హనుమంతుడు, తన అదృష్టంతో ప్రకాశిస్తూ, రాక్షసుల అతి శ్రేష్ఠ నివాసాన్ని పరిశీలిస్తూ, రాక్షసాధిపతి రావణుని నివాసానికి సమీపించాడు. ఆ మహానగరం చుట్టూ నాలుగు దంతాలుగల, మూడు దంతాలుగల గొప్ప ఏనుగులు సంచరిస్తూ, అవి ఎక్కడికీ బంధించబడకుండా, భయంకర ఆయుధాలు ధరించిన యోధులు కాపలా వహిస్తున్నారు. రావణుని నివాసంలో అతని భార్యలు, రాక్షసస్త్రీలు, బలవంతంగా తెప్పించబడిన రాజకుమార్తెలు ఉండేవారు. ఆ ప్రదేశం మకరమత్స్యాలతో, ఘోరమైన చేపలతో నిండి, గాలివేగంతో అలలెత్తుతూ, నాగాలతో నిండిన సముద్రమువలె కనిపించింది. వైశ్రవణునికి ఉన్న మహాశ్రీ, చంద్రునికి ఉన్న కాంతి, గరుత్మంతుడికి ఉన్న వైభవం—all those fortunes—రావణుని ఇంట్లో ఎప్పుడూ ఆనందంగా వెలిగిపోతున్నాయి. ఆ ప్రాసాద మధ్యభాగంలో, అనేక ద్వారములు కలిగి, బలమైన నిర్మాణంతో మరొక మహారాజప్రాసాదాన్ని హనుమంతుడు చూశాడు. అది విశ్వకర్మ బ్రహ్మకోసం నిర్మించిన ఆకాశవాహన పుష్పక విమానం; అన్ని రకాల రత్నాలతో అలంకరించబడింది. కుబేరుడు దీన్ని బ్రహ్మ నుండి తపస్సుతో పొందాడు; కానీ రావణుడు తన పరాక్రమంతో కుబేరుని జయించి, ఈ విమానాన్ని స్వాధీనం చేసుకున్నాడు. పుష్పక విమానం స్వచ్ఛమైన బంగారం, వెండితో చేసిన స్తంభాలతో, జంతువుల శిల్పాలతో అలంకరించబడి, అద్భుత కాంతితో ప్రకాశిస్తోంది. చుట్టూ అద్భుతమైన మండపాలతో, మేరు, మందార పర్వతాలవలె, ఆకాశాన్ని తాకేలా నిర్మించబడింది. విశ్వకర్మ చేతిలో నిర్మితమైనదీ, అగ్ని, సూర్యులవలె ప్రకాశిస్తుంది. బంగారు మెట్లతో, అద్భుతమైన యాగశాలలతో అందంగా అలంకరించబడింది. బంగారు, క్రిస్టల్ కిటికీలతో, వైడూర్య మణుల వేదికలతో, నీలపు రత్నాల తేజస్సుతో వెలిగిపోతున్నది. అద్భుతమైన ముత్యాలు, విలువైన రత్నాలు, విలక్షణమైన పళ్లెమణులతో ప్రతిచోటా మెరిసిపోతుంది. ఎర్రగంధపు వాసనలు, పసుపు రంగు ధూపాల సుగంధాలు, పుష్పకాన్ని ఉదయ సూర్యుడివలె ప్రకాశింపజేశాయి. అద్భుతమైన మండపాలతో అలంకరించబడిన ఆ పుష్పకాన్ని, హనుమంతుడు అధిరోహించాడు. అక్కడ అతడు పానీయాలు, భోజనాలు, నైవేద్యాల నుండి వ్యాపించే పరిమళాన్ని ప్రతిచోటా గమనించాడు. ఆ దివ్య పరిమళాన్ని పీల్చుతూ, అది స్నేహితుని కలిసిన ఆనందాన్ని కలిగించిందని అనిపించింది. "ఈ దారి నుంచి వెళ్లాలి," అని తలచి, హనుమంతుడు రావణుడు ఉన్న ప్రదేశానికి చేరుకున్నాడు. అప్పుడు అతడు గొప్ప, మంగళకరమైన సభను చూశాడు. అది రావణునిదే; ప్రియమైన స్త్రీవలె, రత్నాల మెట్లతో, బంగారు కిటికీలతో ప్రకాశిస్తోంది. ఆ సభభూమి స్ఫటికంతో, ముత్యాలు, వజ్రాలు, పగడాలు, వెండి, బంగారు అలంకారాలతో నిండి ఉంది. అనేక రత్న