ఆ ఆనందంగా ఉన్న వానరులు, హనుమంతుడిని చూడాలని ఉత్సాహంగా, ఒక కొండ శిఖరము నుండి మరొక శిఖరానికి, ఒక పర్వతపు పైభాగం నుండి ఇంకొకటి వైపు ఉల్లాసంగా దూకుతూ వెళ్ళారు. సంతోషంతో, కొంత మంది వానరులు కొమ్మల చివరల్లో నిలబడి, కొమ్మలను పట్టుకొని, తమ తేజस्वీ వస్త్రాలను ఊపుతూ హనుమంతుని ఆహ్వానించారు. అప్పుడు, పర్వత గుహలో దాగి ఉన్న గాలి గర్జించినట్లుగా, వాయుపుత్రుడైన హనుమంతుడు గొప్ప గర్జనతో గర్జించాడు. ఆ మహా వానరుడు, మేఘరాశిలా కనిపిస్తూ, దిగిపోతుండగా, అక్కడ ఉన్న వానరులు అందరూ చేతులు జోడించి నిలబడ్డారు. వేగవంతుడైన, శూరవీరుడైన ఆ వానరుడు, పర్వతాన్ని పోలిన వాడైన హనుమంతుడు, ఆ పర్వత శిఖరంపై, చెట్ల సమూహం మధ్య దిగాడు. ఆనందంతో నిండిన హనుమంతుడు, ఆ అందమైన పర్వత ప్రవాహంలోకి దిగాడు; ఆకాశం నుండి రెక్కలు నరికిన పర్వతం పడిపోవడం వలె కనిపించాడు. తర్వాత, ఆ గొప్ప హృదయమున్న హనుమంతుడిని చుట్టుముట్టి, అగ్రగణ్యులైన వానరులు ఆనందంతో దగ్గరగా వచ్చారు. అతన్ని చుట్టుముట్టి, పరమానందాన్ని పొందారు; ప్రకాశవంతమైన ముఖాలతో అతని రాకను స్వాగతించారు. వేరే కొంత మంది వానరులు, మూలికలు, ఫలాలను తీసుకుని హనుమంతునికి సమర్పించారు. వాయుపుత్రుడైన, వానరశ్రేష్ఠుడైన హనుమంతునికి గౌరవం చేశారు. కొంత మంది హర్షంతో పాడారు; మరికొంత మంది ఆనందోత్సాహంతో శబ్దాలు చేశారు; ఉల్లాసంగా వానరాధిపతులు చెట్టు కొమ్మలను తెచ్చారు. తర్వాత, హనుమంతుడు తనకన్నా పెద్దవారైన జాంబవాన్ మొదలైన వృద్ధులు, అంగదుడు వంటి అగ్రవర్ణుల ముందు నమస్కరించాడు. ఆ ఇద్దరి చేత గౌరవింపబడి, వానరులచే పూజింపబడి, హనుమంతుడు సంక్షిప్తంగా చెప్పాడు: ‘‘సీతను చూశాను!’’ తర్వాత హనుమంతుడు, వాలిపుత్రుడైన అంగదుని చేయి పట్టుకొని, మహేంద్ర పర్వతపు అరణ్యంలో ఒక సుందరమైన ప్రదేశంలో కూర్చున్నాడు. అక్కడ హనుమంతుడిని ప్రశ్నించినప్పుడు, అతను అగ్రవర్ణ వానరులకు ఇలా చెప్పాడు: ‘‘అశోకవనంలో కూర్చుని ఉన్న జనకాత్మజను చూశాను.’’ ‘‘భయంకరమైన రాక్షసస్త్రీలచే రక్షింపబడుతూ, నిస్సందేహంగా, ఒక వడదూడగా జడగా జుట్టు, యవ్వనంతో, రాముని దర్శించాలనే తపనతో ఉంది. ఉపవాసంతో క్షీణించి, మురికిగా, జడ జుట్టుతో, క్షీణించిన రూపంలో ఉంది. అప్పుడు నేను ‘ఆమెను చూశాను’ అని చెప్పాను; ఆ మాటలు అమృతసమానంగా ఉన్నాయి.’’ హనుమంతుని మాటలు విని, వానరులందరూ ఆనందంతో ఉప్పొంగిపోయారు; కొంత మంది ఊదారు, మరికొంత మంది గర్జించారు, ఇంకొంత మంది గొప్ప శక్తితో గంభీరంగా అరచారు. కొంత మంది చప్పర్లు కొట్టారు, ఇంకొంత మంది ప్రతిగర్జన చేశారు; మరికొంత మంది ఆనందంతో తమ పొడవైన వాలును పైకి ఎత్తారు. వాళ్లు తమ పొడవైన వంకర వాలులను చాపారు; మరికొంత మంది ఆనందంతో తేజోవంతుడైన హనుమంతుడిని