హనుమంతుడు సీతమ్మను ధైర్యపర్చుతూ ఇలా అన్నాడు: ‘‘ఈ లంకను—ఇక్కడి పర్వతాలు, అరణ్యాలు, బలమైన కోటలు, వీటిని కాపాడుతున్న రాక్షసులతో సహా—నేను నా శక్తితో ఎక్కడికైనా తీసుకెళ్లగలను. అందుకే, ఓ సీతా, మీ మనసు స్థిరంగా ఉంచుకోండి; మీరు ఆత్రంగా ఆకాంక్షించవద్దు. రాఘవుడూ లక్ష్మణుడూ దుఃఖాన్ని విడిచిపెట్టేలా చేయండి, ఓ వైదేహి!’’ అతని శరీరం కొండలా ఉన్న హనుమంతుడిని చూసి, కమలదళాల వంటి విశాలమైన కళ్లతో ఉన్న జనకుని కుమార్తె సీత, వాయుపుత్రుని ఉద్దేశించి ఇలా పలికింది: ‘‘ఓ మహాబలశాలి వానరా, నీ ధైర్యం, బలాన్ని నాకు తెలుసు. నీ వేగం వాయువువంటిది, నీ తేజస్సు అగ్నిలా అద్భుతంగా ఉంది. సాధారణ ప్రాణి ఎవరూ ఇక్కడికి చేరలేరు; నీవు వానరాధిపతివి, అపారమైన సముద్రాన్ని దాటి వచ్చావు. నీ ప్రయాణశక్తి, నన్ను నడిపించే సామర్థ్యం నాకు తెలుసు; నీ చేతిలో కార్యసిద్ధి నిశ్చయంగా జరుగుతుందని నమ్ముతున్నాను. ‘‘కానీ, ఓ వానరశ్రేష్ఠా, నీతో కలిసి వెళ్లడం నాకు శోభించదు. నీ వేగం వాయువువంటి దూసుకుపోతుంది; ఆ వేగాన్ని తట్టుకోలేను. నీవు సముద్రం మీద ఆకాశంలో పరిగెడుతూ నన్ను తీసుకెళ్తే, నేను నీ వెనుక పడిపోతాను. సముద్రంలో పడిపోతే, అక్కడి తిమింగలాలు, మొసళ్లు నన్ను వెంటనే పట్టుకుని తినేస్తాయి. పైగా, ఓ శత్రునాశకుడా, నీతో కలిసి రావడం నాకు సాధ్యపడదు; ఎందుకంటే, నీవు వివాహితుడవు కాబట్టి నీయందు అనుమానం కలుగుతుంది. ‘‘నన్ను నీతో తీసుకెళ్తున్నట్టు చూసినప్పుడు, క్రూరమైన రాక్షసులు, దుష్టుడైన రావణుని ఆజ్ఞతో, మన వెంట పడతారు. ఆయుధాలు ధరించిన వారితో నీవు చుట్టుముట్టబడతావు; నీతో భార్య ఉండటం వల్ల నీవు ప్రమాదంలో పడతావు. ఆయుధాలు లేని నీవు, ఆయుధాలు పట్టిన అనేక రాక్షసులతో ఆకాశంలో పోరాడుతూ, నన్ను రక్షించడంలో ఇబ్బంది పడతావు. నీవు వారితో యుద్ధంలో ఉన్నప్పుడు, భయంతో నేను నీ వెనుకనుంచి పడిపోతాను. ‘‘లేదా, ఓ వానరశ్రేష్ఠా, వారు బలవంతంగా నిన్ను యుద్ధంలో ఓడించవచ్చు. లేకపోతే, నీవు యుద్ధంలో నన్ను పట్టుకోకుండా వదిలిపెడితే, దుష్ట రాక్షసులు నన్ను మళ్లీ పట్టుకుని తీసుకెళ్లిపోతారు. నీవు నన్ను కాపాడలేకపోతే, వారు నన్ను నీ చేతిలోంచి లాక్కుని లేదా చంపవచ్చు; యుద్ధంలో విజయం, పరాజయాలు రెండూ సాధారణమే. లేదా, రాక్షసుల బెదిరింపుతో నేను ప్రాణాలు కోల్పోవచ్చు; అప్పుడు నీ ప్రయత్నం వృథా అవుతుంది. ‘‘నీవు రాక్షసులను సంహరించగలవు; కానీ, రాముని కీర్తి నీ చేతిలో రాక్షసులు చనిపోతే తగ్గిపోతుంది. మరొకవైపు, వారు నన్ను ఎక్కడో దాచిపెడతారు; అప్పుడు వానరులు, రాఘవుడు ఎక్కడా వెతికినా నన్ను కనుగొనలేరు. అప్పుడు నీ ప్రయత్నం ఫలించదు; ఎందుకంటే, రాముడు నీతో కలిసి వచ్చి నన్ను