హనుమంతుడు లంక నగరంలో ప్రవేశించినప్పుడు, అతను మహాత్ముల నివాసాల్లో అడుగుల శబ్దాలు, చేతులు కొట్టే శబ్దాలు, whistles వినిపించేవి. రాక్షసుల ఇళ్లలో మంత్రోచ్చరణలు వినిపించాయి; రాత్రి సంచరించేవారు తమ విద్యాభ్యాసంలో నిమగ్నమై ఉండటం అతను చూశాడు. రాజపథాన్ని నింపుతూ, రాక్షసుల గొప్ప సమూహం గర్జిస్తూ, రావణుడిని ప్రశంసిస్తూ నిలబడి ఉన్నారు. నగర మధ్య భాగంలో, రాక్షసుల గూఢచారులు—జడలు వేసుకున్నవారు, తల గీయించుకున్నవారు, గోవు చర్మాలతో కప్పుకున్నవారు—అతను చూశాడు. కరచ్ఛాయలో దర్భ గడ్డి పట్టుకున్నవారు, అగ్నికుండాలను ఆయుధాలుగా ధరించినవారు, గదలు, ముసలలు, దండలు పట్టుకున్నవారు కనిపించారు. ఒక్క కంటివారు, రంగురంగులవారు, పొట్ట పెద్దవారు, పెద్ద స్తనాలు ఉన్నవారు, భయంకరమైనవారు, వంకర నోరువారు, భయానక రూపాలు, చిన్నపాటి ఆకారాల్లో ఉన్నవారు కూడా కనిపించారు. అతను విల్లు పట్టినవారు, ఖడ్గాలు పట్టినవారు, ముద్రలు, ఇనుప ముసలలు, గొప్ప ఇనుప దండలు పట్టుకున్నవారు, విభిన్న కవచాలతో ప్రకాశించేవారు చూశాడు. మరికొందరు మితమయిన శరీరాకారంలో—తక్కువ కాదు, ఎక్కువ కాదు; పొడవు, తక్కువ కాదు, ఎక్కువ కాదు; రంగు, తెల్లగా కాదు, నల్లగా కాదు; వంగినవారు, చిన్నవారు కాదు—అతను చూశాడు. వికారమైనవారు, విభిన్న రూపాలవారు, అందమైనవారు, గొప్ప వెలుగు చెక్కినవారు, జెండాలు, పతాకాలు, వివిధ ఆయుధాలు పట్టుకున్నవారు కనిపించారు. స్పియర్లు, వృక్షాలు, ఆయుధాలు పట్టుకున్న యోధులు, ఖడ్గాలు, వజ్రాయుధాలు, స్లింగ్లు, నూస్లు పట్టుకున్నవారు కూడా అతను చూశాడు. పుష్పమాలలు, సుగంధ ద్రవ్యాలు, అద్భుత ఆభరణాలు ధరించినవారు, విభిన్న వస్త్రాలతో, తమ ఇష్టానుసారం సంచరించేవారు కనిపించారు. పదునైన స్పియర్లు, గొప్ప వజ్రాయుధాలు పట్టుకున్నవారు, లక్షలాది రాక్షసులు, అపరితప్తులు, అప్రమత్తంగా ఉన్నారు. అంతర్గృహాల ముందు, రాక్షసాధిపతికి కేటాయించిన ఇంటిని, గొప్ప బంగారు తలుపు గల ఇంటిని, హనుమంతుడు చూశాడు. రాక్షసుల రాజు నివాసం, పర్వత శిఖరంపై స్థాపించబడినది, పద్మమాలలతో అలంకరించిన moatలతో చుట్టుముట్టబడింది. rampartsతో పూర్తిగా ఆవరించబడిన ఆ గృహం, దివ్య రూపంలో, దేవతల లోకాన్ని పోలి, ఆకాశ సంగీతంతో నిండింది. గుర్రాల హినీహినాలు, ఆభరణాల శబ్దాలు, అద్భుత రథాలు, వాహనాలు, విమానాలు, గొప్ప గుర్రాలు, ఏనుగులతో నిండింది. నలువైపులా నాలుగు దంతాల ఏనుగులు, తెల్ల మేఘాల వలె, అందమైన ద్వారాల వద్ద అలంకరించబడినవి; మత్తులో ఉన్న జంతువులు, పక్షులు కూడా ఉన్నాయి. వేలాది బలమైన రాక్షసులు కాపలాగా ఉండగా, రాక్షసాధిపతి రక్షణలో, హనుమంతుడు ఆ ఇంటిలో ప్రవేశించాడు. బంగారు, రత్నాలతో, ముత్యాలతో, మణులతో అలంకరించబడిన రావణుని అంతర్గృహంలో, ఉత్తమ అగరు, చంద్రబొమ్మల సుగంధంతో నిండిన ఇంటిలో ప్రవేశించాడు. ఇక్కడ సుందర కాండలో ఐదవ సర్గ ముగిసింది. తరువాత, ఆ జ్ఞాని హనుమంతుడు ఆకాశంలో ప్రకాశించే చంద్రుని చూశాడు. వెన్నెల వెలుగు విరజిమ్ముతూ, మళ్లీ మళ్లీ ఉదయించుతూ, మదించిన ఎద్దు పచ్చికలో తిరిగినట్టు చంద్రుడు విహరిస్తున్నాడు. చల్లని కిరణాలతో, చంద్రుడు ప్రపంచ పాపాలను