ఈ సమయంలో, రథసారధి కుమారుడు, బలవంతుడైన సుమంత్రుడు, రాజులలో పులిగా పేరుగాంచిన దశరథ మహారాజును స్తుతిస్తూ, రాజప్రాసాదంలోకి ప్రవేశించాడు. అప్పటికి రాజప్రాసాద ద్వారంలో ఉన్న రాజబంటులు, ముందుగా వచ్చిన వృద్ధుడైన సుమంత్రుని అడ్డుకోవడం వీలుకాక, రాజును సంతుష్టిపర్చాలని తపనతో ఉన్నారు. సుమంత్రుడు రాజుకు దగ్గరగా నిలబడి, ఆయన స్థితిని గమనించి, పరమానందంతో ఆయనను మధుర పదాలతో స్తుతించసాగాడు. గతంలో చేసినట్లే, రాజప్రాసాదంలో చేతులు జోడించి, భూమిపతిని స్తుతించాడు. “ప్రభూ! ప్రకాశవంతమైన సముద్రం సూర్యోదయానికి ఆనందించునట్లు, మీరు మాకు ఆనందాన్ని ప్రసాదించండి,” అని ప్రార్థించాడు. “ఇప్పుడు మాతలి దేవేంద్రుని స్తుతించినట్లే, నేను కూడా మిమ్మల్ని మేల్కొల్పుతున్నాను. వేదాలు బ్రహ్మను మేల్కొల్పినట్లే, ఈ రోజు నేను మిమ్మల్ని మేల్కొల్పుతున్నాను. సూర్యుడు, చంద్రుడు కలిసి భూమిని మేల్కొల్పినట్లుగా, నేను మిమ్మల్ని మేల్కొల్పుతున్నాను. మహారాజా! పండుగలు, మంగళకార్యక్రమాలు జరిగి, మీ రూపం మెరుపులతో మెరిసిపోతూ, మేరు పర్వతంపై సూర్యుడిలా ప్రకాశించండి.” “కకుత్స్థ వంశజుడా! సోముడు, సూర్యుడు, శివుడు, కుబేరుడు, వరుణుడు, అగ్ని, ఇంద్రుడు మీకు విజయాన్ని ప్రసాదించుగాక. పుణ్య రాత్రి ముగిసింది, మీ కర్తవ్యాన్ని నెరవేర్చారు; రాజులలో పులిగా పేరుగాంచినవారు, మేల్కొని తదుపరి ధర్మాన్ని అనుసరించండి. రాముని అభిషేకానికి సర్వ సన్నాహాలు పూర్తయ్యాయి; పట్టణ ప్రజలు, గ్రామస్తులు, వ్యాపారులు చేతులు జోడించి ఎదురు చూస్తున్నారు.” “పూజ్యులైన వశిష్ఠ మహర్షి బ్రాహ్మణులతో కలిసి ఎదురు చూస్తున్నారు; రాజా! త్వరగా ఆజ్ఞాపించి రాఘవుని అభిషేకించండి. గేదెలకు కాపరి లేకపోతే, సైన్యానికి నాయకుడు లేకపోతే, రాత్రికి చంద్రుడు లేకపోతే, ఆవులకు ఎద్దు లేకపోతే ఎలా ఉంటుందో, రాజు కనిపించని రాజ్యం కూడా అలాగే అవుతుంది.” సుమంత్రుని ఈ మృదువైన, హితబోధనతో కూడిన మాటలు విన్న రాజు మళ్లీ విషాదంలో మునిగిపోయాడు. తన కుమారుని గురించి ఆలోచిస్తూ, ఆనందం లేకుండా, కన్నీళ్లతో కళ్ళు ఎర్రబడి, ధర్మవంతుడైన రాజు, సుమంత్రుని చూసి, “నీ మాటలతో మళ్లీ నా హృదయాన్ని నొప్పించావు,” అని బాధతో అన్నాడు. రాజు దుఃఖంతో అలా మాటలాడినప్పుడు, సుమంత్రుడు చేతులు జోడించి కొంత దూరంగా నిలబడ్డాడు. ఆ సమయంలో, దుఃఖంతో మాటలు పలకలేకపోయిన రాజుని బదులుగా, చతురురాలైన కైకేయి, సుమంత్రుని ఉద్దేశించి ఇలా చెప్పింది: “సుమంత్రా! రాజు రాముని అభిషేకాన్ని తలచుకుంటూ నిద్రలేక రాత్రంతా మెలకువగా గడిపారు; ఇప్పుడు