ఆ సమయంలో, హనుమంతుడు రాక్షసాధిపతి రావణుని అంతఃపురంలో ప్రవేశించాడు. అక్కడ అతను ఒక అద్భుతమైన దృశ్యం చూశాడు. రాత్రి విహారం, మద్యం పానంలో మునిగిపోయి, అలసటతో నిద్రలో మునిగిన రావణుని భార్యలు అక్కడ విస్తరించి పడి ఉన్నారు. వారి జడలు విడివిడిగా పారిపోయి ఉండగా, అలంకారాలు చెల్లాచెదురుగా పడి ఉన్నాయి. మద్యం మత్తులో మునిగిపోయిన వారి మదిలో నిద్రవశమై, వారు అక్కడ విరాజిల్లుతున్నారు. కొంతమందికి నుదురు అలంకరణలు చెరిగిపోయాయి, మరికొందరికి పాదస్వరాలు తప్పిపోయాయి, మరికొందరికి మణిపూసలు పక్కకు జారిపోయాయి. మరికొందరు ముత్యాల హారాలతో అలంకారంగా కనిపించగా, కొందరికి వస్త్రాలు జారిపోయాయి, మెడబట్టలు విప్పబడ్డాయి—అవి యువతులను గాలిలో ఎగిరినట్టు కనిపించాయి. కొంతమందికి కర్ణభూషణాలు లేవు, మరికొందరికి పూలమాలలు విరిగిపోయి, పాదాల దగ్గర నలిగిపోయాయి. అవి మహావనంలో గజరాజు తొక్కిన పూలతండ్లను తలపించాయి. కొంతమందికి మెడలోని ముత్యాల హారాలు చంద్రకాంతుల్లా మెరిసి, వారి వక్షోజాల మధ్య నిద్రిస్తున్న హంసలను పోలి కనిపించాయి. మరికొందరికి వజ్రాలు కడంబపక్షులను పోలి, బంగారు దారాలు చక్రవాక పక్షుల జంటలా కనిపించాయి. హంసలు, కారండవ పక్షులు, చక్రవాక పక్షులతో అలంకరించబడి, వారి నితంబాలు, పిరుదులు నదీ తీరాలలోని ఇసుక దిబ్బలవలె మెరిసాయి. కొంతమంది స్వర్ణకమలాల్లాంటి గొప్ప అలంకారాలతో నిద్రలో మునిగిపోయారు. వారు అందమైన నదీ తీరాలవలె, తమ హృదయాలనూ, కీర్తినీ పట్టుకుని ఉన్నారు. కొంతమందిలో మృదువైన అవయవాలపై, వక్షోజాలపై గొప్ప అలంకారాల వరుసలు మెరిసాయి. కొందరికి వస్త్రాల చివర్లు నోటిలోంచి వచ్చే శ్వాసవేగంతో మళ్లీ మళ్లీ పైకి ఎగిరిపడి ముఖాన్ని తాకాయి. ఆ వస్త్రాల చివర్లు పతాకాల వలె, బంగారు రంగుల్లో మెరిసాయి. కొంతమందికి కర్ణభూషణాలు మృదువుగా కంపించాయి—అవి నోటిలోంచి వచ్చే మధురమైన శ్వాసవేగంతో తేలికగా కదిలాయి. చక్కటి పంచదార, మధురమైన మద్యం పరిమళం వారి నోటిలోంచి రవాణా అయి, ఆ సమయంలో రావణునికి మధురమైన అనుభూతిని కలిగించాయి. కొంతమంది రావణుని భార్యలు, ముఖాలు రావణుని ముఖాన్ని పోలినవే, తమ సహభార్యల ముఖాల పరిమళాన్ని పునఃపునః పీల్చారు. ఆ మహనీయ స్త్రీలు, మనస్సంతా రావణునిపై మక్కువతో నిండిపోయి, స్వతంత్రత లేకుండా సహభార్యల కోరికలకే లోబడి వ్యవహరించేవారు. అక్కడ ఉన్న కొంతమంది స్త్రీలు, ఒకదానిపై ఒకటి చేతులను, వస్త్రాలను వేసుకుని నిద్రపోయారు. ఒకరు మరొకరి వక్షోజాలపై, మరొకరు భుజంపై, ఇంకొకరు ఒడిలో, ఇంకొంతమంది వక్షోజాలపై తలవాల్చి నిద్రపోయారు. వారి తొడలు, పక్కలు, నితంబాలు, వెన్నెముకలు ఒకదానితో ఒకటి కలిసిపోయి, మదపాన మత్తులో, పరస్పర మమకారంతో మునిగిపోయారు. వారి శరీరస్పర్శ ఆనందాన్ని ఆస్వాదిస్తూ, సన్నగా ఉన్న నడుములతో, పరస్పరంగా చేతులు చుట్టుకుని అందరూ కలిసే నిద్రలో మునిగిపోయారు. ఆ స్త్రీల సమూహం, పరస్పరంగా చేతులను గొలుసుగా వేసుకుని, తేనెటీగలతో నిండిన పుష్పహారాన్ని