హనుమంతుడు వేగంగా కదిలించడంతో, ఫలాలతో నిండిన ఆ అద్భుతమైన చెట్లు ఒక్కసారిగా తమ పువ్వులు, ఆకులు, ఫలాలను విసిరివేశాయి. పక్షులు లేని ఆ చెట్లు, కేవలం కొమ్మలతో మాత్రమే మిగిలి, గాలి తాకిడికి బలహీనంగా, ప్రాణం లేని వృక్షాల్లా కనిపించాయి. అవి ఒక యువతి తలవాలిపోతూ, అలంకారాలు చెదిరిపోయినట్లు, అందమైన దంతాలు, పెదవులు గాయపడి, గోర్లు, పళ్లతో నలిపినట్లు కనిపించాయి. అలాగే, హనుమంతుని తోక, చేతులు, కాళ్లతో తాకిడికి గురైన అశోకవనంలో చెట్లు విరిగిపడి, ఆ వనం విచిత్రంగా కనిపించింది. అతడు బలంగా గొప్ప లతామాలలను చింపివేశాడు; వానాకాలంలో గాలి మేఘాలను చెదరగొట్టినట్లు అవి విరిగిపడ్డాయి. అక్కడ హనుమంతుడు మణులతో మెరుస్తున్న నేలలు, వెండి తళుకులతో కూడిన నేలలు, బంగారు నేలలను చూశాడు. అక్కడ వివిధ ఆకారాల్లోని చెరువులు ఉన్నాయి; శుభ్రమైన నీటితో నిండినవి, ఇక్కడ అక్కడ విలువైన రత్నాల మెట్లతో అలంకరించబడ్డాయి. వాటి ఇసుక ముత్యాలు, పరవళ్లు, లోపలి నేలలు స్ఫటికంతో, గట్టులు బంగారు చెట్లతో అలంకరించబడ్డాయి. ఆ చెరువులు వికసించిన పద్మాలు, నీలకమలాలతో అలంకరించబడి, చక్రవాక పక్షులతో, జలచర పక్షుల కేకలతో, హంసలు, క్రౌంచపక్షుల గానంతో నిండిపోయాయి. అవి నదులచేత చుట్టుముట్టబడి, చెట్లతో నిండిన తీరాలు, అమృతసమానమైన, పవిత్రమైన, శుభ్రమైన నీటితో నిండిపోయాయి. వందలాది లతలు, పుష్పగుచ్ఛాలతో అలంకరించబడి, వివిధ జాతుల పొదలతో, మందారవనాలతో విభజించబడ్డాయి. ఆ తరువాత అతడు ఒక మహత్తరమైన పర్వతాన్ని చూశాడు; అది వర్షమేఘంలా విశాలంగా, ఎత్తైన శిఖరాలతో, రంగురంగుల శిఖరాలతో, చుట్టూ పల్లెలతో ముస్తాబై ఉంది. ఆ పర్వతం రాళ్లతో చేసిన భవనాలతో, ఎన్నో రకాల చెట్లతో చుట్టుముట్టబడి ఉంది. ఆ మహాబలి వానరుడు ఆ భూమిపై ఆ పర్వతాన్ని ఆనందంగా దర్శించాడు. ఆ పర్వతం నుండి ఒక నది దిగివస్తున్నదాన్ని చూశాడు; అది ప్రియుని మడిలో నుండి ప్రియురాలు జారిపడినట్లు కనిపించింది. చెట్ల శిఖరాలు నీటిలో పడిపోవడంతో, ఆ నది కోపంగా ఉన్న యువతిని స్నేహితులు అదుపుచేస్తున్నట్లుగా అనిపించింది. ఆ గొప్ప వానరుడు తిరిగి చూస్తే, ఆ నది తిరిగి నీటితో నిండిపోవడం, ప్రియురాలు మళ్ళీ ప్రియుని వద్దకు వెలిగిపోతూ వచ్చినట్లుగా కనిపించింది. దానికి దగ్గరగా, వాయుపుత్రుడైన హనుమంతుడు, వివిధ రకాల పక్షులతో నిండిన పద్మసరోవరాలను చూశాడు. అలాగే, చల్లని నీటితో నిండిన, రత్నాల మెట్లతో, ముత్యాల ఇసుకతో మెరిసే ఒక నకిలీ చెరువును కూడా చూశాడు. అది వివిధ జంతువుల సమూహాలతో, అద్భుతంగా అలంకరించబడిన అరణ్యంతో, విశ్వకర్మ నిర్మించిన మహా ప్రాసాదాలతో ఆకట్టుకుంది. అక్కడ ఎక్కడ చూసినా నకిలీ వనాలతో అలంకరించబడి, ప్రతి చెట్టూ పువ్వులు, ఫలాలతో నిండి ఉంది. అన్ని చోట్ల మంచి మంటపాలు, బంగారు వేదికలు, విస్తృతంగా పెరిగిన లతలు, ఆకులతో కప్పబడి ఉన్నాయి. ఆ మహాబలి వానరుడు ఒకే ఒక బంగారు శింశప చెట్టును చూశాడు; అది చుట్టూ బంగారు వేదికలతో ఆవరించబడి ఉంది. అతడు అక్కడ భూమి ముక్కలు, పర్వత ప్రవాహాలు, ఇతర బంగారు చెట్లు, నెమళ్ల వర్ణంతో మెరిసే చెట్లను చూశాడు. ఆ చెట్ల ప్రభావంతో, "నేను అన్ని వైపులా బంగారంలా మెరిసిపోతున్నాను, మెరు పర్వతంలా ఉన్నాను" అని ఆలోచించాడు. ఆ బంగారు చెట్లు గాలి తాకిడికి ఊగిపోతూ, వందలాది చిన్న గంటల శబ్దంతో మ్రోగిపోతుండగా, అతడు ఆశ్చర్యంతో నిండిపోయాడు. ఆ అందమైన, ఆకులతో కప్పబడి, కొమ్మల చివర పుష్పాలు, కొత్త మొగ్గలతో నిండిన శింశప చెట్టుపై హనుమంతుడు ఎక్కాడు. "ఇక్కడ నుండే నేను వైదేహిని చూడాలి. రాముని కోసం తపించుతూ, హృదయంలో బాధతో, యదేచ్ఛగా తిరుగుతున్న ఆమెను ఇక్కడ చూసే అవకాశం ఉంది," అని భావించాడు. "ఇది నిశ్చయంగా ఆ దుష్టుని అశోకవనం; ఇక్కడ గంధపు, చంపక, బకుల చెట్లు అలంకరించబడ్డాయి. ఇక్కడే అందమైన పద్మసరోవరమూ ఉంది; పక్షుల సమూహాలతో నిండిన ఈ చోటుకు రాజపత్నియైన జానకీ రావడం ఖాయం." "ఆ రాఘవుని ప్రియమైన, వనవాసంలో నిపుణురాలైన జానకీ తప్పకుండా ఇక్కడికి వస్తుంది. లేక రాముని ఆలోచనలతో బాధపడుతూ, మృగనయన, మేధావిని అయిన ఆమె త్వరలోనే ఈ అరణ్యంలోకి వస్తుంది. రాముని వियोग దుఃఖంతో బాధపడే ఆ దేవీ, అందమైన కన్నులతో, ఎప్పుడూ వనవాసాన్ని ఇష్టపడే ఆమె తప్పకుండా ఇక్కడికి వస్తుంది." "ఆమె ఎప్పుడూ వనవాసుల స్నేహాన్ని కోరుకుంటూ, జనకుని కుమార్తె, రామునికి ప్రియమైన, సద్గుణాల తల్లి. సాయంత్రం పూజలో నిమగ్నమై, నలుపు వర్ణంతో మెరిసే జానకీ, ఈ పవిత్రమైన నదికి తప్పకుండా వస్తుంది." "ఈ అశోకవనం ఆమెకు ఎంతో అనుకూలమైనది; ధర్మపత్నిగా, రాముని ప్రియురాలిగా, ఈ వనంలో ఆమెకు స్థానం ఉంది. చంద్రబింబం వంటి ముఖమున్న ఆ దేవీ ఇంకా బతికే ఉంటే, ఈ చల్లని నీటితో నిండిన నదికి ఖచ్చితంగా వస్తుంది." ఇలా ఆలోచిస్తూ, మహాబలి హనుమంతుడు రాఘవుని భార్యను ఎదురుచూస్తూ, చుట్టూ ఉన్న పుష్పితమైన, దట్టమైన ఆకుల మధ్య దాగి, అన్నింటిని పరిశీలిస్తూ ఉండిపోయాడు. ఇప్పుడు శ్రీ వాల్మీకి కృత సుందరకాండలో పదహారవ అధ్యాయాన్ని వినండి. అక్కడ నిలబడి, వైదేహిని వెతుకుతూ, ఆ ప్రాంతాన్ని అంతటినీ పరిశీలిస్తూ, హనుమంతుడు భూమి అంతటినీ గమనించాడు. అక్కడ ఎటు చూసినా, లతలతో చుట్టుముట్టిన చెట్లు, దివ్యమైన సుగంధం, రుచి నిండిన ఆ వనం అన్ని వైపులా ప్రకాశిస్తూ కనిపించింది.