ఒకప్పుడు, వాయుదేవుని కుమారుడు హనుమంతుడు, మహాబలశాలి వానరుడు, తన శక్తితో మూడు వందల యోజనాలు దాటి ప్రయాణించాడు. ఆ ప్రయాణంలో, అతనికి అలసట కలగలేదు, నిరాశకు గురికాలేదు. ఆకాశంలో వేగంగా ఎగురుతున్నప్పుడు, ఇంద్రుడు కోపంతో, ప్రకాశంతో, తన వజ్రాయుధాన్ని హనుమంతుడిపై విసిరాడు. ఆ వజ్రాయుధం కొన్నప్పుడు, ఓ పర్వత శిఖరంపై హనుమంతుడి ఎడమ దవడ విరిగిపోయింది. అందుకే, అతను “హనుమంతుడు” అనే పేరుతో ప్రఖ్యాతి పొందాడు. హనుమంతుడిని గాయపరచిన దాన్ని చూసి, వాయుదేవుడు, అతని తండ్రి, తీవ్ర కోపంతో మూడు లోకాల్లో గాలిని ఆపేశాడు. మూడు లోకాల్లో కల్లోలం ఏర్పడింది; దేవతలు, లోకాధిపతులు, ఆగ్రహించిన వాయుదేవుని శాంతించేందుకు ప్రయత్నించారు. వాయుదేవుడు శాంతించిన తర్వాత, బ్రహ్మదేవుడు హనుమంతుడికి వరం ఇచ్చాడు: “ఓ మహాశక్తివంతుడా, యుద్ధంలో నీవు ఆయుధాల చేత మరణించవు.” వజ్రాయుధం ప్రభావం లేకుండా హనుమంతుడు నిలబడిన వేళ, వేల కన్నులు కలిగిన ఇంద్రుడు, హనుమంతుడిపై సంతోషంతో, మరో గొప్ప వరాన్ని ఇచ్చాడు: “నీ మరణం నీ ఇష్టానుసారం మాత్రమే సంభవిస్తుంది.” ఇలా, హనుమంతుడు కేశరి కుమారుడు, భయంకర శక్తి కలిగినవాడు, వాయుదేవుని నిజమైన కుమారుడు, అతని ప్రకాశానికి సమానం, అతని దూకుడుకు సమానుడు. ఈరోజు, మేము వృద్ధులమై, మా శక్తి తగ్గిపోయింది, కానీ నువ్వు మాతో ఉన్నావు, నైపుణ్యంతో, శౌర్యంతో, వానరులలో మరో రాజుగా కనిపిస్తున్నావు. “ఓ కుమారా, నేను మూడు అడుగులతో భూమిని, పర్వతాలు, అడవులు, తోటలతో కూడిన భూమిని, ఇరవై ఒక సార్లు ప్రదక్షిణ చేశాను.” “దేవతల ఆజ్ఞతో, మేము ఔషధాలను సేకరించి, అమృతాన్ని మథించి, గొప్ప శక్తిని పొందాము.” “ఇప్పుడు నేను వృద్ధుడనై, నా శౌర్యం తగ్గిపోయింది; ఈ సమయంలో, నీవు సమస్త గుణాలతో నిండినవాడివి, మా ఆశ నీవే.” “నీవు దూకుడులో ముందువాడివి; నీ శక్తిని చూపించు. వానరులంతా నీ శౌర్యాన్ని చూడాలని కోరుకుంటున్నారు. లేచి, మహా సముద్రాన్ని దూకు; హనుమంతుడా, నీ మార్గం అన్ని జీవులకంటే గొప్పది. వానరులు నిరాశతో ఉన్నారు; నీవు ఎందుకు ఆలస్యం చేస్తున్నావు? విష్ణువు మూడు అడుగులు వేసినట్లు, నీవు వేగంగా ముందుకు సాగు.” వానరుల నాయకుడు ప్రోత్సహించగా, వాయుదేవుని కుమారుడు హనుమంతుడు, తన వేగంపై నమ్మకంతో, ఆ వానర వీరుల సమూహాన్ని ఆనందపరిచాడు, మహారూపాన్ని ధరించాడు. ఇప్పుడు, హనుమంతుడు విస్తరించుకుంటూ, వంద యోజనాల దూరాన్ని దాటేందుకు