అప్పుడు ఆ రాత్రి లంకలో రాక్షసాధిపతి రావణుడు విశ్రాంతిగా తన శయనగృహంలో నిద్రిస్తున్నాడు. ఆ సమయంలో, అక్కడ ఉన్న స్త్రీలు—వారి ఆభరణాలు, దేహాలు, వస్త్రాలు, పుష్పహారాలు అన్నీ కలిసిపోయి, ఒకరినొకరు వేరు చేయడం అసాధ్యంగా కనిపించింది. వారు వివిధ వర్ణాలవారు, అందరూ స్వర్ణ దీపాల్లా ప్రకాశిస్తూ, రావణుడి చుట్టూ ముడిపడి ఉన్నారు. ఆ స్త్రీలు రాజుల, ఋషుల, దేవతల, గంధర్వుల, రాక్షసుల కుమార్తెలు; కామమునకు లోనై, రావణునికి స్వంతమయ్యారు. యుద్ధాన్ని ఇష్టపడే రావణుడు వీరందరినీ ఆకర్షించాడు; కొందరు ప్రేమ మోహంలో చిక్కుకొని ఇక్కడికి వచ్చారు. ఈ స్త్రీల్లో ఎవరినీ బలవంతంగా, శౌర్యంతో, లేక ఇతర కోరికతో రావణుడు పొందలేదు—జనకుని కుమార్తె అయిన సీతను తప్పించి. వారిలో ఎవరూ తక్కువ వంశానికి చెందలేదు, ఎవరూ అందంలేనివారు కాదు, ఎవ్వరూ మర్యాద లేకపోయినవారు లేరు, నైతికత లేని వారు రావణునికి భార్యలు కాలేదు, ఆయనకు ఏదీ అసహ్యంగా అనిపించలేదు. ఇంతను చూసిన వానరాధిపతి హనుమంతుడు, “ధర్మవంతుడైన రాఘవుని భార్య ఇలాంటి వనిత అయితే, ఇవి రాక్షసాధిపతికి భార్యలు అయినవారు నిజంగా ఉన్నత వంశస్థులే,” అని ఆలోచించాడు. మళ్లీ అతను తన రహస్య రూపంలో తలంచాడు: “సీతా మహాత్మ్యంలో అత్యుత్తమురాలు; అయినా లంకాధిపతి రావణుడు ఆమెపై ఘోరమైన, అధర్మమైన చర్య చేశాడు.” ఇంతలో హనుమంతుడు, అక్కడ ఒక అద్భుతమైన మంచాన్ని చూశాడు—రత్నాలతో అలంకరించబడినదిగా, క్రిస్టల్ వలె మెరిసేలా, దేవతలకు తగినట్టుగా ఉంది. దాని మీద విలాసవంతమైన పరుపులు, దంతం, బంగారు అలంకరణలు, బేరిల్ రత్నాలతో ముస్తాబైన ఆసనాలు ఉన్నాయి. ఒక మూలలో, స్వచ్ఛమైన గొడుగు, దివ్య పుష్పహారాలతో ప్రకాశిస్తూ, నక్షత్రాల మధ్య చంద్రుడిలా కనిపించింది. ఆ మంచం చుట్టూ స్వర్ణపు అలంకరణలు మెరిసిపోతూ, అశోక పుష్పహారాలతో అలంకరించబడింది. అటు ఇటు యక్షపుచ్చాలు ఊపుతున్న సేవకులు, వివిధ సుగంధాలు పరిమళిస్తున్నవి, ఉత్తమ ధూపాలు వాడుతున్నారు. మృదువైన గొర్రె మేకపట్టు పరుపులతో, విలాసవంతమైన పుష్పహారాలతో ఆ మంచం అందంగా అలంకరించబడింది. ఆ మంచంపై, మేఘమండమాల్లా ఉండే ఒక మహాపురుషుడు—విజృంభితమైన కుండలాలు, ఎర్రటి కళ్ళు, బలమైన భుజాలు, వెండి వస్త్రధారణతో మెరిసిపోతూ—అక్కడ నిద్రిస్తున్నాడు. అతని దేహం సుగంధ ద్రవ్యాలతో, ఎర్రచందనంతో పూసి, సూర్యాస్తమయ సమయంలో మెరిసే మేఘంలా, మెరుపులతో మెరిసిపోతున్నాడు. దివ్యాభరణాలతో అలంకరించబడి, ఆకర్షణీయంగా, స్వేచ్ఛగా ఏ రూపమైనా ధరించగలిగే వాడు; చుట్టూ వృక్షాలు, తోటలు, అడవులు; విశ్రాంతిలో ఉన్న మందరపర్వతంలా కనిపిస్తున్నాడు. తరువాత, ఆ వానరుడు—హనుమంతుడు—పానముచేసిన అనంతరం ప్రకాశించే మంచంపై నిద్రిస్తున్న రాక్షసాధిపతిని చూశాడు. రావణుడు గొప్ప సర్పంలా శ్వాస తీసుకుంటూ నిద్రిస్తున్నాడు. అతని దగ్గరికి