శ్రీ వాల్మీకి రామాయణం యుద్ధకాండలోని ఈ సంఘటనలు ఇలా జరుగుతాయి: విభీషణుడు, రాక్షసుల అధిపతి అయిన తన అన్న రావణుని చూసి, ఆకాశంలో నిలబడి కోపంతో మాట్లాడాడు. “రాజా, నీవు నాపై తప్పుగా భావిస్తున్నావు. నాకేమైనా చెప్పు. పెద్దవాడు తండ్రిలా గౌరవించబడాలి, కానీ నీవు ధర్మమార్గాన్ని అనుసరించడంలేదు. నీ నుండి వచ్చే కఠినమైన మాటలను నేను భరించలేను, నా అన్నయ్యా! దశముఖా, జ్ఞానం లేని వారు, కాల ప్రభావానికి లోనైన వారు, మంచి ఉద్దేశంతో చెప్పిన సద్బుద్ధి మాటలను అంగీకరించరు. రాజా, ఎప్పుడూ మధురంగా మాట్లాడే వారు సులభంగా కనిపిస్తారు; కానీ నొప్పి కలిగించే, అయినా శ్రేయస్సును ఇచ్చే మాటలను చెప్పే, వింటే వారు అరుదు. కాలబంధంలో చిక్కుకొని నీవు నశించిపోతున్నావు; అగ్ని ఆశ్రయాన్ని వదిలించుకోనట్లుగా, నేను నిన్ను నిర్లక్ష్యం చేయలేను. బంగారు అలంకారాలతో మెరుస్తున్న, అగ్నిలాంటి బాణాలతో రాముడు నిన్ను సంహరించడాన్ని నేను చూడాలనుకోవడం లేదు. యుద్ధంలో నైపుణ్యం కలిగిన వీరులు కూడా కాల ప్రభావానికి లోనై, ఇసుక గుట్టలు కూలినట్లుగా, పడిపోతారు. నేను చెప్పిన మాటలను ఓర్పుతో స్వీకరించు; అవి నీ శ్రేయస్సు కోసమే. నీవు, ఈ నగరం, రాక్షసులతో సహా రక్షించుకో. శుభం కలగాలి; నేను వెళ్లిపోతాను. నాతో లేకుండా సంతోషంగా ఉండు. నీవు నా శ్రేయాభిలాషి మాటలను అంగీకరించడంలేదు, రాత్రి సంచరించే వాడా! జీవితాంతంలో, కాలం వచ్చినవారు, స్నేహితులు చెప్పిన మంచి సలహాలను కూడా అంగీకరించరు.” ఇక్కడ యుద్ధకాండలో పదహారవ సర్గ ముగిసింది. ఇప్పుడు పదహేడవ సర్గ ప్రారంభమవుతుంది. తన అన్న రావణునికి కఠినమైన మాటలు చెప్పిన తరువాత, విభీషణుడు వెంటనే రాముడు, లక్ష్మణుడు ఉన్న చోటకు వెళ్లాడు. అతను, మెరు పర్వత శిఖరంలా, నూరురేళ్ళ సూర్యుడిలా ప్రకాశిస్తూ, ఆకాశంలో, భూమిపై నిలబడ్డాడు. అతని వెంట, భయంకరమైన శౌర్యం కలిగిన నలుగురు సహాయకులు, ఉత్తమమైన కవచాలు, ఆయుధాలతో, అద్భుతమైన ఆభరణాలతో ఉన్నారు. విభీషణుడు స్వయంగా, మేఘంలా, వజ్రంలా మెరుస్తూ, దివ్యాయుధాలు, ఆభరణాలతో అలంకృతుడై కనిపించాడు. అతడు ఐదవ వ్యక్తిగా ఉండటాన్ని చూసి, వానరుల అధిపతి సుగ్రీవుడు, జ్ఞానవంతుడైన హనుమంతుడు తదితర వానరులతో కలిసి ఆలోచనలో మునిగిపోయాడు. తరువాత, సుగ్రీవుడు, హనుమంతుడు మొదలైన వానరులకు ఇలా చెప్పాడు: “ఈ రాక్షసుడు, ఆయుధాలతో, నలుగురు సహాయకులతో మన వద్దకు వస్తున్నాడు. అతడు మనను నాశనం చేయడానికి వస్తున్నాడని అనుమానం లేదు.” సుగ్రీవుని మాటలు విని, వానరులందరూ, చెట్లు, రాళ్లు ఎత్తుకొని, “రాజా, వీరు నేలపై