యుద్ధరంగంలో మైన్దుడు, వానరులలో శ్రేష్ఠుడు, యూపాక్ష అనే రాక్షసునిపై కోపంతో తన బాహువులతో అతన్ని బిగించి, భూమిపై పడేసి సంహరించాడు. వీరులు పడిపోవడంతో రాక్షసాధిపతికి చెందిన సైన్యం తీవ్రంగా కలతచెందింది. వారు కుంభకర్ణుని కుమారుడైన కుంభుని వైపు తిరిగి ఎదుర్కొనసాగారు. సైన్యం వేగంగా ముందుకు వస్తున్నదాన్ని గమనించిన కుంభుడు వారిని ధైర్యపరిచాడు. అప్పుడు, లక్ష్యాన్ని సాధించిన మహావీరులైన వానరులతో కలిసి, వారిని ముందుకు నడిపించాడు. రాక్షస సైన్యంలో మహా యోధులు పడిపోవడం చూసిన కుంభుడు, తన తేజస్సుతో ప్రకాశిస్తూ, యుద్ధంలో అత్యంత కఠినమైన కార్యాన్ని ఆచరించాడు. ఆ ధనుర్ధరుడు, అపారమైన ఏకాగ్రతతో తన విల్లు ఎత్తుకొని, విషసర్పాల వలె భయంకరమైన, శరీరాలను ఛిద్రం చేసే బాణాలను విడిచాడు. అతని విల్లు, ఆ బాణాలతో అలంకరించబడి, మేఘాల్లో మెరవే ఇంద్రధనస్సు వలె, ఐరావతపు కాంతితో ప్రకాశించింది. ఆ సమయంలో, బంగారు రెక్కలతో మెరుస్తున్న బాణాన్ని సంధించి, ద్వివిదుడిని లక్ష్యంగా కొట్టాడు. ఆ బాణం అకస్మాత్తుగా తగిలినప్పుడు, ద్వివిదుడు తడబడుతూ, కొండ శిఖరం వణికినట్లు భూమిపై పడిపోయాడు. తన సోదరుడు అలా యుద్ధంలో క్షతగాత్రుడవడాన్ని చూసిన మైందుడు, వేగంగా ముందుకు దూసుకెళ్లి, ఒక భారీ రాయిని ఎత్తుకున్నాడు. ఆ మహాబలుడు ఆ రాయిని రాక్షసునిపై విసిరాడు. కుంభుడు ఆ రాయిని ఐదు పదునైన బాణాలతో ఛేదించాడు. తర్వాత, మరొక విషసర్పబాణాన్ని సంధించి, ప్రకాశమానుడైన కుంభుడు, ద్వివిదుని అన్నయ్య అయిన మైందుడి ఛాతీలో బలంగా కొట్టాడు. ఆ బాణం ప్రాణాంతకంగా తగిలి, మైందుడు, వానరసేనాధిపతి, అచేతనంగా భూమిపై పడిపోయాడు. తన ఇద్దరు మామలు పడిపోవడాన్ని చూసిన అంగదుడు, కుంభుడు విల్లు ఎత్తుకొని ఎదురుగా ఉన్నాడని చూసి, వేగంగా అతనిపై దూకాడు. కుంభుడు, ఎదురుగా వస్తున్న అంగదుడిని ఐదు ఇనుప బాణాలతో ఛేదించాడు. మరిన్ని పదునైన బాణాలతో, ఏనుగును మోతెక్కించే అంకుశంలా, అంగదుడిపై విరుచుకుపడ్డాడు. తన అవయవాలు పదునైన, బంగారు అలంకారాలతో మెరుస్తున్న బాణాలతో గాయపడినా, వాలి కుమారుడైన అంగదుడు తడబడలేదు. అతడు రాళ్లు, చెట్లు వర్షంలా కుంభుడి మీద పడవేశాడు. కానీ కుంభుడు వాటిని తన బాణాలతో తెగదెంపులు చేసి, రాళ్లను మళ్లీ ముక్కలు చేశాడు. వాలి కుమారుడు దూసుకొస్తున్నాడని గమనించిన కుంభుడు, అతనిని తిలకిస్తూ, రెండు అగ్నిమయమైన బాణాలతో అంగదుడి కనుబొమ్మలను గాయపరిచాడు. రక్తం ప్రవహించి, అతని కళ్ళు కమ్ముకుపోయాయి. అంగదుడు, చేతితో తన రక్తంతో నిండిన కళ్ళను కప్పుకుని, మరొక చేతితో సమీపంలో ఉన్న శాలవృక్షాన్ని పట్టుకున్నాడు. దాన్ని తన ఛాతీ, భుజంతో బలంగా ఒత్తుతూ, వంచి, మహాయుద్ధంలో దాన్ని పెకిలించాడు. ఆ వృక్షాన్ని, ఇంద్రుని ధ్వజంలా, మందరపర్వతాన్ని