హనుమంతుడు, మహాబలశాలి వానరుడు, రాత్రి సమయంలో రాక్షసాధిపతి రావణుని పాలనలో ఉన్న లంక నగరంలోకి ప్రవేశించాడు. ఆ నగరం సుందరమైన ఉద్యానవనాలు, జలాశయాలతో సంపన్నంగా, రమణీయంగా వెలిగిపోతూ, బలమైన పరిరక్షణతో, ఆకర్షణీయమైన తోటలు, అందమైన ద్వారాలు, తెల్లటి ద్వారవాటలు, మెరుగైన గోపురాలతో అలంకరించబడి ఉండేది. అది సర్పనగరిని పోలినట్లుగా, సర్పాల మార్గాలతో నిండిన నగరంలా, మేఘాలు మెరుపులతో కప్పబడి, నక్షత్ర సమూహాల మధ్య ప్రకాశిస్తూ కనిపించింది. భయంకరమైన గాలుల గర్జనతో మారుమోగుతూ, అమరావతిని తలపించేలా, మెరిసే బంగారు ప్రాకారంతో చుట్టుముట్టబడి ఉండేది. దివ్యమైన పతాకాలు, ఘంటికల మ్రోగింపులతో నగరం మరింత అందంగా కనిపించింది. హనుమంతుడు ఆనందంతో తన వేగాన్ని ప్రదర్శిస్తూ ఆ ప్రాకారాన్ని దాటి నగరంలోకి ప్రవేశించాడు. అక్కడ చుట్టూ చూస్తూ, బంగారు ద్వారాలు, వైడూర్య రత్నాలతో నిర్మించిన వేదికలు చూసి ఆశ్చర్యానికి లోనయ్యాడు. ఆ నగరపు నేలలు వజ్రాలు, స्फటికాలు, ముత్యాలతో అలంకరించబడి, నడిచే మార్గాలు శుద్ధమైన బంగారం, మెరిసే వెండితో నిర్మించబడి ఉండేవి. వైదూర్య రత్నాలతో చేసిన మెట్లు, మెట్ల మధ్య స్ఫటికపు ధూళి, ఆకాశాన్ని తాకేలా ఉన్న అద్భుతమైన వాకిళ్లు అతని చూపును ఆకర్షించాయి. నగరమంతా క్రౌంచపక్షులు, నెమళ్లు అరుపులతో మారుమోగుతూ, రాజహంసల సౌందర్యంతో, సంగీతం, ఆభరణాల ధ్వనులతో నిండిపోయి ఉండేది. దేవతలకు కూడా సమానంగా ఉన్న ఆ నగరాన్ని చూసి హనుమంతుడు పరమ సంతోషాన్ని పొందాడు. ఆకాశంలో తేలుతున్నట్లుగా లంకను దర్శించబోయాడు. రాక్షసాధిపతి రావణుని ఆ మహత్తర నగరాన్ని పరిశీలిస్తూ, హనుమంతుడు తనలో తానే ఆలోచించాడు—ఈ నగరాన్ని బలాత్కారంగా ఎవరూ జయించలేరు; రావణుని సైన్యం అన్ని వైపులా కాపలా ఉంది. ఈ లంకను కేవలం కుముదుడు, అంగదుడు, మహాబలశాలి సుశేనుడు, ప్రసిద్ధులైన మైందుడు, ద్వివిదుడు, లేదా వివస్వత్పుత్రుడు, హరిపుత్రుడు కుశపర్వణుడు, వానరాధిపతి రిక్షుడు, లేదా నేను మాత్రమే విజయం సాధించగలము. రాముని మహాబలాన్ని, లక్ష్మణుని పరాక్రమాన్ని స్మరించుకొని హనుమంతుడు ఆనందభరితుడయ్యాడు. ఆ నగరాన్ని ఆభరణాల వస్ర్త్రాలతో అలంకరించబడిన, గోశాల చిహ్నంతో కిరీటాన్ని ధరించిన, సుగంధ ద్రవ్యాలతో పూసిన వనితను పోలినట్లుగా చూశాడు. రావణుని నగరమైన ఆ లంకను, దీపాల వెలుతురు, మహాగ్రహాల తేజస్సుతో చీకటిని తొలగించినట్లుగా హనుమంతుడు దర్శించాడు. అప్పుడు ఆ నగరం తానే స్వయంగా, వాయుపుత్రుడైన మహాబలహనుమంతుడిని తనలోకి ప్రవేశిస్తున్నాడని