రావణుని అంతఃపురంలో ఆ రాత్రి ఒక అద్భుతమైన దృశ్యం విరాజిల్లింది. ఆయన భార్యల వస్త్రాల చివరలు, విభిన్నమైన బంగారు రంగుల్లో మెరిసిపోయే ధ్వజాల్లా, వారి ముఖాల కింద వెలిగిపోయాయి. కొందరి చెవి దండలు, అపూర్వమైన ప్రకాశంతో, వారి నోటిలోంచి వచ్చే శ్వాస గాలికి మెల్లగా కంపించాయి. ఆ స్త్రీల శ్వాస నుండి సహజంగా వెలువడిన పంచదార, మద్యం పరిమళాలు ఎంతో మధురంగా, రవణునికి ఆ సమయంలో పరవశాన్ని కలిగించాయి. ఆ స్త్రీలలో కొందరి ముఖాలు రావణుని ముఖాన్ని పోలి ఉండగా, వారు తమ ప్రత్యర్థి స్త్రీల ముఖాల పరిమళాన్ని పునఃపునః పీల్చుతూ తన్మయత్వంతో ఉన్నారు. వారి మనస్సులు రావణునిపై ఎంతో మక్కువతో ఉండి, స్వతంత్రత లేకుండా, సహభార్యల అభిప్రాయానుసారమే వ్యవహరించేవారు. అలాంటి వారు, ఒకదానిపై ఒకటి అలంకారాలుతో ముస్తాబైన చేతులను, వస్త్రాలను ఉంచుకొని నిద్రపోయారు. ఒక మహిళ మరొకరిని తన ఛాతీపై, ఇంకొకరు చేతిపై, ఇంకొకరు మడలపై, మరొకరు వక్షోజాలపై తలవాల్చుకొని నిద్రించేవారు. వారు పరస్పరం తొడలు, పక్కలు, నడుములు, వెన్నుపూసలపై విశ్రాంతి తీసుకుంటూ, మద్యం మత్తు, అనురాగంతో పరస్పరం కలిసిపోయారు. slender-waisted స్త్రీలు, పరస్పర శరీరస్పర్శలో ఆనందిస్తూ, చేతులను చుట్టిపెట్టుకొని అక్కడ అంతా కలసి నిద్రించేవారు. ఆ స్త్రీలు పరస్పర చేతులకు దారం లాగా ముడిపడిన పుష్పమాల వలె మెరిసిపోయారు; మత్తు మదుపైన తేనెటీగలు చుట్టుముట్టినట్లు కనిపించారు. వసంతంలో గాలికి పరస్పరం మిళితమైన పుష్పలతాకుల సమూహంలా, వారు కూడా పరస్పరం కలిసిపోయి ఉన్నారు. రావణుని ఆ స్త్రీల సమూహం, అందమైన భుజాలు పరస్పరం చుట్టుకొని, తేనెటీగలు చుట్టుముట్టిన అడవి వలె, గాలికి ఊగిపోతూ కనిపించింది. ఆ సమయంలో, వారి అలంకారాలు, శరీరాలు, వస్త్రాలు, పుష్పమాలలు — ఇవన్నీ కలిసిపోయి, ఒక్కొక్కదాన్ని వేరుచేయడం అసాధ్యంగా మారింది. రావణుడు సుఖంగా పడుకుని ఉండగా, వివిధ వర్ణాల స్త్రీలు బంగారు దీపాల్లా మెరిసిపోతూ, కళ్లను మూయని దృశ్యంలా కనిపించారు. అక్కడ రాజుల, ఋషుల, దేవతల, గంధర్వుల, రాక్షసుల కుమార్తెలు—all కామవశంగా రావణునికి భార్యలుగా మారిపోయారు. వీరిని రావణుడు యుద్ధకాంక్షతో పట్టుకున్నాడు; వారు కామమత్తులో మునిగి ఉన్నారు; కొందరు ప్రేమలో మాయగా ఇక్కడికి రప్పించబడ్డారు. ఈ స్త్రీలలో ఎవ్వరూ బలవంతంగా లేదా పరాక్రమంతో లేదా వేరే ఆశతో రావణునికి లభించలేదు; వారిలో ఎవ్వరూ కొత్తవారు కారు—జనక కుమార్తె అయిన సీతను తప్ప. వారిలో ఎవ్వరూ కులహీనురాలు కారు, అందంలేనివారు కారు, మృదువైన స్వభావం లేనివారు కారు; గుణహీనురాలు, అప్రియురాలు ఎవ్వరూ రావణునికి భార్యగా కాలేదు. అంతా చూసిన వానరాధిపతి హనుమంతుడు తనలో తాను ఆలోచించాడు—"ధర్మవంతుడైన రాఘవుని భార్య సీతా దేవి కూడా ఇలాంటి వారే అయితే, రావణుని భార్యలు నిజంగా ఉన్నతకులవారు." మళ్లీ అతడు తనను దాచుకొని తలంచాడు—"సీతా దేవి గుణంలో అత్యుత్తమురాలు; అయినా ఈ లంకాధిపతి రావణుడు ఆమెపై ఘోరమైన, నీచమైన దుష్కార్యాన్ని చేశాడు." ఈ విధంగా, వాల్మీకి మహర్షి రచించిన మహా