రావణుని సహోదరుడు, పరాక్రమశాలి వీరుడు, యుద్ధాన్ని ప్రత్యక్షంగా చూడాలని ఆత్రుతతో, అద్భుతమైన విల్లు చేతబట్టి యుద్ధరంగంలో ముందువైపు నిలిచాడు. అక్కడ నిలబడి, తన గొప్ప విల్లు ఎక్కి, పదునైన, శక్తివంతమైన బాణాలను రాక్షసులపై వదిలాడు. ఆ బాణాలు, నెమలి పింఛంతో పోలిన పదునైన అంచులతో, అచ్చుగా లక్ష్యాన్ని తాకుతూ, ఉరుములు పర్వతాలను పగులగొట్టినట్లుగా, రాక్షసులను పారిపోవాల్సిన పరిస్థితికి నెట్టేశాయి. విభీషణుని సహాయకులు, చేతుల్లో కఠినమైన భుజబలం కలిగిన కత్తులు, కుళ్లాలు, గొడ్డళ్లతో, యుద్ధంలో ముందున్న రాక్షసులను ధైర్యంగా ఎదుర్కొని, వారిని కూలదోశారు. అప్పుడు ఆ రాక్షసులతో చుట్టుముట్టబడి, విభీషణుడు వారి మధ్యలో మహా గజమువలే ప్రకాశించాడు. తర్వాత, రాక్షస సంహారంలో ఆనందించే వానరులను ప్రోత్సహిస్తూ, వివేకవంతుడైన విభీషణుడు, రాక్షసుల్లో శ్రేష్ఠుడు, సమయోచితంగా ఇలా అన్నాడు: "ఇప్పుడు ఈ యుద్ధరంగంలో రాక్షస రాజు చివరి ఆశ్రయంగా ఉన్నది ఇతడే. ఇతడు మాత్రమే మిగిలిన సైన్యం. వానరాధిపతులారా! ఇంకెందుకు ఆలస్యం చేస్తున్నరు? ఈ దుష్ట రాక్షసుడు ఇక్కడ హతమైతే, రావణుడిని తప్ప మిగిలిన అతని సైన్యం అంతా నాశనం అయిపోతుంది. పరాక్రామశాలి ప్రహస్తుడు, బలవంతుడు నికుంభుడు, కుంభకర్ణుడు, కుంభుడు, ధూమ్రాక్షుడు, జంబుమాలీ, మహామాలీ, ఉరుములాంటి వేగంతో ఉన్నవారు, సుప్తఘ్నుడు, యజ్ఞకోపుడు, వజ్రదంష్ట్రుడు, సంహ్రాదీ, వికట, అరిఘ్న, తపన, మంద, ప్రఘాస, ప్రజఘాస, ప్రజఙ్ఘ, జఙ్ఘ, అగ్నికేతు, రశ్మికేతు, విద్యుజ్జిహ్వ, ద్విజిహ్వ, సూర్యశత్రు, అకంపన, సుపార్శ్వ, చక్రమాలీ, కాంపన, దేవాంతక, నరాంతక—ఇలాంటి అనేక బలవంతమైన, శ్రేష్ఠమైన రాక్షసులను మీరు సంహరించారు. ఇప్పుడు మీ చేతులతో సముద్రాన్ని కూడా పాదముద్రలా దాటి వెళ్ళగలరు. ఇంకా మీకు జయించాల్సింది ఇతడే మిగిలి ఉంది. సర్వ రాక్షసులు తమ బలంతో గర్వించి, ఒకచోట చేరి, నాశనం అయ్యారు. నేనొక మామగా, నా అన్నయ్య కుమారుడి మరణానికి కారణం కావడం సబబుకాదు. అయినా, రాముని కోసం దయను పక్కన పెట్టి, నా అన్నయ్య కుమారుడిని హతముచేయగలను. ఇతడిని సంహరించాలనే కోరికతో కళ్లలో నీరు పొంగి, చూపును ఆపేస్తున్నాయి. అయినా, మహాబలశాలి లక్ష్మణుడు ఇతడిని సంహరిస్తాడు. వానరులారా! మీరు అందరూ కలసి, ఇతని దగ్గరున్న సహాయులను దాడి చేయండి," అని ఆ మహాత్ముడైన రాక్షసుని ఆదేశంతో వానర సైన్యాన్ని ఉత్సాహపరిచాడు. వానరాధిపతులు ఆనందంతో తమ తోకలను ఊపుతూ, పులిలాగా వానరులు గర్జిస్తూ, మేఘాలు నెమళ్లను చూసినట్టుగా, భిన్నమైన శబ్దాలు చేస్తూ యుద్ధరంగాన్ని హోరెత్తించారు. జాంబవంతుడు కూడా తన సైన్యంతో చుట్టుముట్టి, రాక్షసులను రాళ్లతో, గొర్రెలతో, పంజాలతో, పళ్లతో కొట్టసాగాడు. ఆ సమయంలో రాక్షసులు భయాన్ని విడిచిపెట్టి, ఆయుధాలు పట్టుకొని, జాంబవంతుని చుట్టూ చేరి, అతను తమ సైన్యాన్ని నాశనం చేయగా, పదునైన బాణాలు, గొడ్డళ్లతో, కుళ్లాలతో, ఇనుప ముళ్లతో అతనిపై దాడి చేశారు. వానరులు, రాక్షసుల మధ్య ఘోరమైన తాకిడి మొదలై, ఆకాశాన్ని కుదిపే దేవాసుర సంగ్రామంలా, భయంకరమైన శబ్దంతో యుద్ధం సాగింది. హనుమంతుడు కూడా కోపంతో పర్వతం మీద నుంచి ఒక శాలవృక్షాన్ని పెక్కొట్టి, లక్ష్మణుణ్ణి తన వెనుకనుంచి దింపాడు. ఆ మహాబలుడు వేలాది రాక్షసులను సంహరించసాగాడు. మహోద్ధతుడైన హనుమంతుడు, తన మామగారైన ఇంద్రజిత్తుతో ఘోరంగా యుద్ధం చేశాడు. శత్రుసైన్య సంహారకుడు లక్ష్మణుడు మళ్లీ ముందుకు దూకాడు. అప్పుడా ఇద్దరు మహావీరులు—లక్ష్మణుడు, రాక్షసుడు—ఘోరంగా యుద్ధం చేశారు. వారు పరస్పరం బాణవర్షాన్ని కురిపిస్తూ, పదేపదే గాయాలు చేసుకుంటూ, బాణాల మబ్బులో కనబడకుండా పోయారు. సాయంకాలంలో మేఘాలు చంద్రుని, సూర్యుని కప్పినట్లుగా, వారి విల్లు ఎక్కడం, నడిపించడం, పట్టుకోవడం కనబడలేదు. బాణాలు వదిలే దృశ్యమూ, విల్లు పట్టడం, లక్ష్యాన్ని ఎంచుకోవడం కూడా ఎవరికీ కనపడలేదు. వారి చేతుల వేగం, బాణ వర్షం వల్ల, అక్కడ ఏమీ కనిపించలేదు. వారు ఆకాశంలో యుద్ధం చేస్తూ, ఒకరినొకరు చేరుకుంటూ, వారి రూపాలు కూడా కనపడకపోయాయి. ఇద్దరి మధ్య ఘోరమైన గందరగోళం ఏర్పడింది. ఇద్దరూ వదిలిన పదునైన బాణాలతో యుద్ధం మరింత ఉగ్రంగా మారింది. రెండువైపుల నుండీ వదిలిన వందలాది పదునైన బాణాలతో ఆకాశం అంతా చీకటిగా మారింది. దిక్కులన్నీ బాణాలతో నిండిపోవటం వల్ల, చుట్టూ చీకటి వ్యాపించి, భయంకరమైన వాతావరణం ఏర్పడింది. వెయ్యిరశ్ముల సూర్యుడు అస్తమించగా, చీకటి వ్యాపించగా, వేలాది రక్తనదులు ప్రవహించసాగాయి. మాంసాహారులు ఘోరమైన అరుపులతో భయంకరమైన స్వరంలో కేకలు వేశారు. ఆ సమయంలో గాలి వీయలేదు, అగ్ని మండలేదు. మహర్షులు "లోకాలకు శుభం కలగాలి" అని ప్రార్థించారు. గంధర్వులు, చారణులు కలవరంతో అక్కడికి చేరారు. ఆ సమయంలో సౌమిత్రి లక్ష్మణుడు, నలుపు రంగు, బంగారు అలంకారాలతో ఉన్న సింహస్వభావమున్న రాక్షసుని నాలుగు గుర్రాలను నాలుగు బాణాలతో గాయపరిచాడు. ఆపై, మరో పసుపు రంగు, పదునైన బాణాన్ని, విల్లు పూర్తిగా ఎక్కి, ఉత్తమమైన పక్షాలతో, ప్రకాశవంతంగా, ఇంద్రుని వజ్రాయుధంలా వదిలాడు. ఆ బాణం, రథసారధి తిరుగుతున్నప్పుడు, ఉరుములా శబ్దంతో, లక్ష్యాన్ని తాకింది.