అలసటతో నిద్రపోతున్నారు. కాబట్టి, త్వరగా వెళ్లి రాముని తీసుకురా. శుభం కలుగుగాక; ఇక్కడ ఆలోచన అవసరం లేదు.” దీనికి సుమంత్రుడు, “రాజు ఆజ్ఞ లేకుండా నేను ఎలా వెళ్లగలను?” అని అడిగాడు. ఆ మాటలు విని, రాజు స్వయంగా, “సుమంత్రా! నేను రాముని చూడాలనుకుంటున్నాను; వెంటనే అందగాడైన రాముని తీసుకు రా,” అని ఆజ్ఞాపించాడు. మంచి కాలం వచ్చిందని భావించి, రాజు మనసులో ఆనందించాడు. రాజు ఆజ్ఞతో సుమంత్రుడు హర్షంతో, వేగంగా బయలుదేరాడు. కైకేయి ప్రేరణతో త్వరగా ఆలోచిస్తూ, “ధర్మవంతుడైన రాజు రాముని అభిషేకార్థం పిలుస్తున్నాడని నిస్సందేహంగా అనుకుంటూ,” సుమంత్రుడు మహోత్సాహంతో బయటకు వెళ్లాడు. రాజప్రాసాదంలోని ఆంతఃపురాన్ని, సముద్రం లేదా మహాసరోవరంలా విడిచి, జనాలతో కిక్కిరిసిన ద్వారాన్ని చూశాడు. అక్కడ, రాజు ద్వారంవద్ద నిలబడి ఉన్నవారిని చూసి, ధనవంతులైన అనేక మంది పౌరులు కూడి, ప్రవేశద్వారంలో నిలబడి ఉన్నారని గమనించాడు. ఇప్పుడు, పంధరొమ్మిదవ అధ్యాయాన్ని వినండి. ఆ రాత్రి గడిచాక, వేదాల్లో నిష్ణాతులైన బ్రాహ్మణులు, రాజపురోహితుడుతో కలిసి సభలో చేరారు. మంత్రులు, సేనాధిపతులు, ప్రధాన పౌరులు—all రాఘవుని అభిషేకానికి ఆనందంగా కూడి ఉన్నారు. పవిత్ర సూర్యుడు ఉదయించగా, పుష్య నక్షత్రం, కర్కాటక లగ్నంలో, రాముని జన్మ సమయాన్ని నిర్ణయించి, అభిషేకానికి సిద్ధమయ్యారు. అభిషేకార్థం, శ్రేష్ఠమైన బ్రాహ్మణులు బంగారు పాత్రల్లో పవిత్ర జలాన్ని, మంగళకరంగా అలంకరించిన ఆసనాన్ని సిద్ధం చేశారు. రథాన్ని పులిచర్మంతో కప్పి, గంగా-యమునా సంగమం నుంచి పవిత్ర జలాన్ని తెప్పించారు. ఇతర పవిత్ర నదులు, సరస్సులు, బావులు, పూచిన నీటి ఆసరాలు, పాలతో కూడిన జలాలు, సముద్రాల నుండి కూడా నీరు తెప్పించబడింది. తేనె, పెరుగు, నెయ్యి, అవిసె గింజలు, దర్భా గడ్డి, పుష్పాలు, పాలు అన్నీ సిద్ధంగా ఉన్నాయి. ఎనిమిది అందమైన యువతులు, ఒక గొప్ప గజరాజు కూడా సిద్ధంగా ఉన్నారు. పాలు నింపిన బంగారు, వెండి కలశాలు మణులతో అలంకరించబడి, చంద్రబింబంలా తెల్లగా మెరిసిపోతూ, తామర, కలువ పువ్వులతో పూరించబడ్డాయి. రాముని కోసం ఉత్తమమైన చామరా, చంద్రబింబంలా మెరిసే తెల్ల గొడుగు సిద్ధంగా ఉంది. అభిషేకానికి అవసరమైన మంగళకరమైన వస్తువులన్నీ, తెల్ల ఎద్దు, తెల్ల గుఱ్ఱాలు కూడా సిద్ధంగా ఉన్నాయి. వాద్యకారులు, గాయకులు—all ఇక్ష్వాకువంశ రాజుల అభిషేకానికి తగిన విధంగా సమకూర్చబడ్డారు. ఈ విధంగా, రాజధానిలో రాముని అభిషేకానికి సమస్తం సిద్ధంగా ఉంది; అందరూ ఉత్సాహంగా, ఆనందంగా, మహోత్సాహంతో ఎదురు చూస్తున్నారు.