సిద్ధమయ్యాడు; అతని రూపం ఆకాశాన్ని నింపింది. వానరులు, ఆనందంతో, ఆశ్చర్యంతో, హనుమంతుడిని చూసి, సంతోషంగా అరవుతూ, అతన్ని ప్రశంసించారు. అతని మూడు అడుగుల చరిత్రను గుర్తు చేసుకుంటూ, నారాయణుని దర్శించినట్లుగా, చుట్టూ చూస్తూ, హనుమంతుడిని గౌరవించారు. అందరూ ప్రశంసించగా, హనుమంతుడు, శక్తిలో అత్యుత్తముడు, మరింత విస్తరించుకున్నాడు; తన వాలును మడిచాడు, ఆనందంతో శక్తిని పొందాడు. వానర పెద్దలు అతన్ని పొగడగా, అతని రూపం ప్రకాశించి, అతని తేజం మరింత పెరిగింది. పర్వత గుహలో సింహం విస్తరించుకున్నట్లుగా, వాయుదేవుని కుమారుడు తన రూపాన్ని విస్తరించుకున్నాడు. అతని ముఖం, విస్తరించుకుంటూ, అంబరిషుడిలా, పొగలేని అగ్నిలా, తేజం పుంజుకుంది. వానరుల మధ్య నుంచి లేచి, తన శరీరం ఆనందంతో ఉప్పొంగుతూ, హనుమంతుడు వానర పెద్దలను గౌరవంగా ఉద్దేశించాడు: “వాయువు, అగ్నికి మిత్రుడు, శక్తివంతమైనవాడు, పర్వత శిఖరాలను దాటి, ఆకాశంలో సంచరిస్తాడు. నేను వాయుదేవుని కుమారుడిని, వేగంలో, శక్తిలో అతనికి సమానుడిని. నేను మేరు పర్వతాన్ని వేల సార్లు తాకకుండా చుట్టగలుగుతాను, ఆకాశాన్ని చుట్టినట్లుగా. నా భుజాల శక్తితో, భూమిని, పర్వతాలు, నదులు, సరస్సులతో కూడిన ప్రపంచాన్ని సముద్రంతో ముంచగలుగుతాను. నా తొడల వేగంతో, సముద్రం, వరుణుని నివాసం, పెద్ద మొసలి లేచినట్లుగా ఎగిసిపడుతుంది. నేను గరుడుడిని, పక్షుల సమూహంతో ఆకాశంలో వేల సార్లు చుట్టగలుగుతాను. నేను సూర్యుడిని, కిరణాలతో ప్రకాశించే వాడిని, ఉదయించినా, అస్తమించకపోయినా, చేరగలుగుతాను. భూమిని తాకకుండా, తిరిగి భయంకర వేగంతో వచ్చగలుగుతాను. ఆకాశంలో సంచరించే అన్ని జీవులను మించగలుగుతాను; సముద్రాలను ఎండబెట్టగలుగుతాను, భూమిని చిలిపించగలుగుతాను. దూకుతూ, పర్వతాలను నలిపివేయగలుగుతాను; దూకుతూ, మహా సముద్రాన్ని నా వేగంతో తీసుకువెళ్లగలుగుతాను. ఈరోజు, నేను ఆకాశంలో దూకుతుంటే, వృక్షాలు, లతల పుష్పాలు నా వెంట వస్తాయి. నా మార్గం వాయువు మార్గంలా ఉంటుంది; భయంకర ఆకాశంలో, పైకి దూకుతాను. అన్ని జీవులు, నేను పడిపోతున్నప్పుడు చూస్తారు; మీరు నన్ను మేరు పర్వతంలా చూస్తారు. నేను వెళ్తూ, ఆకాశాన్ని కప్పి, మేఘాలను చిద్రం చేసి, పర్వతాలను కదిలించి, సముద్రాన్ని ఎండబెట్టి, దూకుడుతో ముందుకు సాగుతాను.” ఇలా, హనుమంతుడు తన శౌర్యాన్ని, శక్తిని, మహా దూకుడును వానరులందరికి చూపిస్తూ, వారి ఆశను నెరవేర్చేందుకు సిద్ధమయ్యాడు.