ఆ మహా పర్వతం లోని ఖనిజాలు కళ్లు తెరిచినట్టు మెరిసిపోతుండగా, ఆ పర్వతం ఆనందంతో మేల్కొంటున్నట్లుగా కనిపించింది. అక్కడ ప్రవహించే గంభీరమైన నీటి ధ్వనులు, పర్వతం పవిత్ర మంత్రాలను పఠిస్తున్నట్లుగా అనిపించాయి. అనేక నదుల కలయికతో వినిపించే వివిధ స్వరాలు, ఆ పర్వతం స్పష్టంగా పాడుతున్నట్టు భావించిపోయాయి. గాలి తాకినప్పుడు అలకలు కదిలిన దేవదారు వృక్షాలతో, ఆ పర్వతం చేతులు పైకి ఎత్తినవాడిలా నిలబడి కనిపించింది. అటు ఇటు జలపాతాల ఘోర ఘోషలతో, ఆ పర్వతాన్ని అన్ని వైపుల నుంచి శబ్దాలతో పిలుస్తున్నట్టు అనిపించింది. శరదృతువులో గాలి తాకి అల్లాడే అరణ్యాలతో, ఆ పర్వతం వణికిపోతూ కంపించిపోతున్నట్టు కనిపించింది. గాలి తాకిన వెదురు వృక్షాల మృదుస్వరాలతో ఆ పర్వతం పాడుతున్నట్టు, విషసర్పాల భయానక శ్వాసలతో కోపంగా ఆర్తనాదం చేస్తున్నట్టు అనిపించింది. మబ్బులతో నిండిన లోతైన గుహలతో ఆ పర్వతం ధ్యానంలో నిమగ్నమైన మునివాడిలా కనిపించింది. దాని అడుగులు మేఘాల పునాదుల్లా విస్తరించి, అన్ని వైపులా ముందుకు సాగుతున్నట్టు అనిపించింది. మేఘాల వలయాలతో ఆ శిఖరాలు ఆకాశంలో ఉబ్బిపోతూ, ఆ పర్వతం ఆకాశాన్ని తాకేలా నోరు బాగా తెరిచి ఆవలకీ ఈవలకీ విస్తరించి ఉంది. బహుళ శిలలు, అనేక గుహలు, సాల, తాళ, కర్ణ, వెదురు వృక్షాలతో పూరితమై, పుష్పాలతో నిండిన వల్లులతో అలంకృతమై ఉంది. వివిధ జంతు సమూహాలతో నిండిపోయి, ఖనిజ ప్రవాహాలతో మెరిసిపోతూ, అనేక జలధారలతో, శిలా సమూహాలతో కళకళలాడుతోంది. ఆ మహా పర్వతాన్ని మహర్షులు, యక్షులు, గంధర్వులు, కిన్నరులు, నాగులు సందర్శిస్తూ ఉండేవారు. దట్టమైన వృక్షాలు, వల్లులతో నిండి, సింహాలు నివసించే గుహలతో అలంకృతమై ఉంది. పులులు, ఇతర మృగాలు అక్కడ సంచరిస్తూ, రుచికరమైన మూలికలు, పండ్లు ఇచ్చే వృక్షాలతో నిండి ఉంది. అలాంటి మహాపర్వతాన్ని వాయుపుత్రుడు, వానరశ్రేష్ఠుడు, హనుమంతుడు అధిరోహించాడు. రాముని దర్శనానికి కలిగిన అపార ఆనందంతో అతడు ఆ పర్వతపు అందమైన శిఖరాలను తన పాదాలతో బలంగా నొక్కాడు. అప్పుడే గొప్ప శబ్దంతో రాళ్లు విరిగిపడి పొడి అయ్యాయి; ఆ మహాపర్వతాన్ని అధిరోహించిన హనుమంతుడు మరింత బలాన్ని పొందాడు. దక్షిణ దిక్కున ఉన్న ఉప్పు సముద్రాన్ని దాటి ఉత్తర తీరానికి చేరాలని ఆశిస్తూ, ఆ వీర వాయుపుత్రుడు పర్వతాన్ని ఎక్కాడు. ఆ సమయంలో అతడు భయంకరమైన నాగులతో కూడిన మహాసముద్రాన్ని చూశాడు. ఆ వాయుపుత్రుడు, గాలి వలె ఆకాశాన్ని తాకాడు. ఆ వానరశ్రేష్ఠుడు దక్షిణ దిక్కునుంచి ఉత్తర దిశకు దూకాడు; ఆ సమయంలో అతని బలానికి ఆ మహాపర్వతం ఒత్తిపడింది. పర్వతం అనేక జీవులతో ఘోరంగా అరచింది, భూమిలోకి ప్రవేశించి, శిఖరాలు వణికిపోయాయి, వృక్షాలు నేలకొరిగాయి. పుష్పాలతో నిండిన వృక్షాలు అతని బలానికి విరిగి నేలపై పడిపోయాయి, అవి ఇంద్రుడు ఆయుధంతో కొట్టినట్టు కనిపించాయి. గుహల్లో నివసించే మహాశక్తివంతమైన సింహాల భయంకరమైన అరుపులు ఆకాశాన్ని చీల్చాయి. విద్యాధరీలు