తాకారు. కొంత మంది పర్వత శిఖరాలపైకి దూకి, హర్షంతో హనుమంతునిని ఆలింగనం చేశారు. అప్పుడు అంగదుడు హనుమంతునికి ఇలా అన్నాడు. అన్ని వానర వీరుల మధ్య అంగదుడు ఇలా ప్రసంగించాడు: ‘‘ధైర్యం, బలంలో వానరులందరిలో నువ్వు సమానుడివే లేవు. నువ్వు విస్తారమైన సముద్రాన్ని దాటి తిరిగి వచ్చావు—ఓ వానరశ్రేష్ఠా! నువ్వే మాకు ప్రాణదాతవు. నీ అనుగ్రహంతోనే మనం రాముణ్ణి కలుసుకోగలుగుతాము; మన కార్యం నెరవేరింది. నీ యజమానునిపై నీ భక్తి ఎంత! నీ శక్తి ఎంత! నీ సంకల్పం ఎంత! అదృష్టవశాత్తు నీవు రామపత్నిని దర్శించావు; అదృష్టవశాత్తు కకుత్స్థుడు సీతా వియోగ జనిత దుఃఖాన్ని విడిచిపెడతాడు!’’ ఆ తర్వాత, ఆనందంతో ఉన్న వానరులు అంగదుడు, హనుమంతుడు, జాంబవాన్లను చుట్టుముట్టి, విస్తారమైన రాళ్లపై కూర్చున్నారు. ఆ పర్వతపు విస్తీర్ణ రాళ్లపై కూర్చున్న అగ్రవర్ణ వానరులు, సముద్రదాటిన కథను వినాలని ఆసక్తిగా ఎదురుచూశారు. అలాగే, లంక, సీత, రావణుని దర్శనాన్ని గురించి తెలుసుకోవాలని కోరుకున్నారు; అందరూ చేతులు జోడించి, హనుమంతుని వైపు చూసారు, అతని మాటలను శ్రద్ధగా వినాలని సిద్ధమయ్యారు. ఆ సమయంలో అంగదుడు, అనేక వానరులతో చుట్టుముట్టబడి, దేవతలతో కూడిన దేవేంద్రునిలా గౌరవింపబడ్డాడు. ఆ పర్వతపు శిఖరం, ప్రసిద్ధుడైన హనుమంతుడితో, బలమైన భుజాలున్న అంగదునితో, ఆహ్లాదంగా ప్రకాశించింది. ఇప్పుడు, మహేంద్ర పర్వత శిఖరంపై, హనుమంతుడు నాయకత్వంలో ఉన్న శక్తివంతమైన వానరులు పరమానందాన్ని అనుభవించారు. ఆనందంతో నిండిన వానరులు సమూహంగా కూర్చున్నప్పుడు, జాంబవాన్ సంతోషంతో హనుమంతునిని ప్రేమగా ప్రశ్నించాడు. జాంబవాన్ వాయుపుత్రుడైన హనుమంతునిని ఇలా అడిగాడు: ‘‘ఆ సీతాదేవిని నీవు ఎలా చూశావు? అక్కడ ఆమె ఎలా ఉంది? దుష్టుడైన రావణుడు ఆమెతో ఎలా ప్రవర్తించాడు? ఇవన్నీ నిజంగా చెప్పు, ఓ మహావానరా! ఆ సీతా దేవిని ఎలా వెతికావు? ఆమె ఏమి చెప్పింది? ఈ విషయాలు తెలుసుకున్న తర్వాత మనం తదుపరి కార్యాచరణను పరిగణించవచ్చు. మేము తిరిగి వచ్చినవారిగా ఏమి చెప్పాలి, ఏమి చేయాలి, అక్కడ ఏమి కాపాడాలి? ఇవన్నీ నువ్వు వివరించు.’’ అలా జాంబవాన్ ఆదేశించగా, హనుమంతుడు ఆనందంతో రోమాంచితుడై, సీతాదేవికి mentally నమస్కరించి, మాట్లాడటం ప్రారంభించాడు: ‘‘మీరు చూస్తుండగానే, నేను మహేంద్ర పర్వత శిఖరంపై నుండి దూకి, సముద్ర దక్షిణ తీరాన్ని చేరాలనే సంకల్పంతో ప్రయాణం ప్రారంభించాను. ప్రయాణంలో, నాకు ఒక భయంకరమైన అడ్డంకి ఎదురైంది; అది బంగారు రంగులో, అద్భుతంగా, అత్యంత ఆకర్షణీయంగా ఉన్న పర్వత రూపంలో దర్శనమిచ్చింది. ఆ పర్వతం నా మార్గాన్ని అడ్డగించింది. ఆ దివ్యమైన, బంగారు, అద్భుతమైన పర్వతాన్ని నేను అడ్డంకిగా భావించాను. దానిని సమీపించాను...