పోలి మెరిసింది. వసంతకాలంలో గాలిలో కలిసిపోయిన పూలతండ్ల వలె, ఆ స్త్రీలు ఒకదానితో ఒకటి కలిసిపోయి, పూలు పరస్పరంగా చేర్చుకున్నట్టు కనిపించారు. రావణుని స్త్రీల ఆ తోట, అందమైన భుజాలతో, తేనెటీగలతో నిండిన అడవి గాలిలో ఊగిసలాడినట్టుగా కనిపించింది. ఆ సమయంలో, వారి అలంకారాలు, శరీరాలు, వస్త్రాలు, పూలమాలలు అన్నీ కలిసిపోయి, ఎవరు ఎవరో గుర్తించలేని స్థితిలో ఉన్నారు. రావణుడు సుఖంగా నిద్రిస్తున్నప్పుడు, వివిధ వర్ణాల స్త్రీలు బంగారు దీపాల్లా మెరిసి, మిటమిటలాడని కన్నుల్లా కనిపించారు. అందులో రాజుల, ఋషుల, దేవతల, గంధర్వుల, రాక్షసుల కుమార్తెలు—all కామవశంగా రావణునికి సంక్రమించిపోయారు. రావణుడు యుద్ధాన్ని కోరి, వీరత్వాన్ని కోరుకున్నవాడు, ఆయన చేతిలో పడిన ఆ స్త్రీలు—all మదపాన మత్తులో, కామమోహంతో మునిగిపోయారు. కొంతమందిని ప్రేమమోహంతో మాయ చేసి తీసుకువచ్చాడు. ఆ స్త్రీల్లో ఎవ్వరూ బలవంతంగా, వీరతతో, లేదా ఇతర కోరికతో రావణునికి లభించలేదు; వారిలో కొత్తగా వచ్చినవారు ఎవ్వరూ లేరు—జనకుని కుమార్తె తప్ప. వారిలో ఎవ్వరూ నీచకులూ, అందహీనులూ, మాన్యములేని వారు లేరు; ఎవ్వరూ దుష్టస్వరూపురాలు లేరు, ఎవ్వరూ ఆయనకు అపరూపంగా లేరు. ఇంత అందమైన స్త్రీలు రావణునికి భార్యలుగా ఉండగా, హనుమంతుడు తనలో తానే ఆలోచించాడు: “ధర్మవంతుడైన రాఘవుని భార్య కూడా ఇలాగే ఉంటే, ఈ రాక్షసాధిపతి భార్యలు నిజంగా ఉత్తమ వంశస్థులే.” మరలా, తనను తనే దాచుకుని, “నిశ్చయంగా సీతా మాత మహాత్మతో, సద్గుణాలతో అత్యుత్తమురాలు; అయినా ఈ లంకాధిపతి మహాపాపాన్ని ఆమెపై చేశాడు,” అని విచారించాడు. ఇంతగా హనుమంతుడు సుందరకాండలో పదవ సర్గను ముగించాడు. తర్వాత, హనుమంతుడు ఒక అద్భుతమైన మంచాన్ని చూశాడు. అది రత్నాలతో అలంకరించబడి, స్ఫటికంలా మెరిసి, దేవతలకు తగినదిగా కనిపించింది. దానిపై విలాసవంతమైన పరుపులు, దంతపత్రం, బంగారు పూతలు, విలువైన మణులతో ఉన్న సీట్లు—all గొప్ప సంపదను సూచించేవి. ఆ మంచం ఒక వైపున తెల్లటి ఛత్రం, దివ్యమాలలతో మెరిసిపోతూ, నక్షత్రాల్లో చంద్రునిలా కనిపించింది. శుద్ధ బంగారు వలయాలతో చుట్టబడిన ఆ సింహాసనం సూర్యునిలా ప్రకాశిస్తూ, అశోకపుష్పాల మాలలతో అలంకరించబడింది. అదంతా పక్కన, దాసీలు యాకపక్షాల విరివిగా ఊపుతూ, వివిధ వాసనలతో పరిమళింపజేసి, అత్తరుతో సుగంధ పరిమళాన్ని వ్యాపింపజేశాయి. ఉత్తమమైన వస్త్రాలతో, మృదువైన గొర్రెబొచ్చు వస్త్రాలతో ముస్తాబై, విలువైన పూలమాలలతో చుట్టుపక్కల అలంకరించబడింది. ఆ సింహాసనంపై, మేఘమండంలా గంభీరంగా కనిపిస్తూ, ముదురు ఎర్ర కళ్లతో, బలమైన భుజాలతో, రజత వస్త్రాలతో మెరిసే ఒక మహాపురుషుడు కనిపించాడు. అతని శరీరం దివ్యమైన రక్తచందనం లేపనంతో మెరిసిపోతూ, సాయంకాల మేఘంలో మెరుపుల్లా ప్రకాశించేది. దివ్యభూషణాలతో అలంకరించబడి, అందంగా, యథేచ్ఛగా రూపాన్ని మార్చగలిగే అతడు, చుట్టూ వృక్షవాటికలు, తోటలు, జంకళ్ళ మధ్య విశ్రాంతిలో ఉన్న మందారపర్వతంలా కనిపించాడు.