విశ్వామిత్రుని రక్షణలో ఉన్నవారు స్వర్గాన్ని ఎలా పొందగలుగుతారు? అనే ప్రశ్నతో, కోపంతో కళ్లకు ఎర్రదనం వచ్చిన వశిష్ఠులు, మహోదయుడు, ఇతర మునులు కఠినమైన మాటలు మాట్లాడారు. వారందరి మాటలు విన్న విశ్వామిత్రుడు, మహర్షుల్లో ప్రధానుడు, కోపంతో కళ్ళు ఎర్రగా మారి, "నేను నిష్పాపుడిని, ఘోర తపస్సులో నిలకడగా ఉన్నవాడిని, అయినా ఇవాళ నన్ను నిందిస్తున్నారు," అని ఆగ్రహంతో అన్నాడు. "ఈ దుష్టులు నిశ్చయంగా బూడిదవుతారు; కాలపాశంతో ఇవాళ వారు యమలోకానికి నడిపించబడతారు. ఏడువందల జన్మలు వారు మృతపాసులుగా, కుక్క మాంసం తినేవారిగా, క్రూరులుగా, ముష్టికులుగా పుట్టాలి. అవయవ వైకల్యంతో, అపహాస్యంగా లోకాలంతటా తిరుగుతూ, మహోదయుడు నన్ను నిందించినందుకు, అతడు కూడా లోకాలందరిలో అపఖ్యాతి పొందిన నిషాదుడవుతాడు. అతడు జీవుల్ని హింసించే వాడిగా, దయలేని వాడిగా జన్మిస్తాడు. నా కోపం వల్ల అతడు చాలా కాలం దుఃఖంలో ఉండాలి," అని విశ్వామిత్రుడు ఘనంగా ప్రకటించాడు. ఇలా అన్న తరువాత, మహాతపస్వి విశ్వామిత్రుడు మౌనంగా నిలిచాడు. ఇప్పుడు వాల్మీకి మహర్షి రచించిన బాలకాండలోని అరవై ఒకటవ అధ్యాయాన్ని వినండి. వశిష్ఠులు, మహోదయుడు, వారి అనుచరులు తన తపస్సు శక్తికి లోబడినారని తెలుసుకున్న విశ్వామిత్రుడు, ఇతర మునుల మధ్య ఇలా అన్నాడు: "ఇతడు త్రిశంకు, ఇక్ష్వాకుల వంశసంబూతుడు, ధార్మికుడు, దానశీలుడు. ఇతడు నా దగ్గరకు ఆశ్రయంగా వచ్చాడు. ఈ శరీరంతోనే, స్వర్గాన్ని జయించాలనే కోరికతో, స్వరూపంతోనే స్వర్గానికి వెళ్లాలనుకుంటున్నాడు. మీరు నా తోడుగా యజ్ఞాన్ని ప్రారంభించండి," అని కోరాడు. విశ్వామిత్రుని మాటలు విన్న మహర్షులు, ధర్మాన్ని బాగా తెలిసినవారు, వెంటనే సమాకూర్చి, "ఈ కుశిక వంశజుడు ఘోర కోపశీలుడు. ఆయన చెప్పినదాన్ని సందేహించకుండా చేయాలి; ఎందుకంటే ఆయన అగ్నికి సమానుడు, కోపంతో శాపం ఇస్తే భయంకరమైనదే," అన్నారు. అందుకే, త్రిశంకు తన శరీరంతో స్వర్గానికి వెళ్లాలనే యజ్ఞాన్ని ప్రారంభిద్దాం అని నిర్ణయించారు. అందరూ యజ్ఞాన్ని ప్రారంబించారు. విశ్వామిత్రుడు ప్రధాన ఋత్వికుడిగా వ్యవహరించాడు. మిగతా ఋత్వికులు, మంత్రజ్ఞులు, క్రమంగా కర్మలను నిర్వహించారు. నియమ నిబంధనల ప్రకారం అన్ని కర్మలు జరిగాయి. చాలా కాలం తరువాత, విశ్వామిత్రుడు దేవతల హవిర్భాగాన్ని ఆహ్వానించేందుకు సంధ్య చేశాడు. కానీ ఆ సమయములో ఒక్క దేవత కూడా హవిర్భాగాన్ని స్వీకరించడానికి రాలేదు. దీనితో మహర్షి విశ్వామిత్రుడు కోపంతో యజ్ఞపు చెంబును పైకి ఎత్తి, త్రిశంకువుతో ఇలా అన్నాడు: "నాపై తపస్సు శక్తిని చూడు, రాజా! నా శక్తితో నిన్ను ఈ శరీరంతోనే స్వర్గానికి పంపుతాను. రాజా! ఈ శరీరంతో స్వర్గానికి వెళ్లిపో. నా తపస్సు ఫలం కొంతైనా ఉంది," అని ధైర్యంగా అన్నాడు. విశ్వామిత్రుని మాట విన్న వెంటనే త్రిశంకు తన శరీరంతోనే స్వర్గానికి ఎక్కసాగాడు. మునులు చూస్తుండగానే త్రిశంకు స్వర్గాన్ని చేరాడు. అప్పుడు ఇంద్రుడు, ఇతర దేవతలు కలసి, "త్రిశంకూ! తిరిగి వెళ్ళు; నీవు స్వర్గస్థానానికి అర్హుడవు కాదు," అని చెప్పారు. "నీ గురువు శాపానికి లోనై, మూర్ఖుడా, తలకిందులుగా భూమికి పడిపో," అని మహేంద్రుడు అన్నాడు. ఇలా చెప్పగానే త్రిశంకు భూమికి తలకిందులుగా పడిపోతూ, "రక్షించు! రక్షించు!" అని విశ్వామిత్రుని పిలిచాడు. ఆయన వేదన విని, కౌశికుడు తీవ్రమైన కోపంతో, "ఆగు! ఆగు!" అని ఆదేశించాడు. ఆ సమయంలో ఆయన మునుల మధ్య మరో ప్రజాపతిలా ప్రకాశించాడు. ఆ కోపంతో దక్షిణ దిక్కులో ఉండే ఏడు ఋషులను సృష్టించాడు; మరో తారాగణాన్ని కూడా సృష్టించాడు. దక్షిణ దిశను చూచి, ఇతర మునులతో కూడి, కోపంతో తారాగణాన్ని సృష్టించాడు. "ఇంకో ఇంద్రుణ్ణి నేను సృష్టిస్తాను. లేకపోతే ఈ లోకంలో ఇంద్రుడు ఉండకూడదు," అని ఉగ్రంగా ప్రకటిస్తూ, కొత్త దేవతలను కూడా సృష్టించడం ప్రారంభించాడు. అప్పుడు భయంతో, మునులందరు, దేవతలు, అసురులు, వినయం తో కూడిన మాటలతో విశ్వామిత్రుని సంబోధిస్తూ, "ఈ రాజు, మహాత్మా! గురు శాపానికి లోనై ఉన్నాడు. తపస్సు సంపద కలిగినవాడా! ఇతడు శరీరంతో స్వర్గానికి పోవడానికి అర్హుడు కాదు," అని విన్నవించారు. దేవతల మాటలు విన్న కౌశికుడు, మహర్షి, "త్రిశంకు శరీరంతో స్వర్గానికి చేరుతాడని నేను వాగ్దానం చేశాను. నేను అసత్యంగా ప్రవర్తించలేను. త్రిశంకుకు శరీరంతో స్వర్గం శాశ్వతంగా ఉండాలి. నేను సృష్టించిన ఈ తారాగణం కూడా స్థిరంగా ఉండాలి. లోకాలు ఉండేంత కాలం ఇవన్నీ ఉండాలి. దేవతలు చేసిన దానికి మీరు అంగీకరించాలి," అని ఘనంగా ప్రకటించాడు. దీనికి దేవతలు, "అవును, ఇదే జరుగనీ, నీకు శుభమవ్వనీ," అని సమ్మతించారు. అలా ఆ తారాగణం, అగ్నిపథానికి వెలుపల, ఆకాశంలో ప్రకాశిస్తూ, ఇతర తారలతో కలసి వెలిగిపోతూ కనిపించాయి. ఇలా, విశ్వామిత్రుని తపస్సు, కోపం, త్రిశంకు స్వర్గारोहణం, తారాగణ సృష్టి, దేవతలతో సంభాషణ – అన్నీ మునుల మధ్య ఘనంగా జరిగాయి.