భయంతో వారి వస్త్రాలు చిందరగొట్టి, ఆభరణాలు జారిపడి, అకస్మాత్తుగా ఆ పర్వతం నుంచి ఆకాశంలోకి ఎగిరిపోయారు. మహా విషముతో, అగ్నిజ్వాలల వంటి నాలుకలతో, బలమైన నాగులు, వారి తలలు, మెడలు ఒత్తిపడటంతో బలంగా అల్లాడారు. కిన్నరులు, నాగులు, గంధర్వులు, యక్షులు, విద్యాధరులు కూడా ఆ పర్వతాన్ని వదిలి, ఆకాశంలోకి వెళ్లిపోయారు. ఆ మహా పర్వతం, హనుమంతుని బలానికి ఒత్తిపడి, ఎత్తైన శిఖరాలతో, పాతాళంలోకి ప్రవేశించింది. పది యోజనాల వెడల్పు, ముప్పై యోజనాల ఎత్తుతో ఉన్న ఆ పర్వతం భూమికి సమాంతరంగా అయిపోయింది. భయంకరమైన ఉప్పు సముద్రాన్ని అందంగా దాటి వెళ్లాలని ఆశిస్తూ, వానరుడు ఆకాశంలోకి దూకాడు. అలల అంచు వరకు చేరాడు. ఇప్పుడు ఏడు పదహారు సర్గ ప్రారంభమవుతోంది. దూకిన తర్వాత, ఆ మహాబలుడు, రెక్కలున్న పర్వతంలా వేగంగా, నాగులు, యక్షులు, గంధర్వులు, పుష్పించే కమలాలు, లీలావతి వంటి పుష్కరిణులను దాటి వెళ్లిపోయాడు. అతడు చంద్రుడిని కమలంగా, సూర్యుడిని ప్రకాశవంతమైన హంసగా, నక్షత్రాలను కదంబ పువ్వుల్లా, మేఘాలను ఆకుపచ్చ పచ్చికలాగా ఆకాశంలో చూశాడు. పునర్వసు నక్షత్రాన్ని మహా చేపలుగా, అంగారకుడిని పెద్ద మొసలిగా, ఐరావతాన్ని విస్తారమైన ద్వీపంలా, స్వాతి నక్షత్రాన్ని ఆడుతున్న హంసగా దర్శించాడు. అలసిపోయిన హనుమంతుడు, ఆకాశ సముద్రాన్ని దాటి, గాలివేగాలే తరంగాలుగా, చంద్రకిరణాలే చల్లదనంగా ఉన్న ఆ సముద్రాన్ని దాటి వెళ్లాడు. ఆకాశాన్ని మింగుతున్నట్టుగా, చంద్రుడిని తాకుతున్నట్టు, నక్షత్రాల సముదాయాన్ని, సూర్యుని వలయాన్ని తీసుకెళ్తున్నట్టు అతడు ఆకాశంలో దూసుకెళ్లాడు. అలసటతో కూడినప్పటికీ, హనుమంతుడు అనంతమైన మేఘాల సముద్రంలోకి ప్రవేశించి, మేఘాల సమూహాలను లాగుతూ ప్రయాణించాడు. పసుపు, ఎరుపు, నీలం, గాఢ ఎరుపు, ఆకుపచ్చ, అరుణ రంగులతో మెరిసే గొప్ప మేఘాలు కనిపించాయి. మేఘాల సమూహాల్లోకి పదే పదే ప్రవేశించి, మళ్లీ బయటకు వస్తూ, అతడు ఒక్కోసారి ప్రకాశవంతంగా, ఒక్కోసారి మబ్బులతో కమ్మబడిన చంద్రునిలా కనిపించాడు. వివిధ మబ్బుల మధ్య ప్రయాణిస్తూ, అతని శ్వేతవర్ణం ఒక్కోసారి కనిపిస్తూ, ఒక్కోసారి మరుగున పడుతూ, ఆ హీరో ఆకాశంలో చంద్రుడిలా మెరిసాడు. గరుత్మంతుడిలా ఆకాశంలో దూసుకెళ్లిన వాయుపుత్రుడు, మేఘాల సమూహాలను చీల్చుకుంటూ, పదే పదే వెలుగులోకి వచ్చాడు. మహా ఘోరమైన శబ్దంతో, మేఘాల మ్రోగుబోతులా, రాక్షసులను సంహరించి, తన పేరును ప్రకటిస్తూ, ఆకాశాన్ని కంపింపజేశాడు. లంక నగరాన్ని కలకలం చేసి, రావణుని మనసును కలవరపరిచి, మహా వీరులను సంహరించి, వైదేహిని నమస్కరించి, పునః మహాసముద్రం మధ్యగా తిరిగి, బలంతో నిండిన హనుమంతుడు సునాభ పర్వత శిఖరాన్ని తాకాడు. విల్లు నుండి విడిచిన బాణంలా వేగంగా, కొంత దగ్గరగా వచ్చి, ఆ మహాపర్వతాన్ని దర్శించాడు. ఆ మహా వానరుడు, మేఘంలా నలుపు రంగుతో ఉన్న మహేంద్ర పర్వతాన్ని చూసి, గొప్ప గర్జనతో అరవడంతో, ఆ గర్జన దశదిక్కులను నింపింది.