పడిపోయే ముందు, నీవు ఆజ్ఞ ఇవ్వు; మేము ఈ దుష్టులను సంహరిస్తాము,” అని అన్నారు. ఇంతలో, విభీషణుడు ఆకాశంలోనే ఉండి, ఉత్తర తీరాన్ని చేరాడు. ఆ మహాశక్తి, విభీషణుడు, ఆకాశంలో నిలబడి, సుగ్రీవుడు, ఇతరులకు గట్టిగా ఇలా చెప్పాడు: “రాక్షసుల అధిపతి రావణుడు, దుష్టుడు; అతని తమ్ముడిని నేను, విభీషణుడిని. రావణుడు జనస్థానంలో జటాయును హత్య చేసి, సీతను అపహరించాడు; ఆమెను రాక్షసీసులు కాపాడుతూ, నిరాశగా, బందీగా ఉంచారు. నేను రావణునికి పదే పదే చెప్పాను: ‘రామునికి సీతను తిరిగి ఇవ్వాలి, అదే ధర్మం.’ కానీ రావణుడు, దుర్దృష్టవశాత్తూ, నా శ్రేయస్సు మాటలను అంగీకరించలేదు; మందు తప్పు అయితే అంగీకరించనట్లుగా. అతని చేత అవమానించబడి, సేవకుడిలా ప్రవర్తించబడి, నా భార్య, పిల్లలను విడిచి, రాఘవుని ఆశ్రయానికి వచ్చాను.” విభీషణుని మాటలు విని, సుగ్రీవుడు, చురుకైన వాడుగా, రాముడు, లక్ష్మణుడు సమక్షంలో కలవరంతో ఇలా అన్నాడు: “శత్రువు, మన శత్రువుల సేనలోకి అనుమానించకుండా వచ్చాడు; అవకాశం దొరికితే, కాకుల మధ్య గుడ్లగూడు దాడిచేసినట్లుగా, మాకు హాని చేయవచ్చు. నీతి, యోచన, వ్యూహం, గూఢచారి వ్యవహారాల్లో జాగ్రత్తగా ఉండాలి; వానరులకు, నీకు రక్షణ కలగాలి, శత్రువులను సంహరించు వాడా! రాక్షసులు రూపాలను మార్చుకోగలరు, ధైర్యంగా, మాయలో నైపుణ్యం కలిగి ఉంటారు; వారిని నమ్మకూడదు. ఇతడు రాక్షసుల రాజు రావణుని గూఢచారి కావచ్చు; మన మధ్యకు వచ్చి, చిచ్చు పెడతాడు. లేదా, ఇతడు బలహీనతను గమనించి, నమ్మకం పెరిగినప్పుడు దాడి చేయవచ్చు. స్నేహితులు, అటవీ వాసులు, విశ్వాసపాత్ర సేవకుల బలాన్ని అంగీకరించాలి; శత్రువుల బలాన్ని ఎప్పుడూ అంగీకరించకూడదు. ఇతడు స్వభావంలో రాక్షసుడు, నీ శత్రువు రావణుని తమ్ముడు; ప్రత్యక్షంగా శత్రువుగా వచ్చాడు—ఇక్కడ నమ్మకం ఎలా కల్గించగలము? విభీషణుడు రావణుని తమ్ముడని అంటారు; నలుగురు రాక్షసులతో నీ ఆశ్రయానికి వచ్చాడు. ఇతడు రావణునిచే పంపబడ్డాడని భావించు; ఇతడిని నిర్బంధించడం ఉత్తమమని నేను అనుకుంటున్నాను, ఓ ఓర్పు గలవాడా! ఈ రాక్షసుడు, వక్రబుద్ధితో, మాయతో, నీవు నమ్మినప్పుడు దాడి చేయడానికి వచ్చాడు. దుష్టుడు రావణుని తమ్ముడైన విభీషణుడు, అతని మంత్రులతో కలిసి, కఠిన శిక్షకు గురి చేయాలి.” ఇలా సుగ్రీవుడు కలవరంతో రామునికి చెప్పి, మౌనంగా నిలిచాడు. సుగ్రీవుని మాటలు విని, బలవంతుడు రాముడు, హనుమంతుడు మొదలైన వానరులను సమీపంలోకి పిలిపిస్తూ మాట్లాడాడు. ఈ విధంగా విభీషణుని ఆశ్రయం, వానరుల సందేహం, సుగ్రీవుని జాగ్రత్త, రాముని స్పందన ఇలా వర్ణించబడింది.