నప్పుడు, నువ్వు నన్ను ఆటపట్టిస్తున్నావు అనిపిస్తుంది." "ఈ విధమైన అనుచితమైన, అవమానకరమైన మాటలు, నువ్వు, రాజకుమారులలో, వీరులలో, ఆయుధ నిపుణులలో చెప్పకూడదు." "తండ్రి, తల్లి, అన్న, కుమారుడు, కోడలు—ప్రతి ఒక్కరు తమ తగిన ఫలితాన్ని అనుభవిస్తారు, తమ తమ గమ్యాన్ని అనుసరిస్తారు." "కానీ, ఒక మహిళ మాత్రమే తన భర్త గమ్యాన్ని అనుసరిస్తుంది, రామా; అందుకే, నేనూ అరణ్యంలో నివసించమని ఆదేశించబడాను." "స్త్రీలకు, తండ్రి, కుమారుడు, తానే, తల్లి, స్నేహితులు—ఇక్కడా, పరలోకంలోనూ, మార్గం కాదు; భర్త మాత్రమే ఎల్లప్పుడూ వారి మార్గం.