స్తంభాలతో, సమంగా, నాటుగా, ఎత్తుగా, చుట్టూ అందంగా అలంకరించబడిన ఆ సభ, రెక్కలు విప్పినట్లు ఆకాశాన్ని తాకే స్తంభాలతో, విశాలమైన దుప్పట్లతో, భూమి గుర్తులతో అలంకరించబడింది. భూమివలె విశాలంగా, అనేక ఇళ్ళు, ప్రాంతాలతో నిండి, మత్తులో ఉన్న పక్షుల కిలకిలలతో, దివ్య సువాసనలతో పరిమళిస్తోంది. విలువైన వస్త్రాలతో, వస్త్రధారణతో, మత్తులో ఉన్న పక్షుల గానంతో, స్వచ్చమైన హంసవలె తెల్లగా, అగరధూప వాసనతో పరిమళించి ఉంది. ఆకులు, పువ్వులతో నైవేద్యం సమర్పించబడింది. రంగుల వెలుగు, మస్తిష్కానికి ఆనందాన్ని, ఇంద్రియాలకు సుఖాన్ని కలిగించేలా ఉంది. ఆ దివ్య సభ, దుఃఖాన్ని తొలగించి, శుభాన్ని ప్రసాదిస్తూ, ఐదు ఇంద్రియాలకు పరమ సుఖాలను కలిగించింది. రావణుడు రక్షణగా ఉన్న ఆ సభ, తల్లిలా అందరిని పోషిస్తోంది. "ఇది స్వర్గం కావచ్చు, దేవతల లోకం, లేదా ఇంద్రపురి, లేక పరమ గమ్యం," అని హనుమంతుడు తలచాడు. అతడు ఆలోచనతో చూస్తూ, అక్కడ బంగారు దీపాలను గమనించాడు. రావణుని కాంతి, ఆభరణాల మెరుపుతో, ఆ సభ అగ్నిలో మండుతున్నట్లు అనిపించింది. అప్పుడు, రకరకాల వస్త్రాలు, పుష్పమాలలు ధరించిన వెయ్యి మంది స్త్రీలు, మృదువైన దుప్పట్లపై కూర్చొని ఉన్నారు. అర్ధరాత్రి సమయం, మత్తు, నిద్రవశంగా, ఆటలు ఆపి, వారు నిద్రలో మునిగిపోయారు. మౌనంగా, అలంకరించబడి, వారు నీలవెన్నెల కుందులో హంసలు, తేనెటీగలు మౌనంగా ఉన్నట్లుగా కనిపించారు. హనుమంతుడు వారి నోటి పరిమళాన్ని, మూసిన దంతాలు, మూసిన కళ్ళతో, పద్మాలవలె అందమైన ముఖాలను చూశాడు. రాత్రి ముగిసే సమయానికి, వారి ముఖాలు వికసించిన పద్మాలవలె కనిపించాయి; మళ్ళీ రాత్రి వచ్చేసరికి, పువ్వులు మూసుకున్నట్లుగా మారాయి. ఈ పద్మ ముఖాలను మత్తులో ఉన్న తేనెటీగలు మళ్ళీ మళ్ళీ ఆశించేవి, వికసించే పద్మాలను కోరికపడినట్లుగా. అలా, హనుమంతుడు ఆ స్త్రీలను జలంలో జన్మించిన పద్మాలవలె సమానంగా భావించాడు. ఆ స్త్రీల అలంకారంతో ఆ సభ, శరదృతువులో తారలతో అలంకరించబడిన ఆకాశంలా ప్రకాశించింది. ఆ స్త్రీల మధ్యలో రావణుడు, నక్షత్రాలతో చుట్టుముడబడిన చంద్రుడివలె ప్రకాశించాడు. "ఇక్కడ కూడినవారు, ఆకాశంలో నుంచి పడ్డ నక్షత్రాలవలె, పుణ్యశేషాలతో చుట్టుముడబడి ఉన్నారు," అని హనుమంతుడు తలచాడు. గొప్ప, మంగళకరమైన నక్షత్రాల కాంతి, రంగు, ప్రకాశం ఎలా స్పష్టంగా కనిపిస్తాయో, అలాగే ఆ స్త్రీల తేజస్సు, సౌందర్యం అక్కడ వెలిగింది. వారి జడలు, పుష్పమాలలు సడలిపోవడం, ఆభరణాలు చెల్లాచెదురుగా పడిపోవడం, మత్తు, క్రీడల అనంతరం నిద్రలో మునిగిపోవడం—all these were seen by Hanuman as he gazed upon that wondrous, divine assembly.