జాగ్రత్తగా, భయంతో, మెల్లగా దగ్గరయ్యాడు హనుమంతుడు. ఒక ఎత్తైన మంటపానికి చేరి, పక్కనున్న రక్షణ గోడ వెనుక దాగి, మత్తులో ఉన్న రాక్షసరాజు రావణుని చూశాడు. ఆ సమయంలో రావణుని మంచం, అతడు నిద్రిస్తున్నప్పుడు, గొప్ప జలపాతంలా, పక్కన విశ్రాంతిలో ఉన్న గజరాజుని పోలి మెరిసిపోతుంది. ఆ మహారాజు బలమైన భుజాలు—బంగారు కంకణాలతో అలంకరించబడి, ఇంద్రుని ధ్వజాల్లా విస్తరించి ఉన్నాయి. ఏనుగు దంతాల గాయాల ముద్రలు, వజ్రాయుధంతో చెక్కినట్లుగా, విష్ణు చక్రము గుర్తులతో, ఆ భుజాలు విస్తారంగా, బలంగా ఉన్నాయి. ఆ భుజాలు దళసరి, సమంగా, బలంతో నిండిపోయి, అందమైన నఖాలు, బొటనవేళ్లు, తన ముద్రలతో మెరిసిపోతున్నాయి. కంచు గదల వలె, ఏనుగు సొంకుల్లా, వృత్తాకారంగా మంచంపై రెండు అయిదు తలల సర్పాల్లా విస్తరించి ఉన్నాయి. చల్లని, సుగంధభరితమైన ఉత్తమ చందనంతో పూసి, చంద్రునికి లేదా శశికి ఉపయోగించే లేపనంలా మెరిసిపోతున్నాయి. సర్వోత్తమ స్త్రీలు మర్దన చేసి, అమూల్య సుగంధ ద్రవ్యాలతో పూసినవి; యక్షులు, నాగులు, గంధర్వులు, దేవతలు, దానవశ్రేష్ఠులు వీటిని పలుమార్లు చూసినవారు. ఆ భుజాలు మంచంపై రెండు మహాసర్పాలు మందరపర్వతపు లోయలో నిద్రిస్తున్నట్లుగా, కోపంతో ఉన్నట్లుగా కనిపిస్తున్నాయి. ఈ రెండు సంపూర్ణమైన భుజాలతో, ఆ మహాపర్వతం లాంటి రాక్షసాధిపతి రావణుడు, ద్విశిఖరాల మందరపర్వతంలా ప్రకాశిస్తున్నాడు. మామిడి, చంపక, ఉత్తమ బకుల పుష్పాల పరిమళాలు, ఉత్తమ భోజన, పానీయ సుగంధాలు కలిసినవి. ఆ రాక్షసరాజు నిద్రిస్తున్నప్పుడు, అతని పెద్ద నోటి నుంచి శ్వాస బయటికి వచ్చి, ఆ ఇంటిని నింపుతున్నది. కిరీటంతో అలంకరించబడిన అతని తల, ముత్యాలు, రత్నాలతో ప్రకాశిస్తూ, కొద్దిగా వంకగా ఉంది; అతని ముఖం ప్రకాశించే కుండలాలతో మెరిసిపోతుంది. ఎర్రచందనంతో పూసి, అందమైన హారంతో అలంకరించబడి, అతని విస్తృతమైన, పుష్టిగా ఉన్న ఛాతీ స్పష్టంగా కనిపిస్తోంది. పలుచని, చెల్లిపోయిన పట్టు అతని గాయాల మీద పరుచబడి, విలువైన పీతాంబరంతో బాగా కప్పబడి ఉన్నాడు. రావణుడు గొప్ప పాము వలె శ్వాస తీసుకుంటూ, నల్ల మినుముల గుట్టలా, గంగా తీరంలో నిద్రిస్తున్న ఏనుగును పోలి మంచంపై పడుకున్నాడు. చుట్టూ నాలుగు బంగారు దీపాలతో ఆ ఇంటి అన్ని వైపులా వెలుగు ప్రసరిస్తోంది; అతని శరీరం మెరుపులతో మెరిసే మేఘంలా ప్రకాశిస్తోంది. ఆ మహాత్ముని పాదాల వద్ద, రావణునికి ప్రియమైన అతని భార్యలు, ఇంట్లో కనిపిస్తున్నారు. వారి ముఖాలు చంద్రునిలా ప్రకాశిస్తూ, అద్భుతమైన కుండలాలతో అలంకరించబడి, వారి పుష్పహారాలు, ఆభరణాలు ఎండిపోకుండా నిత్యంగా పుష్టిగా ఉన్నాయి—వాటిని వానరాధిపతి హనుమంతుడు చూశాడు. వారు నాట్యం, సంగీతంలో నిపుణులు, రాక్షసరాజు భుజాలపై కూర్చొని, విలువైన ఆభరణాలతో అలంకరించబడి, విశ్రాంతిలో ఉన్నారు—ఈ దృశ్యాన్ని హనుమంతుడు తిలకించాడు.