ఇక్ష్వాకువంశంలో కుక్షి అనే ప్రతాపశాలి కుమారుడు ప్రసిద్ధి చెందాడు. ఆ కుక్షికి వికుక్షి అనే మహాశక్తివంతుడైన కుమారుడు జన్మించాడు. వికుక్షి నుండి బాణుడు, బాణుని నుండి అనరణ్యుడు, వీరంతా మహాప్రతాపశాలులుగా పేరుగాంచారు. అనరణ్యుని కుమారుడు పృథువు, పృథువు నుండి త్రిశంకు, త్రిశంకువారి కుమారుడు ధుంధుమారుడు, ఇతడు గొప్ప కీర్తి సంపన్నుడు. ధుంధుమారుని కుమారుడు యువనాశ్వుడు, ఇతడు మహారథి. యువనాశ్వునికి మాంధాత అనే భూపతి కుమారుడు. మాంధాతుని కుమారుడు సుసంధి; సుసంధికి ఇద్దరు కుమారులు—ధ్రువసంధి, ప్రసేనజిత్. ధ్రువసంధికి బరత అనే ప్రసిద్ధుడు కుమారుడు, బరతుని కుమారుడు ఆసితుడు, ఇతడు మహాశక్తివంతుడు. ఆసితుడికి హైహయులు, తాళజంఘులు, శశబిందువులు అనే శత్రువులుగా ఎదురు నిలిచారు. వీరితో యుద్ధం చేసి, ఆసితుడు పరాజయం పాలై, భార్యలతో కలిసి హిమాలయాలకు వెళ్లాడు. శక్తి తగ్గిన ఆసితుడు తన జీవితాంతం అక్కడే గడిపి, మృతిచెందాడు. చెప్పబడిన ప్రకారం, అతని ఇద్దరు భార్యలు గర్భవతులు అయ్యారు. వారిలో ఒకరు తన గర్భాన్ని నాశనం చేయాలని, తన సహభార్యకు సాగరుడిని అప్పగించింది. అందుచేత ఆ అందమైన పర్వతంలో ఉన్న ముని ఆనందించాడు. అప్పుడే భార్గవునిగా ప్రసిద్ధుడైన చ్యవనుడు హిమాలయాల్లో ఆశ్రయం పొందాడు. అతని వద్దకు ఒక మహిమాన్వితురాలు, దేవతను పోలిన కాంతివంతురాలు చేరింది. ఆ పద్మపత్రనయనురాలు, మంచి కుమారుడిని కోరుతూ, మునికి నమస్కరించింది. ఆమె పేరు కాలింది. కుమారసంతానాన్ని కోరుతూ, ముని ఆమెను ఆశీర్వదించాడు: ‘‘నీ గర్భంలో ధార్మికుడైన, మహాశక్తివంతుడైన కుమారుడు జన్మిస్తాడు. పద్మనయన, త్వరలోనే నీకు ప్రభావంతుడైన కుమారుడు పుడతాడు, గర్భాన్ని గురించి విచారించకుము’’ అని చెప్పాడు. ఆమె చ్యవనునికి నమస్కరించి, భర్తతో వేరుపడి ఉన్నా, భర్తపై భక్తితో ఉన్న రాజకుమారిగా కుమారుడు ప్రసవించింది. అయితే, సహభార్యపై అసూయతో ఆమెకు గర్భాన్ని నాశనం చేసే మందును ఇచ్చారు. అయినా ఆ మందుతో పాటు సాగరుడు జన్మించాడు. సాగరుని కుమారుడు అసమంజుడు; అసమంజుని కుమారుడు అంశుమాన్; అంశుమాన్ కుమారుడు దిలీపుడు, దిలీపుని కుమారుడు భగీరథుడు. భగీరథుని కుమారుడు కాకుత్స్థుడు, కాకుత్స్థుని కుమారుడు రఘువు; రఘువు నుండి ప్రసిద్ధి చెందిన పురుషభక్షకుడు ప్రవరిధుడు జన్మించాడు. ప్రవరిధుని కుమారుడు కల్మషపాదుడు, కల్మషపాదుని కుమారుడు శంఖనుడు; శంఖనుని కుమారుడు సుదర్శనుడు, సుదర్శనుని కుమారుడు అగ్నివర్ణుడు. అగ్నివర్ణుని కుమారుడు శీఘ్రగుడు, శీఘ్రగుని కుమారుడు మరువు; మరువుని కుమారుడు