క్షమిస్తూ, మహాసముద్రాన్ని కదిలిస్తూ, సమస్త జీవులను ప్రకాశింపజేస్తున్నాడు. మందర పర్వతంపై భూమిపై లక్ష్మి వెలుగులు విరజిమ్మినట్టు, సముద్రంలో సాయంకాలంలో, లేదా నీటిలో పద్మాల్లో వెలుగులు విరజిమ్మినట్టు, చంద్రుని కాంతిలో ఆమె అందంగా ప్రకాశించింది. వెండి పంజరంలో హంస, మందర గుహలో సింహం, గర్విత ఏనుగుపై వీరుడు వెలుగులు విరజిమ్మినట్టు, ఆకాశంలో చంద్రుడు ప్రకాశించాడు. దివ్య చంద్రుడు, కలుషతలేని, మబ్బు, మంచు, గ్రహాల నీడ లేకుండా, స్వచ్ఛంగా వెలుగులు విరజిమ్మాడు. సింహం పర్వత శిఖరాన్ని చేరినట్టు, ఏనుగు అటవిలో, రాజు తన రాజ్యాన్ని పొందినట్టు, చంద్రుడు ఆకాశంలో ప్రకాశించాడు. దివ్య సాయంకాలం, స్వర్గాన్ని పోలిన వెలుగు, చంద్రుని ఉదయంతో చీకటిని తొలగించింది; పెరుగుతున్న రాక్షసులు, మాంసభక్షకులను దూరం చేసింది; రాముని సంస్మరణతో మనసు తృప్తిగా చేసింది. తంతివాద్యాల మధుర స్వరాలు వినిపించాయి; సత్కార్య నారులు, తమ భర్తలతో నిద్రించారు; అలాగే, రాత్రి సంచరించేవారు, అద్భుతమైన, భయంకరమైన నడతతో, విహరించడానికి బయలుదేరారు. హనుమంతుడు, జ్ఞాని, మత్తులో, గందరగోళంలో ఉన్న వంశాలను చూశాడు; రథాలు, గుర్రాలు, అద్భుత ఆసనాలతో నిండి, వీరుల కీర్తితో నిండినవి. వారు పరస్పరం అధికంగా దూషించుకున్నారు; బలమైన చేతులను ఊపారు; మత్తులో అసంబద్ధంగా మాట్లాడారు; పరస్పరం అవమానించారు. రాక్షసులు తమ ఛాతీని ఊపారు, తమ అవయవాలను ప్రియమైనవారిపై విసిరారు, విభిన్న రూపాలను ప్రదర్శించారు, బలమైన విల్లు చూపించారు. అతను ప్రియమైన మహిళలను ఆలింగనం చేసుకున్నవారు, మరికొందరు నిద్రిస్తున్నవారు, అందమైన ముఖాలతో నవ్వుతున్నవారు, కోపంతో లోతుగా ఊపిరి పీల్చుతున్నవారు చూశాడు. నగరం, గొప్ప ఏనుగుల గర్జనతో, సత్కారమైన, సీటు పొందినవారు, sighs తీసుకుంటున్న వీరులతో, పూలలో శ్వాసించే పాములను పోలి ప్రకాశించింది. నగరంలో, అత్యుత్తమ బుద్ధి కలిగిన రాక్షసులు, అద్భుత నామధేయాలు, విధులకు నిబద్ధులు, లోక నాయకులు, విభిన్న రూపాలు, అందమైన పేర్లతో ఉన్నవారు అతను చూశాడు. అందమైన, స్వభావానికి తగిన శక్తులు, ప్రకాశిస్తూ, హనుమంతుడు ఆనందించాడు; కొంతమంది వికలాంగులను కూడా చూశాడు. తరువాత, హనుమంతుడు అత్యుత్తమ గౌరవానికి అర్హమైన, స్వచ్ఛ స్వభావం, గొప్ప గౌరవం, ప్రియమైనవారికి, మద్యం పానానికి ఆకర్షితమైన మహిళలను, తమ స్వభావంలో నక్షత్రాల్లా ప్రకాశిస్తూ చూశాడు. మద్యరాత్రి, ప్రియమైనవారు ఆలింగనం చేసిన మహిళలను, మిత్రులు ఆలింగనం చేసినవారు, పక్షులు ఇతర పక్షులను ఆలింగనం చేసినట్టు, అతను చూశాడు. మరికొందరు పై అంతస్తుల్లో, ప్రియమైనవారి మడిలో సేదతీరుతూ, భర్తలకు నిబద్ధతతో, ధర్మంలో ఆసక్తితో, కొందరు కోరికతో కూర్చుని ఉన్నారు. కొంతమంది, బహిరంగంగా, బంగారు పద్మపు వర్ణంతో ప్రకాశించారు; కొంతమంది ఉత్తమ విలువతో, శుద్ధ బంగారు రంగులో; మరికొందరు వెన్నెల వర్ణంలో, తమ ప్రియమైనవారి విరహంతో అందం తగ్గినా, అందమైన అవయవాలతో ఉన్నారు. తమ ప్రియమైనవారిని పొందిన, మనసుకు ఆనందాన్ని కలిగించే, గొప్ప సంతోషంతో, ఇంట్లో హర్షంతో నిండిన, అత్యుత్తమ ఆకర్షణతో, వీర హనుమంతుడు ఆ మహిళలను చూశాడు.