ఆశ్వయుజ శరదృతువు రాముడు, లక్ష్మణుడితో కలిసి అడవిలోని ప్రకృతి మార్పులను తిలకిస్తూ, తన మనసులోని బాధను వెలిబుచ్చాడు. ఆకాశంలో నీలి కమలపు రేకుల వర్ణంలో ఉన్న మేఘాలు, దిశలన్నింటినీ మసకబార్చాయి; ఇప్పుడు వాటి శక్తి చూరగొన్నట్లు, మత్తు తగ్గిన ఏనుగుల్లా కనిపిస్తున్నాయి. వర్షాలు, కుతజా మరియు అర్జునా పూల పరిమళంతో నిండిన నీటిని తెచ్చి, పరుగు వేస్తూ, చివరికి నిశ్శబ్దంగా నిలిచిపోయాయి. లక్ష్మణా, మేఘాల గర్జనలు, ఏనుగుల అరుపులు, నెమలి కిలకిలలు, జలపాతాల గుంగురు—all suddenly fell silent. మున్నెన్నాళ్ల వర్షాలతో కొండలు శుభ్రంగా కడుగబడి, చంద్రకాంతితో మెరుస్తున్నాయి; కొత్తగా అభిషేకం చేసినట్లుగా ప్రకాశిస్తున్నాయి. ఇప్పుడు శరదృతువు వచ్చి, తన సౌందర్యాన్ని సప్తచ్ఛద వృక్షాల కొమ్మలపై, నక్షత్రాల, సూర్య చంద్రుల వెలుగులో, మరియు శ్రేష్ఠ ఏనుగుల ఆటపాటల్లో విభజించుకుంది. శరదృతువు సౌభాగ్యం, అనేక రంగులలో, అనేక ఆధారాలపై, ముఖ్యంగా సూర్యకాంతి తాకిన తామరపూల చెరువుల్లో, అద్భుతంగా వెలుగురాజుతోంది. పెద్ద నదుల ఒడిలో, కమలపొడి తగిలిన, ప్రేమదేవునికి ప్రియమైన, అందమైన రెక్కల హంసలు, చక్రవాక పక్షులతో కలిసి ఆడుకుంటున్నాయి. ఏనుగులు మత్తుతో ధైర్యంగా, పశువుల గుంపులు గర్వంగా, ప్రవహించే నదుల స్వచ్ఛ నీటిలో ప్రకాశం అనేక రూపాల్లో కనిపిస్తోంది. ఆకాశం లో మేఘాలు తొలగిపోవడంతో, అడవిలో నెమళ్ళు తమ మణిపుంతలు విడిచిపెట్టాయి; నెమళ్ళు శబ్దం చేయకుండా, తపస్సులో మునిగి, తమ పండుగలను వదిలిపెట్టాయి. అడవి గుహలు, పసుపు-పచ్చటి రంగుతో మెరుస్తున్న, పుష్పభారం వల్ల కొమ్మలు వంగిన, మృదువైన పరిమళాలు వెదజల్లుతున్న వృక్షాలతో వెలుగుమరుగు. అడవిలో, తామర చెరువులను ఇష్టపడే, మత్తులో మునిగిన, పుష్పాల పరిమళంతో తేలికగా నడుస్తున్న, తమను చుట్టుముట్టిన మిత్రులతో ఉత్తమ ఏనుగులు నెమ్మదిగా సంచరిస్తున్నాయి. ఆకాశం, ఆయుధాలతో శుభ్రంగా కడిగినట్లుగా, స్పష్టంగా మెరుస్తోంది; నదులు నీరుతో తక్కువగా ప్రవహిస్తున్నాయి; శీతలమైన, నీలి కమల పరిమళంతో కూడిన గాలులు వీచుతున్నాయి; దిశలు మసకబారినట్లుగా ఉండకుండా, ప్రకాశవంతంగా కనిపిస్తున్నాయి. భూమి, సూర్యకాంతితో మట్టి ఎండిపోయి, దుమ్ము కుదిరిపోయి, పరస్పర శత్రుత్వంతో ఉన్న రాజుల కార్యాలకు సిద్ధంగా ఉంది—ఇది వారి యుద్ధానికి అనుకూల కాలం. autumnలో, పశువులు మత్తుతో, దుమ్ముతో కప్పబడిన శరీరాలతో, యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా, ఆవుల మధ్య అరుస్తున్నాయి. ఒక ఆడ ఏనుగు, లోతైన ప్రేమతో, తన మత్తులో ఉన్న మితృతో పాటు, నెమ్మదిగా అడవిలో అతని చుట్టూ సంచరిస్తోంది. నెమళ్ళు, తమ అందమైన రెక్కలను వదిలి, నదీ తీరాలకు వచ్చి, కోయిల గుంపుల దెబ్బతో, విచారంగా, నిరుత్సాహంగా నడుస్తున్నాయి. ప్రభంజన ఏనుగులు, విరిగిన దంతాలతో, గర్జనలతో, చెరువులలోని హంసలు, చక్రవాక పక్షులను భయపెట్టి, పదే పదే కమలాలతో అలంకరించిన నీటిని కలతపెట్టి, గట్టి త్రాగుతున్నారు. నదులు, మట్టితో రహితంగా, ఇసుకతో, స్వచ్ఛంగా, పశువుల గుంపులతో, కొంగల అరుపులతో, హంసలు ఆనందంగా