హనుమంతుడు రాముని ఆజ్ఞ ప్రకారం సీతాదేవిని గూర్చి సందేశం తీసుకెళ్లేందుకు బయలుదేరాడు. ఆ సమయములో సముద్రంలో నివసిస్తున్న సురసా అనే నాగమాతను చూచి, “రాముని ఆజ్ఞతో నేను ఆమె వద్దకు దూతగా వెళ్తున్నాను. నీవు ఇక్కడ నీటిలో నివసిస్తూ రామునికి సహాయపడాలి” అని చెప్పాడు. “లేకపోతే, మైతిలిని చూచి, ధర్మాత్ముడైన రాముని దర్శించి, మళ్లీ నీ నోటికి తిరిగి వస్తాను. ఇది నిజమని వాగ్దానం చేస్తున్నాను” అని హనుమంతుడు తేల్చి చెప్పాడు. అప్పుడు స్వేచ్ఛగా ఏ రూపమైనా ధరించగలిగే సురసా, “ఎవరూ నన్ను దాటి పోకూడదు. నాకు ఈ వరం కలదు” అని సమాధానమిచ్చింది. హనుమంతుడు ముందుకు సాగుతున్నప్పుడు, నాగమాత అయిన సురసా అతని శక్తిని పరీక్షించాలనుకొని ఇలా చెప్పింది: “ఓ వానరశ్రేష్ఠా! నువ్వు నా నోటిలోకి ప్రవేశించకపోతే ముందుకు పోవలేవు. ఈ వరాన్ని సృష్టికర్త నాకు ఇచ్చాడు. త్వరగా లోపలికి రా!” సురసా తన పెద్ద నోటిని విప్పి, వాయుపుత్రుడైన హనుమంతుని ఎదుట నిలిచింది. ఆమె మాటలు విని, హనుమంతుడు కోపంతో ఇలా అన్నాడు: “నీ నోటిని నన్ను పూర్తిగా మింగగలిగినంత పెద్దదిగా చేసుకో!” అని చెప్పి, తాను పది యోజనాల పొడవుగా మారిపోయాడు. హనుమంతుడిని ఆకాశంలో మేఘంలా, పది యోజనాల పొడవుతో చూసి, సురసా తన నోటిని ఇరవై యోజనాలుగా విస్తరించింది. ఇక హనుమంతుడు ముప్పై యోజనాల పొడవు కలిగాడు; దానికి ప్రతిగా సురసా నోటిని నలభై యోజనాలుగా విస్తరించింది. అతడే యాభై యోజనాల పొడవైనప్పుడు, సురసా తన నోటిని అరవై యోజనాలుగా చేసింది. వెంటనే హనుమంతుడు డబ్బై యోజనాల ఎత్తు పొంది, సురసా ఎనభై యోజనాల నోటిని విస్తరించింది. అప్పుడు అగ్ని వలె ప్రకాశించే హనుమంతుడు తొంభై యోజనాల ఎత్తు పొంది, సురసా వంద యోజనాల నోటిని విస్తరించింది. ఆ భయంకరమైన, నరకమును తలపించే, విప్పిన నోటిని చూసి, వాయుపుత్రుడు హనుమంతుడు లోపల ఆలోచించాడు. వెంటనే తన శరీరాన్ని వాన మేఘంలా మడిచి, ఒక్క అంగుళ పరిమాణానికి తగ్గించుకున్నాడు. ఆ పరిమాణంతో సురసా నోటిలోకి ప్రవేశించి, మళ్లీ బయటకు వచ్చాడు. ఆకాశంలో నిలబడి, “ఓ దక్ష కుమార్తె! నేను నీ నోటిలోకి ప్రవేశించాను. నిన్ను నమస్కరిస్తున్నాను. ఇప్పుడు వైదేహిని దర్శించేందుకు వెళ్తాను. నీ వరం నిజమైంది” అని నమ్రంగా చెప్పాడు. హనుమంతుడు తన నోటిలోనుంచి బయటపడినందుకు, చంద్రుడు రాహువు పంజరాల నుండి బయటపడినట్టు సురసా తన అసలైన రూపంలో ప్రత్యక్షమై, “ఓ వానరశ్రేష్ఠా! నీవు మృదువుగా, ధైర్యంగా నీ కార్యాన్ని సాధించు. వైదేహిని మహాత్ముడైన రాఘవుని వద్దకు చేర్చు” అని ఆశీర్వదించింది. హనుమంతుడు చేసిన ఈ మూడవ, అత్యంత కఠినమైన కార్యాన్ని