పోలినదిగా, అతడు రాక్షసులందరి ముందు బలంగా విసిరాడు. కుంభుడు, ఆ చెట్టును ఏడు పదునైన, శరీరాన్ని ఛిద్రం చేసే బాణాలతో నరికివేశాడు. అంగదుడు పదే పదే గాయపడి, చివరికి అచేతనంగా పడిపోయాడు. అంగదుడు పడిపోవడాన్ని చూసిన వానరసేనలోని శ్రేష్ఠులు, అతడు సముద్రంలో మునిగిపోతున్నట్లుగా కనిపించడంతో, వెంటనే రాఘవుని వద్దకు ఈ వార్తను తెలియజేశారు. రాముడు, వాలి కుమారుడు యుద్ధంలో గాయపడినాడని విన్నాడు. వెంటనే, జాంబవంతుడు మొదలైన వానరులలో ప్రముఖులను ఆదేశించాడు. రాముని ఆదేశాన్ని విని, పులిలాంటి ఆ వానరులు, కోపంతో ఊగిపోతూ, విల్లు ఎత్తుకున్న కుంభుని వైపు దూసుకెళ్లారు. చెట్లు, రాళ్లు చేతుల్లో పట్టుకుని, కళ్లలో కోపం రెడ్లా మెరుస్తూ, అంగదుడిని రక్షించేందుకు ముందుకు వచ్చారు. జాంబవాన్, సుశేణుడు, వేగదర్శి అనే వేగవంతుడైన వానరుడు, కోపంతో కుంభకర్ణుని వీరపుత్రునిపై దాడికి దిగారు. వానరసేనాధిపతులు పడిపోతున్నట్లు గమనించిన కుంభుడు, తన బాణాల వర్షంతో వారిని అడ్డుకున్నాడు. అది కొండ ఒక సరస్సును అడ్డుకునినట్లుగా ఉండింది. తన బాణాల ప్రభావంలోకి వచ్చిన ఆ వానర సేనాధిపతులు, సముద్రం తన తీరాన్ని దాటి వెళ్లలేని విధంగా, ఆయనను చూడలేకపోయారు. తన సైన్యాలు బాణవర్షంతో బాధపడుతుండగా, వానరాధిపతి సుగ్రీవుడు, తన అన్నయ్య కుమారుడైన అంగదుడిని వెనుకన ఉంచాడు. సుగ్రీవుడు, యుద్ధరంగంలో కుంభకర్ణుని కుమారునిపై, కొండలపై సంచరించే ఏనుగుపై దూకే సింహంలా దూసుకెళ్లాడు. అశ్వకర్ణాది మహావృక్షాలను పెకిలించి, వివిధ రకాల చెట్లను విసిరాడు. ఆ చెట్ల వర్షం ఆకాశాన్ని కమ్మేసింది; అది తట్టుకోలేని విధంగా ఉంది. అయినా, కుంభకర్ణుని కుమారుడు కుంభుడు, తన పదునైన బాణాలతో ఆ చెట్లను నరికివేశాడు. సూక్ష్మంగా, ఉగ్రంగా సంధించిన బాణాలతో కుంభుడు ఆ చెట్లను తడుముతూ, యుద్ధయంత్రాల్లా కంపించేశాడు. ఆ చెట్ల వర్షం కుంభుడిచేత ఛిద్రించబడినదాన్ని చూసిన సుగ్రీవుడు, మహావీరుడు, తడబడలేదు. అకస్మాత్తుగా గాయపడినా, ఆ బాణాలను సహించేశాడు. కుంభుడి విల్లు, ఇంద్రుని విల్లు వలె మెరిసిపోతుండగా, సుగ్రీవుడు దాన్ని విరగ్గొట్టాడు. వెంటనే, వేగంగా ఎగిరి, అత్యంత కఠినమైన కార్యాన్ని చేశాడు. కోపంతో కుంభుడిని ఉద్దేశించి ఇలా అన్నాడు: "ఓ నికుంభుని అన్నయ్యా! నీ బలం, నీ బాణాల ప్రభావం నిజంగా అద్భుతం. నీ గౌరవం, శక్తి – అవి నీవి గానీ, రావణునివి గానీ – ప్రహ్లాదుడు, బలి, వృత్రాసుర సంహారకుడు, కుబేరుడు, వరుణుడు వంటి మహాశక్తులవలె ఉన్నాయి." "నీ తండ్రికి మించిన బలంతో పుట్టినవాడివి నీవే. మహాబాహువుతో, శత్రునాశకుడవైన నీవే. దేవతలు కూడా నిన్ను మించలేవు; ఇంద్రియజయుడైనవాడు దుఃఖాలను మించిపోతాడు గదా, అలాగే నీవు. నీ మహాబుద్ధితో చర్య చేయు; ఇప్పుడు నా కార్యాన్ని చూడు!