రామాయణంలోని సుందరకాండలో పదవ సర్గ పూర్తయింది. అక్కడ హనుమంతుడు ఒక అద్భుతమైన మంచాన్ని చూశాడు—రత్నాలతో అలంకరించబడినది, స్ఫటికంలా మెరిసిపోయేది, దేవతలకు కూడా తగినదిగా కనిపించింది. ఆ మంచం పై విలాసవంతమైన పరుపులు, దంతముతో, బంగారంతో అలంకరించబడి, విలువైన బెరిల్ రత్నాలతో కూడిన సీట్లతో, మహోపభోగానికి తగినదిగా అలంకరించబడి ఉంది. దాని ఒక వైపున, దేవతామాలలతో మెరిసే తెల్లటి ఛత్రాన్ని చూశాడు—ఆ ఛత్రం నక్షత్రాల మధ్య చంద్రుడిలా కనిపించింది. చుట్టూ స్వచ్ఛమైన బంగారంతో వెలిగిపోతూ, అశోక పుష్పాల మాలలతో అలంకరించబడిన అత్యుత్తమ ఆసనాన్ని చూశాడు. ఆ మంచాన్ని యక్షపుచ్చాలుతో సేవకులు చుట్టూ ఊదుతూ, వివిధ పరిమళాల సుగంధ ద్రవ్యాలతో, ఉత్తమ ధూపాలతో సుగంధ పరిమళాన్ని వెదజల్లుతూ ఉన్నారు. అది మెత్తని వస్త్రాలతో, మృదువైన గొర్రెవ毛తో పక్కలు అలంకరించబడి, విలువైన పుష్పమాలలతో చుట్టూరా అలంకరించబడింది. ఆ ఆసనంపై, గంభీరమైన మేఘంలా కనిపించే, ప్రకాశవంతమైన కుండలాలు ధరించిన, ఎర్రటి కళ్లతో, బలమైన భుజాలతో, వెండి వస్త్రాలతో మెరిసే రావణుని హనుమంతుడు చూశాడు. ఆయన శరీరం మణికట్టు గంధపు చందనం పూసుకుని, సాయంత్రపు ఎర్రటి మేఘంలా, మెరుపుల్లా మెరిసిపోతూ ఉన్నాడు. దివ్యాభరణాలతో అలంకరించబడి, ఇష్టమైన రూపాన్ని ఎప్పుడైనా ధరించగలిగే శక్తివంతుడు, చుట్టూ వృక్షాలూ, తోటలూ, పొదలూ ఉండగా, విశ్రాంతి తీసుకుంటున్న మందరపర్వతంలా కనిపించాడు. మద్యం తాగిన తరువాత, రాక్షసాధిపతిగా, పరాక్రమశాలి రావణుడు ఆ రత్నమయ మంచంపై నిద్రిస్తున్నాడు—అందాన్ని, శౌర్యాన్ని ప్రదర్శిస్తూ. రావణుని దగ్గరకు వెళ్లిన హనుమంతుడు, అతడు మహాసర్పంలా ఊపిరి పీలుస్తూ ఉండడం చూసి, చాలా జాగ్రత్తగా, అప్రమత్తంగా ముందుకు సాగాడు. తరువాత, ఒక ఎత్తైన మేడపైకి చేరి, ఒక బల్లిపైన దాగి, ఆ మత్తులో ఉన్న రాక్షసరాజుని తిలకించాడు. రావణుని మంచం, అతడు నిద్రిస్తున్నప్పుడు, గొప్ప జలపాతంలా, పక్కన విశ్రాంతి తీసుకుంటున్న మహాగజంలా మెరిసిపోతూ కనిపించింది. హనుమంతుడు రావణుని బలమైన భుజాలను చూశాడు—బంగారు కంకణాలతో అలంకరించబడి, ఇంద్రుని ధ్వజాల్లా విరాజిల్లాయి. ఏనుగు దంతాల దెబ్బలతో మచ్చలు పడినవి, వజ్రాయుధంతో చెక్కినట్లుగా విస్తారంగా ఉన్నవి, విష్ణువు చక్రంలా గుర్తులతో, మిక్కిలి బలంగా కనిపించాయి. ఆ భుజాలు మందంగా, సరిగ్గా ఏర్పడినవి, బలంతో నిండినవి, అందమైన గోళ్లు, బొటనవేళ్లతో, తాను ధరించిన ఉంగరాలతో మెరిసిపోతూ ఉన్నాయి. అవి కలిపి, ఇనుపగదాల్లా, గుండ్రంగా, ఏనుగు సొట్టల్లా, ప్రకాశవంతమైన మంచంపై రెండు అయిదు తలల సర్పాల్లా విస్తరించాయి. చల్లని, సుగంధమైన, అత్యుత్తమ గంధపు చందనం పూసిన ఆ భుజాలు, చంద్రునికి లేదా శశికి పూసిన చందనంలా, అందంగా అలంకరించబడి ఉన్నాయి. ఉత్తమ స్త్రీలు చేత నలిపించబడినవి, అపూర్వ పరిమళాల సుగంధ ద్రవ్యాలతో పూసినవి, యక్షులు, నాగులు, గంధర్వులు, దేవతలు, ఉత్తమ దానవులు కూడా సేవించినవి—అవి పరిపూర్ణంగా కనిపించాయి. ఇలా, హనుమంతుడు రావణుని అంతఃపురంలో అద్భుతమైన దృశ్యాన్ని తిలకించాడు.