దిగుతున్నాయి. నదుల, జలపాతాల, గాలుల, నెమళ్ళు, కోతుల శబ్దాలు—all now stilled, festivities ended. అనేక రంగుల పాములు, బాగా ఆకలితో, భయంకర విషంతో, తమ బిలాల్లో దాగి, మేఘాలు తొలగిన తర్వాత బయటకు వస్తున్నాయి. సాయంత్రం, చంద్రకాంతి తాకుడుతో, నక్షత్రాల ఆనందంతో అలంకరించి, ఆకాశాన్ని విడిచి, ప్రియమైన మహిళలా నిష్క్రమిస్తోంది. రాత్రి, మృదువైన ముఖం చంద్రుడి తాకుడుతో, అందమైన కళ్ళు నక్షత్రాలతో, చంద్రకాంతి వస్త్రము ధరించి, తెల్ల దుస్తులు ధరించిన మహిళలా మెరుస్తోంది. పండిన బియ్యాన్ని తినిన, ఆనందంతో ఉన్న కోయిల గుంపులు, గాలితో వేగంగా ఆకాశంలో, పూలదండలా పైకి ఎగురుతున్నాయి. పెద్ద చెరువులో, కమలాలతో అలంకరించి, ఒక నిద్రిస్తున్న హంసతో, మేఘాలు లేని చంద్రుడు, నక్షత్రాలతో నిండిన రాత్రి ఆకాశంలా మెరుస్తోంది. అద్భుతమైన చెరువులు, హంసలతో, కమలపూల దండలతో, నీరజాలతో అలంకరించి, రాజకుమార్తెలు ఆభరణాలతో అలంకరించినట్లుగా కనిపిస్తున్నాయి. ఉదయం, గాలి వీచినప్పుడు, వాయిద్యాల, ఇతర సంగీత పరికరాల, పశువుల అరుపులతో కలిసిన మేళం, గాలిలో మార్మోగుతోంది. నదీ తీరాలు, కొత్తగా వచ్చిన శ్వేత కాశా గడ్డి, తాజాగా కడిగిన వస్త్రంలా మెరుస్తున్నాయి; పుష్పాలు గాలి ద్వారా చిమ్మబడుతూ, నదులను అలంకరిస్తున్నాయి. అడవిలో, తేనె తాగిన, తమ మిత్రులతో కలిసి, కమలపొడి తగిలిన, గాలిని అనుసరిస్తూ, ఆనందంగా సంచరిస్తున్న తేనెటీగలు కనిపిస్తున్నాయి. స్వచ్ఛమైన నీరు, పుష్పాలతో, కోయిల అరుపులతో, పండిన బియ్యపు పొలాలతో, మృదువైన గాలితో, స్వచ్ఛ చంద్రుడితో—ఇవి వర్షాకాలం ముగిసినట్లు ప్రకటిస్తున్నాయి. నదీ కన్యలు, చేపల గుంపులతో బయటపడిన తీరాలు, రాత్రి ప్రియుడితో గడిపిన తర్వాత ఉదయాన్నే నెమ్మదిగా నడిచే మహిళలలా, నెమ్మదిగా కదులుతున్నాయి. నదీ ముఖాలు, కాశా గడ్డి వస్త్రంలా, చక్రవాక పక్షులతో, నీటి మొక్కలతో, ఆకులతో అలంకరించిన వధువుల ముఖాల్లా కనిపిస్తున్నాయి. అడవిలో, పుష్పాలతో అలంకరించిన, బంధుజీవ, కోవిదార, శ్యామా మొక్కలు, శక్తిమంతమైన మన్మథుడు తన ధనుస్సును పట్టుకుని, బాణాన్ని ఎక్కించుకుని, ప్రేమను విరాజిల్లిస్తున్నాడు. మేఘాలు, ప్రపంచానికి వర్షాన్ని ప్రసాదించి, నదులను, చెరువులను నింపి, భూమిని పంటలతో నింపి, ఇప్పుడు ఆకాశాన్ని వదిలి, నీరు మోసే మేఘాలు లేకుండా, శరదృతువు ప్రవేశించింది. autumn నదులు, తీరాలను నెమ్మదిగా చూపిస్తూ, కొత్తగా కలిసిన మహిళలు తమ నడుములను చూపినట్లుగా కనిపిస్తున్నాయి. చెరువుల నీరు, కోయిల అరుపులతో, చక్రవాక పక్షుల గుంపులతో, అందంగా మెరుస్తోంది. మృదువైనవాడా, రాజులు, పరస్పర శత్రువులు, విజయానికి సిద్ధంగా, కార్యాలు చేయడానికి సమయం వచ్చింది. రాజకుమారా, ఇది రాజుల మొదటి యుద్ధ కాలం, కానీ సుగ్రీవుడు సిద్ధంగా ఉన్నట్లు నాకు కనిపించలేదు. సప్తచ్ఛద, కోవిదార, బంధుజీవ, శ్యామా మొక్కలు, పుష్పాలతో, కొండలపై విరాజిల్లుతున్నాయి. లక్ష్మణా, నదీ తీరాలు, హంసలు, కోయిలలు, చక్రవాకలు, చిలుకలు—ప్రతి చోటా కనిపిస్తున్నాయి. నాలుగు నెలల వర్షాకాలం, నూరు సంవత్సరాలు గడిపినట్లు, నా బాధతో, సీతను చూడకుండా, నా కోసం దుఃఖంతో గడిచిపోయాయి.