చూసి, అక్కడున్న సమస్త జీవులు “బాగా చేసావు! బాగా చేసావు!” అని హర్షధ్వానాలు చేశారు. అనంతరం, హనుమంతుడు అగాధమైన సముద్రాన్ని చేరుకొని, గరుత్మంతుడు వేగంతో ఆకాశంలోకి ఎగిరాడు. ఆ ఆకాశంలో నీటితో నిండిన మేఘాలు, పక్షులు, కైశిక నాట్యాచార్యులు, ఐరావతం వంటి దివ్యజంతువులు సంచరిస్తుండేవి. సింహాలు, ఏనుగులు, పులులు, పక్షులు, నాగవాహనాలు, అలంకరించిన విమానాలు ఆకాశాన్ని అలంకరించేవి. ఆకాశం, ఇంద్రధనస్సు తాకిన అగ్నిలా ప్రకాశిస్తూ, ధన్యులు, పుణ్యాత్ములు వాసం చేసే స్థలంగా వెలిగేది. సూర్యుడు దాటి పోయే, చిత్రభాను పూజించే ఆకాశాన్ని, గ్రహాలు, నక్షత్రాలు, చంద్రుడు, సూర్యుడు అలంకరించేవారు. అక్కడ మహర్షులు, గంధర్వులు, నాగులు, యక్షులు సందడి చేసేవారు. విశ్వవసువులు సేవించే ఆకాశం నిర్మలంగా మెరిసేది. ఇంద్రుని ఐరావతం పయనించిన ఆకాశంలో, చంద్రుడు-సూర్యుడు ప్రయాణించే పుణ్య మార్గంలో, బ్రహ్మ సృష్టించిన జీవుల పరదాగా ఆకాశం విస్తరించిఉంది. అక్కడ విద్యాధర వీరులు తరచూ సంచరిస్తారు. హనుమంతుడు గాలివేగంతో గరుత్మంతుడిలా ప్రయాణించాడు. ఆ సమయంలో, హనుమంతుడు తన వెంట నలుపు, ఎరుపు, పసుపు, తెలుపు రంగుల మేఘాలను లాగుతూ వెళ్ళాడు. అతడు మేఘాలలోకి ప్రవేశించి, మళ్ళీ బయటకు వస్తూ, ఆ మేఘాలు ప్రకాశించేవి. శరదృతువులో చంద్రునిలా హనుమంతుడు ఎక్కడికక్కడ కనిపించేవాడు. ఆకాశంలో ఎలాంటి ఆధారమూ లేకుండా, రెక్కలతో ఉన్న పర్వతంలా తేలుతూ పోతున్న హనుమంతుణ్ణి, సింహిక అనే రాక్షసి చూసింది. ఆమె మహాశక్తిశాలి, రూపాంతరాలు ధరించగలదు. “చాలా కాలం తర్వాత నాకు మంచి ఆహారం దొరికింది” అని ఆమె లోలోపల సంతోషించింది. “ఈ గొప్ప వాడు ఇప్పుడు నా వశమయ్యాడు” అని భావించి, హనుమంతుని నీడను పట్టుకుంది. తన నీడ పట్టుబడినట్లు గమనించిన హనుమంతుడు, “ఏదో ఆకస్మికంగా నాకు సంకటము వచ్చింది. నా శక్తి పనిచేయడం లేదు” అని అనుకున్నాడు. సముద్రంలో గాలి దిశకు వ్యతిరేకంగా పోతున్న ఓడలా, హనుమంతుడు చుట్టూ, పైకి, కిందకి చూసాడు. అప్పుడు ఉప్పు నీటిలో పైకి వస్తున్న మహాశక్తివంతురాలైన సింహికను చూశాడు. ఆమెను చూసి, “ఇది మన వానరాధిపతి చెప్పిన, నీడను పట్టుకునే అద్భుతమైన రాక్షసే అనిపిస్తుంది. సందేహమేమీ లేదు” అని హనుమంతుడు గ్రహించాడు. ఆమె స్వరూపాన్ని తెలుసుకున్న హనుమంతుడు, శరదృతువులోని మేఘంలా తన శరీరాన్ని విస్తరించాడు. అతని శరీరం పెరిగిపోతుండగా, సింహిక తన నోటిని ఆకాశమంతా, పాతాళమంతా విస్తరించింది. మేఘాల గుంపుల్లా గర్జిస్తూ, ఆమె హనుమంతుని మీదకు దూసుకొచ్చింది. అప్పుడు హనుమంతుడు, ఆమె వికృతమైన, విపరీతమైన పెద్ద నోటిని చూశాడు.