ప్రశుశ్రుకుడు, ప్రశుశ్రుకుని కుమారుడు అంబరీషుడు. అంబరీషుని కుమారుడు నహుషుడు; నహుషుని కుమారుడు యయాతి; యయాతి కుమారుడు నాభాగుడు. నాభాగుని కుమారుడు అజుడు; అజుని కుమారుడు దశరథుడు; ఈ దశరథునికి రాముడు, లక్ష్మణుడు అనే సహోదరులు జన్మించారు. ఇలా పురాతన కాలంలో పునీతమైన, ధర్మనిష్ఠులైన, ఇక్ష్వాకువంశంలో జన్మించిన వీరులు, సత్యవాదులు, రాజులు ఈ వంశంలో పుట్టారు. రాముడు, లక్ష్మణుడి కోసం, ఓ రాజా, మీ కుమార్తెను నేను కోరుతున్నాను; వీరికి సమానులైన, యోగ్యులైన వారికి ఆమెను ఇవ్వమని కోరుతున్నాను. ఇప్పుడు, మహర్షివల్లిని వాల్మీకి రామాయణంలోని బాలకాండలో ఉన్న డెబ్బై ఒకవ సర్గను వినండి. ఇలా అడిగినప్పుడు, జనకుడు చేతులు జోడించి ఇలా సమాధానమిచ్చాడు: ‘‘నీకు మంగళం కలుగుగాక. మా వంశవృత్తాంతాన్ని వినడానికి నువ్వు అర్హుడవు. ఓ మునీశ్వరా, కుమార్తెను ఇచ్చే విషయంలో, వంశపరంపరను పూర్తిగా వివరించాలి. విను. మూడూ లోకాల్లో తన కీర్తితో ప్రసిద్ధుడైన, అత్యంత ధార్మికుడు, సమస్త భూతాలలో శ్రేష్ఠుడు అయిన నిమి అనే రాజు ఉండేవాడు. అతని కుమారుడు మిథి, మిథికి జనకుడు జన్మించాడు. మొదటి జనకుడు ఇతడే. జనకుని కుమారుడు ఉదావసు. ఉదావసుని కుమారుడు ధర్మాత్ముడైన నందివర్ధనుడు. నందివర్ధనుని కుమారుడు మహాబలుడు సుకేతు. సుకేతుని కుమారుడు ధర్మవంతుడు, మహాశక్తివంతుడు దేవరాతుడు; ఇతడు బృహద్రథుడిగా ప్రసిద్ధి. బృహద్రథుని కుమారుడు పరాక్రమశాలి మహావీరుడు; మహావీరుని కుమారుడు ధైర్యవంతుడైన సుధృతి. సుధృతికి ధర్మాత్ముడైన ధృష్టకేతు జన్మించాడు; ధృష్టకేతువారి కుమారుడు పేరుగాంచిన హర్యశ్వుడు. హర్యశ్వుని కుమారుడు మరువు, మరువు కుమారుడు ప్రతీంధకుడు; ప్రతీంధకుని కుమారుడు ధర్మవంతుడు కీర్తిరథుడు. కీర్తిరథుని కుమారుడు దేవమీఢుడు; దేవమీఢుని కుమారుడు విబుధుడు, విబుధుని కుమారుడు మహీధ్రకుడు. మహీధ్రకుని కుమారుడు మహాబలుడు కీర్తిరాతుడు; కీర్తిరాతుని కుమారుడు మహారోమా. మహారోమాకు ధర్మవంతుడు స్వర్ణరోమా కుమారుడు; స్వర్ణరోమాకు రాజర్షి హ్రస్వరోమా కుమారుడు. ఆ హ్రస్వరోమా మహాత్ముడు, ధర్మజ్ఞుడు, ఆయనకు ఇద్దరు కుమారులు—నేను పెద్దవాణ్ణి, నా తమ్ముడు కుశధ్వజుడు పరాక్రమశాలి. నా తండ్రి నన్ను రాజుగా అభిషేకించి, బాధ్యతను నాకే అప్పగించి, తాను అరణ్యానికి వెళ్లాడు; కుశధ్వజుని కూడా పట్టాభిషేకం చేశాడు. తర్వాత నా వృద్ధ తండ్రి స్వర్గానికి వెళ్లిన తరువాత, నేను ధర్మబద్ధంగా రాజ్యపాలన చేసాను; నా తమ్ముడు కుశధ్వజుడిని దేవతలకు సమానంగా భావిస్తూ, ఎల్లప్పుడూ ప్రేమతో చూశాను.