కాపాడడమే మహత్తరమైన ఫలం. ‘‘నా ప్రాణం రాఘవునిపై, అతని బలవంతుడైన సోదరులపై, నీ వంశపారంపర్యంపై ఆధారపడి ఉంది. నన్ను కోసం బాధపడుతూ, దుఃఖంతో అలసిపోయిన రాముడు, లక్ష్మణుడు, వానరులు, రీక్షులు జీవించాలనే ఆశను వదిలివేస్తారు. భర్తను గురిచేసి భక్తి పెంచుకున్న నేను, రాముని తప్ప మరొకరి శరీరాన్ని తాకాలని కోరుకోను, ఓ వానరశ్రేష్ఠా. రావణుడు బలవంతంగా నన్ను తాకాడు; నిస్సహాయురాలిన నేను ఏమి చేయగలను? ‘‘ఇక్కడే రాముడు పది తలలున్న రావణుడిని, అతని రాక్షసులతో సహా సంహరించి, నన్ను ఇక్కడి నుంచి తీసుకెళితే, అదే అతనికి యోగ్యమైనది. యుద్ధంలో శత్రువులను నాశనం చేసే ఆ మహాత్ముడి వీరత్వాన్ని నేను చూశాను, విన్నాను; దేవతలు, గంధర్వులు, నాగులు, రాక్షసులు కూడా రామునికి సమానులు కారు. యుద్ధంలో అతని ధనుస్సుతో, అపారబలంతో, ఇంద్రునితో సమానమైన పరాక్రమంతో ఉన్న రాఘవుడిని, లక్ష్మణుడితో కలసి, వాయువుతో ప్రేరితమైన అగ్నిలా ఉన్న వారిని ఎవరు ఎదుర్కోగలరు? ‘‘బలమైన సూర్యుని వంటి బాణాలతో, దిక్కులను కంపించే మత్తయిన ఏనుగులా నిలబడి, లక్ష్మణుడితో కలిసిన రాఘవుడిని యుద్ధంలో ఎవరు ఎదుర్కోగలరు? అందుకే, ఓ వానరశ్రేష్ఠా, త్వరగా రాఘవుడిని, లక్ష్మణుడిని, ఇతర వానరాధిపతులను నా వద్దకు తీసుకురా. రాముని కోసం నేను చాలా కాలంగా దుఃఖించాను; నన్ను సంతోషపెట్టుము, ఓ వీర వానరా!’’ ఇక్కడ సుందరకాండలో వాల్మీకి మహర్షి రచించిన ముప్పత్తి ఎనిమిదవ సర్గ ప్రారంభమైంది. ఆ తర్వాత ఆ వాక్యజాలంలో నిపుణుడైన, వానరులలో పులిలాంటి హనుమంతుడు, సీతమ్మ మాటలు విని, సంతోషంగా ఆమెను ఇలా ఉద్దేశించి అన్నాడు: ‘‘ఓ మంగళకరమైన రూపం కలవారూ, మీరు చెప్పినది యోగ్యమే. ఇది స్త్రీల స్వభావానికీ, పతివ్రతలకు, లజ్జాసంపన్నతకు తగినదే. మీరు స్త్రీకాబట్టి, నన్ను ఆధారంగా చేసుకుని, వంద యోజనాల విస్తీర్ణంలో ఉన్న సముద్రాన్ని దాటి రావడం మీకు సాధ్యపడదు. ‘‘ఓ జనకాత్మజా, మీరు చెప్పిన రెండవ కారణం—రాముని తప్ప మరొకరి స్పర్శకు తగినది కాదనే భావన—మీ లజ్జాశీలతకు తగినదే. మహాత్ముడైన రాముని భార్య అయిన మీకు ఇది శోభిస్తుంది; మీలాంటి దేవతా స్వరూపురాలు తప్ప మరెవరు ఇలాంటి మాటలు పలుకగలరు? ‘‘మీరు చేసినది, నాతో చెప్పినది అన్నిటినీ కాకుత్స్థుడు (రాముడు) పూర్తిగా వింటాడు. అనేక కారణాల వల్ల, రాముని సంతోషపెట్టాలనే ఆశతో, ఎంతో ప్రేమతో నేను ఇలా మాట్లాడాను. లంకలో ప్రవేశించడం కష్టం, సముద్రాన్ని దాటి రావడం కష్టమైనది, నా సామర్థ్యాన్ని కూడా దృష్టిలో ఉంచుకుని నేను ఇలా చెప్పాను. ‘‘నిజానికి, రఘువంశజుడైన రాముడిని మీతో కలిపి పెట్టాలని, నా ప్రగాఢమైన ప్రేమ, భక్తితోనే నేను ఇలా అనుకున్నాను; వేరే ఉద్దేశంతో కాదు.