రావణుడు విసిరిన మహా శక్తి రాముని విల్లుతో పంపిన బాణాలను అగ్నికి పడే పురుగులవలె దహించేసింది. ఆకాశంలో తన బాణాలు ఆ శక్తి తాకిడికి బూడిదై, ధ్వంసమైపోతున్న దృశ్యాన్ని చూసి రాఘవుడు కోపంతో ఉప్పొంగిపోయాడు. ఆ సమయంలో రాఘవుడు, రఘువంశానికి ఆనందదాయకుడైన రాముడు, మాతలి తెచ్చిన, ఇంద్రుడు పూజించిన ఆ మహా శక్తిని పట్టుకున్నాడు. ఆ శక్తి ఘనబలంతో పైకి లేపబడగా, ఘంటావాద్యంలా మోగుతూ, స్వయంగా వెలిగిపోయి, యుగాంతంలో కనబడే ధూమకేతువులా ఆకాశంలో మెరిసింది. ఆ శక్తిని రావణాసురునిపై సంధించగా, అది రావణుని త్రిశూలాన్ని తాకింది. ఆ శక్తి తాకిడికి త్రిశూలం ధ్వంసమై, దాని కాంతి నశించిపోయింది. వెంటనే రాముడు, వజ్రాలవలె పదునైన, నేరుగా ప్రయాణించే బాణాలతో రావణుని రథంలోని వేగవంతమైన గుర్రాలను గాయపరిచాడు. ఆ క్షణంలో రాఘవుడు, దృష్టి పూర్తిగా కేంద్రీకరించి, పదునైన బాణాలతో రావణుని ఛాతీని బలంగా గాయపరిచాడు; మరో మూడు బాణాలతో అతని నుదుటిని తాకాడు. రావణుడు అంతటా బాణాలతో ఛేదింపబడి, అవయవాల నుంచి రక్తం ప్రవహిస్తూ, రాక్షస సమూహంలో నిలుచున్నాడు. అతడు పుష్పించు అశోకవృక్షంలా ప్రకాశించాడు. రాముని బాణాల తాకిడికి రావణుని శరీరం లోతుగా గాయపడింది. అతని అవయవాలు రక్తంలో తడిసి, మధ్యలోనే అలసిపోయాడు; ఆ సమయంలో అతనిలో ఉగ్రకోపం ఉప్పొంగింది. ఇప్పుడు శ్రద్ధగా వినండి: ఇది వాల్మీకి మహర్షి రచించిన యుద్ధకాండలో నూట మూడవ సర్గ. కాకుత్స్థుని కోపం వల్ల బాధపడుతూ, యుద్ధంలో తన శౌర్యంపై గర్వపడే రావణుడు మహా క్రోధంతో ఊగిపోతున్నాడు. అతని కళ్ళు అగ్నిలా మండుతూ, విల్లు ఎత్తుకొని, రాఘవుడిపై భయంకరంగా దాడికి దిగాడు. వేలాది బాణాల వర్షంలా, మేఘం నుండి వర్షం కురిపించినట్టు, రావణుడు రాఘవునిపై బాణాలను సంధించాడు—ఆ బాణాల వర్షంలో రాఘవుడు సరస్సులా నిండిపోయాడు. యుద్ధంలో రావణుడు విడిచిన బాణాల వలయంలోనూ, కాకుత్స్థుడు నిలకడగా, అచలమైన పర్వతంలా, కదలకుండా నిలిచాడు. అతడు ధైర్యంగా తన బాణాలతో ఆ బాణాల వర్షాన్ని అడ్డుకొని, సూర్యకిరణాలను స్వీకరించినట్టు, తన పరాక్రమాన్ని చూపించాడు. ఆ సమయంలో రాత్రిచరుడు రావణుడు, వేగంగా చేతులు కదిపి, కోపంతో, మహాత్ముడైన రాఘవుని ఛాతీపై వేలాది బాణాలతో గాయపరిచాడు. లక్ష్మణుని అన్నయ్య రాముడు, యుద్ధంలో తన శరీరం రక్తంతో నిండిపోతూ, అడవిలో పుష్పించిన కింశుకవృక్షంలా కనిపించాడు. బాణాల తాకిడికి ప్రేరేపించబడి, అపారశక్తి కలిగిన రాముడు, తన తేజోమయమైన బాణాలను పట్టుకున్నాడు—అవి యుగాంతంలో సూర్యుడు వెలిగేలా మెరిశాయి. ఇంతలో, రాముడు–రావణుడు