హనుమంతుడు రామచంద్రుని సందేశాన్ని తీసుకొని, మీ నివాసానికి వచ్చాను, ప్రభూ. నేను వాయుపుత్రుడిని, వానరుడిని. సుగ్రీవుని స్నేహితుడు, రాముని దూతగా వచ్చాను; రాముని సేవలోనే ఇక్కడికి వచ్చాను. ఇప్పుడు నేను చెప్పే ఆజ్ఞను వినండి—రాక్షసాధిపతి మరియు వానరాధిపతి ఇద్దరూ మీకు ఈ సందేశాన్ని పంపించారు. ప్రతాపశాలి సుగ్రీవుడు, ధర్మం, అర్థం, కామం కలిసిన శుభవాక్యాలను మీకు చెప్పాడు; మేలైన, సరైన మాటలను పలికాడు. నేను ఋశ్యమూక పర్వతంపై, విస్తారమైన వృక్షాల మధ్య నివసిస్తున్నప్పుడు, రాఘవుడు స్నేహంగా నన్ను చేరాడు. అతను నన్ను చూచి, “రాజా, నా భార్యను రాక్షసుడు అపహరించాడు; సహాయార్థం నాతో ఒప్పందం చేయాలి,” అని కోరాడు. సుగ్రీవుని రాజ్యం వాలి దొంగిలించగా, రాఘవుడు లక్ష్మణుడితో కలిసి అగ్నిని సాక్షిగా స్నేహపత్రాన్ని కుదిరించాడు. యుద్ధంలో ఒకే బాణంతో వాలిని సంహరించి, సుగ్రీవుని వానరుల రాజుగా, లీలాక్రిడాకారుల అధిపతిగా నియమించాడు. ఇప్పుడు మన ధర్మం—శక్తివంచన లేకుండా రామునికి సహాయం చేయడం; ఆయన ఆజ్ఞకు అనుగుణంగా నేను మీ వద్దకు వచ్చాను. శీఘ్రంగా సీతను రాఘవునికి అప్పగించాలి; లేదంటే వీర వానరులు మీ సేనలను నాశనం చేస్తారు. వానరుల శక్తిని ఎవరూ ఇంతకుముందు చూడలేదు; ఆహ్వానితులైన వారు దేవతల సన్నిధికి కూడా వెళ్ళగలరు. సుగ్రీవుని ఈ సందేశాన్ని నేను మీకు చెప్పాను; ఆపై అతను నన్ను కోపంతో, అగ్నిలాంటి చూపుతో చూశాడు. దుష్టమైన రావణుడు, నా శక్తిని తెలియక, నన్ను హతమర్చమని రాక్షసులకు ఆజ్ఞ ఇచ్చాడు. ఆ సమయంలో అతని సహోదరుడు, మహాబుద్ధి విభీషణుడు, నన్ను కాపాడాలని రాక్షసాధిపతిని సముదాయించాడు. “రాక్షసశార్దూలా, ఈ నిర్ణయాన్ని కొనసాగించవద్దు; రాజధర్మానికి విరుద్ధమైన మార్గాన్ని అనుసరిస్తున్నారు. దూతను హతమర్చడం రాజసూత్రాలలో అనుమతించబడని పని; దూత చెప్పిన మాటల ద్వారా తెలుసుకోవాల్సినది తెలుసుకోవాలి. గొప్ప తప్పు చేసిన దూతను కూడా, ధైర్యవంతుడైనా, చంపడం కాదు—కేవలం అవమానించడమే రాజధర్మం,” అని చెప్పాడు. విభీషణుని మాటలు వినిపించగానే, రావణుడు రాక్షసులకు, “ఈ రోజు అతని వాలును కాల్చండి!” అని ఆజ్ఞ ఇచ్చాడు. ఆ ఆజ్ఞను వినగానే, నా వాలును దారాలు, పత్తి వస్త్రాలతో చుట్టారు. రాక్షసులు ఆయుధాలతో, ఉత్సాహంతో నా వాలును అగ్నితో దహనం చేశారు, చెక్కలతో కొట్టారు. అనేక దారాలతో బంధించబడినా, రాక్షసులు నన్ను నిర్బంధించినా, నాకు బాధ కలగలేదు; నగరాన్ని దినదినంగా