చూచి, భయంకరమైన ముఖాన్ని ప్రదర్శిస్తూ లంక స్వరూపంలో ఎదురు నిలబడింది. ఆ వాయుపుత్రుని ఎదుట నిలబడి, భయంకరమైన గర్జన చేస్తూ, హనుమంతునితో ఇలా మాటలాడింది: "నీవెవరు? అడవిలో నివసించే వాడవు, ఈ నగరానికి ఏ ఉద్దేశ్యంతో వచ్చావు? నీ శ్వాస మిగిలి ఉన్నప్పుడే నిజం చెప్పు!" "ఓ వానరా! రావణుని సైన్యం అన్ని వైపులా కాపలా వున్న ఈ లంకలోకి నీవు ప్రవేశించటం అసాధ్యం." అప్పుడు ధైర్యవంతుడైన హనుమంతుడు ఆమెను ఎదుర్కొంటూ, "నీవు అడిగిన దానికి నిజాన్ని చెబుతాను," అన్నాడు. "నీవెవరు? వింత చూపులతో నగర ద్వారంలో నిలబడి, కోపంతో నన్ను దుర్భాషలాడేది ఎందుకు?" అని ప్రశ్నించాడు. హనుమంతుని మాటలు విని, స్వేచ్ఛగా ఏ రూపమైనా ధరించగల లంక, కోపంతో, దుర్భాషలు మాట్లాడింది: "నేను ఈ నగరానికి దుర్జయ రక్షకురాలిని. రాక్షసాధిపతి రావణుని ఆజ్ఞ కోసం ఎదురుచూస్తున్నాను." "నన్ను లెక్కచేయకుండా ఈ నగరంలోకి ప్రవేశించడం అసాధ్యం. నీవు నేడు నా చేతిలో హతమై, నీ ప్రాణాన్ని విడిచి నిద్రపోతావు." "నేనే లంక నగరం, వానరా! అన్ని వైపులా నేను ఈ నగరాన్ని కాపాడుతున్నాను—ఇది నేను నీకు చెప్పాను." లంక మాటలు విని, వాయుపుత్రుడైన హనుమంతుడు, మహాబలవంతుడై, మరో పర్వతంలా స్థిరంగా నిలబడ్డాడు. ఆమెను, వింత రూపంలో, స్త్రీ వేషంలో చూసిన హనుమంతుడు, తన మనస్సులో స్థిరతతో ఇలా అన్నాడు: "ఈ లంక నగరాన్ని, ప్రాకారాలు, గోడలు, ద్వారాలు—all curiosityతో చూడాలని వచ్చాను." "లంకలోని అడవులు, ఉద్యానాలు, తోటలు, ముఖ్యమైన భవనాలను అన్ని వైపులా చూడాలని వచ్చాను." అతని మాటలు విని, స్వేచ్ఛగా ఏ రూపమైనా ధరించగల లంక, మళ్లీ కోపంగా దుర్భాషలు మాట్లాడింది: "నీచ వానరా! రావణుని రక్షణలో ఉన్న ఈ నగరాన్ని నన్ను జయించకుండా నువ్వు చూడలేవు." అప్పుడు వానరశార్దూలుడైన హనుమంతుడు ఆ రాత్రివేళ సంచరించే స్త్రీతో ఇలా అన్నాడు: "ఈ నగరాన్ని చూసిన అనంతరం, ఓ సుభగే! నేను వచ్చిన దారినే తిరిగి వెళ్తాను." అప్పుడు భయంకరమైన లంకా, గొప్ప గర్జన చేస్తూ, వేగంగా తన పిడికెతో హనుమంతుని మీద దెబ్బ కొట్టింది. ఆ వానరశార్దూలుడు, వాయుపుత్రుడు హనుమంతుడు, ఆ దెబ్బకు కోపంతో గొప్ప గర్జన చేశాడు. కోపంతో, తన ఎడమచేతి వేళ్లను మడిచి, ఆమెను తన ముష్టితో బలంగా కొట్టాడు. ఆమె స్త్రీ అని భావించి అతను ఎక్కువ కోపపడలేదు; కానీ హనుమంతుని ముష్టిపాటుకు ఆమె అవయవాలు కంపించిపోయి, ముఖం వంకరగా నేలమీద పడి పోయింది. ఆమె పడిపోవడాన్ని చూసిన ధైర్యవంతుడైన హనుమంతుడు, ఆమెను స్త్రీగా భావించి, ఆమెపై కరుణను కలిగి చూశాడు.