ఇద్దరూ మహాకోపంతో యుద్ధంలో బాణాల చీకటిలో ఒకరిని ఒకరు చూడలేకపోయారు. అప్పుడు దశరథ కుమారుడైన రాముడు, కోపంతో నవ్వుతూ, యుద్ధరంగంలో రావణునికి కఠినమైన మాటలు చెప్పాడు: "జనస్థానంలో నీవు నా భార్యను అపహరించావు, ఓ రాక్షసలో క్రూరుడా! నీకు శక్తి ఉందని అనుకుంటున్నావు కాని అది అజ్ఞానంతో, బలహీనతతో చేసిన పని. అరణ్యంలో విడిచిపెట్టబడిన, బాధపడుతున్న వైదేహిని బలవంతంగా అపహరించావు. దీనిని వీరత్వంగా భావిస్తున్నావు. రక్షణలేని స్త్రీలను బాధించడమూ, ఇతరుని భార్యను ఆశించడమూ నీకు వీరత్వమని అనుకుంటున్నావా? నీవు సరిహద్దులు దాటి, నిర్లజ్జుడవై, అహంకారంతో మరణాన్ని ఆహ్వానించావు. అయినా నీకు సిగ్గు లేదు. నీ అన్నయ్య సహాయంతో నీవు గొప్పదిగా, ప్రశంసించదగిన కార్యాన్ని సాధించావు. ఇప్పుడు, నీవు అహంకారంతో చేసిన ఆ దుష్కర్మ ఫలితాన్ని అనుభవించు. పాపబుద్ధి కలిగినవాడా, నీవు నీచంగా సీతను దొంగిలించావు. ఇది నీకు వీరత్వమా? నేను ఉండగా బలవంతంగా సీతను హింసించి ఉంటే, నా బాణాలతో నీ అన్నయ్య ఖరుడు మరణించేవాడు. అదృష్టవశాత్తు నీవు నేడు నా చూపులోకి వచ్చావు; ఈ రోజు, పదునైన బాణాలతో నిన్ను యమలోకానికి పంపుతాను. ఈ రోజు, నా బాణాలతో నీవు హతుడవై, నీ తల మెరిసే కుండలాలతో కూడి, శవభక్షక పక్షులు యుద్ధభూమిలో లాగిపోతాయి. నీవు నేలపై పడినపుడు, నీ రక్తాన్ని పిచ్చికాగులు తాగుతాయి. నీవు నా బాణాలకు హతుడై పడినపుడు, పక్షులు నీ అంతస్తులను లాగిపోతాయి, గరుడుడు పాములను లాగినట్టు." ఇలా చెప్పిన రాముడు, శత్రువులను సంహరించేవాడు, సమీపంలో ఉన్న రావణాసురునిపై బాణాల వర్షాన్ని కురిపించాడు. అప్పుడు రాముని బలమూ, పరాక్రమమూ, యుద్ధంలో ఆనందమూ రెట్టింపు అయ్యాయి. ఆయుధాల శక్తి కూడా పెరిగింది; శత్రువు సంహారం కోరికతో అతడు మరింత వేగవంతుడయ్యాడు. తనకు తెలిసిన అన్ని ఆయుధాలు ప్రత్యక్షమయ్యాయి; ఆనందంతో రాముడు మరింత శక్తివంతుడయ్యాడు. తనలో కలిగిన మంగళకరమైన సూచనలను గ్రహించిన రాముడు, రాక్షస సంహారకుడు, రావణునిపై మరింత తీవ్రంగా దాడికి దిగాడు. వానరులు విసిరిన రాళ్లతో, రాఘవుడు సంధించిన బాణాలతో దశముఖుడు రావణుడు మనస్సులో动ిపోయాడు. ఇంతవరకు ఆయుధాలను ఉపయోగించలేక, విల్లు వంచలేక, రావణుని అంతరాత్మ బలహీనపడింది; అతడు ప్రతిఘటించలేకపోయాడు. అతడు సంధించిన బాణాలూ, ఆయుధాలూ—all these—మరణానికి దారితీసేలా ప్రయాణించాయి; రావణుని మరణకాలం సమీపించింది. తన ప్రభువును ఆ స్థితిలో చూసిన రథసారధి, చిత్తశుద్ధితో, ఆతురపడకుండా, రావణుని రథాన్ని యుద్ధరంగం నుంచి నెమ్మదిగా వెనక్కు తీసుకెళ్లాడు.