చూడాలనే ఉత్సాహంతో ఉన్నాను. వీర రాక్షసులు నన్ను బంధించి, అగ్నితో కప్పి, రాజపథంలో, నగర ద్వారానికి తీసుకెళ్ళారు. ఆ సమయంలో, నా శక్తిని ఉపయోగించి, నా విస్తారమైన రూపాన్ని మళ్ళీ సంకోచించుకొని, బంధనాల నుండి బయటపడి, నా సహజస్థితిలో నిలిచాను. ఇనుప గదను పట్టుకొని, రాక్షసులను సంహరించాను; ఆపై వేగంగా నగర ద్వారానికి ఎగిరిపోయాను. నా అగ్నిమయ వాలుతో, నగరాన్ని, దుర్గాలను, ద్వారాలను కాల్చాను; యుగాంతంలో యగ్నిలా ప్రాణాలను నాశనం చేసే అగ్నిలా, అప్రతిహతంగా నగరాన్ని దహనం చేశాను. సీత తప్పిపోయింది అనిపించింది; లంకలో ఒక చోట కూడా కాల్చబడని ప్రాంతం లేదు; నగరం అంతా బూడిద అయింది. లంకను కాల్చుతున్నప్పుడు, సీత కూడా కాలిపోయిందని అనుకున్నాను; రాముని మహాకార్యాన్ని నేను నాశనం చేశానని బాధ పడ్డాను. ఈ బాధతో, ఆందోళనలో మునిగిపోయాను; ఆ సమయంలో, దేవదూతల శుభవాక్యాలు వినిపించాయి: “సీత కాలిపోలేదు!” అని ఆశ్చర్యకరమైన సమాచారం చెప్పారు. ఆ మాటలు విని, నాకు స్పష్టత కలిగింది. “సీత కాలిపోలేదు” అని శకునాలు కూడా ధృవీకరించాయి; నా వాలు అగ్నిలో ఉన్నా, నాకు కాలిన బాధ లేదు. హృదయం ఉల్లాసంగా మారింది; సుగంధ వాయువులు వీస్తున్నాయి; ఈ శుభశకునాలు, auspicious signs చూసి, ధైర్యం కలిగింది. మునుల మాటలు, ప్రత్యక్షంగా తెలిసిన విషయాలు కలిపి, నా హృదయం ఆనందంతో నిండిపోయింది; మళ్ళీ వైదేహిని దర్శించాను, ఆమె ద్వారా మళ్ళీ ముక్తి పొందాను. ఆపై పర్వతాన్ని చేరుకున్నాను; అక్కడ మళ్ళీ ఒక ప్రమాదం ఎదురైంది. కానీ, మీను చూడాలనే తపనతో, తిరిగి ప్రయాణం ప్రారంభించాను. వాయువు, చంద్రుడు, సూర్యుడు, సిద్ధులు, గంధర్వులు ప్రయాణించే మార్గాన్ని దాటి, ఇక్కడికి వచ్చి, మిమ్మల్ని దర్శించాను. రాఘవుని అనుగ్రహంతో, మీ శక్తితో, సుగ్రీవుని కార్యసిద్ధికోసం, నేను అన్నీ విజయవంతంగా పూర్తి చేశాను. అక్కడ నేను చేయవలసినదంతా సక్రమంగా చేశాను; ఇంకా మిగిలినదంతా, ఇప్పుడు చేయవచ్చు. ఇప్పుడు వాల్మీకి రామాయణంలోని సుందరకాండలో, పంచనవ సర్గను వినండి. ఇంతటి సంగతిని చెప్పిన తరువాత, వాయుపుత్రుడు హనుమంతుడు మళ్ళీ మాట్లాడసాగాడు. రాఘవుని ప్రయత్నం, సుగ్రీవుని ఉత్సాహం ఫలితాన్ని ఇచ్చాయి; సీతా స్వభావాన్ని తెలుసుకున్న తర్వాత, నా హృదయం కూడా ఆనందంగా మారింది. సీతా ప్రవర్తన, ఓ వానరులలో శ్రేష్ఠుడా, ఒక మహాసతీకి తగినది; ఆమె తపస్సుతో లోకాలను నిలబెట్టగలదు, లేదా కోపపడితే వాటిని కాల్చగలదు.