ఇంద్రుడు తన కర్తవ్యాన్ని పూర్తి చేసి, భూమిని వర్షాలతో తృప్తిపరిచాడు. పంటలు మొలిపించడానికి అవసరమైన నీరు సమకూర్చాడు. ఆకాశంలో మేఘాలు, పర్వతాలు, వృక్షాలు నడిపించగా, గంభీరమైన గర్జనలు చేస్తూ, తమ నీటిని విడుదల చేసి, ఇప్పుడు విశ్రాంతి తీసుకుంటున్నాయి. నీలి కమల దళాల వలె నలుపు రంగులో మెరుస్తున్న మేఘాలు, తమ శక్తిని ఖర్చు చేసి, దిశలన్నింటినీ మసకబార్చాయి; వాటి స్థితి, మత్తు విడిచిన ఏనుగుల్లా ఉంది. వర్షాలు, కుజతా, అర్జున వృక్షాల పరిమళంతో నిండినవి, వేగంగా వచ్చి, ఇప్పుడు శాంతించాయి. లక్ష్మణా, మేఘాల గర్జనలు, ఏనుగుల అరుపులు, నెమలి అరుపులు, జలపాతాల ధ్వనులు—all are suddenly silent. పర్వతాలు, భారీ వర్షాలతో శుభ్రంగా కడుగబడిన తమ శిఖరాలు, చంద్రకాంతితో మెరుస్తూ, నూతనంగా అభిషేకం చేసినట్లు కనిపిస్తున్నాయి. ఇప్పుడు శరదృతువు వచ్చింది. సప్తచ్ఛద వృక్షాల శాఖల్లో, నక్షత్రాల, సూర్య, చంద్ర కాంతిలో, సత్కారమైన ఏనుగుల చలనం లో, ఈ ఋతువు తన అందాన్ని విభజించింది. శరదృతువు లక్షణాలతో అలంకరించబడిన శుభశ్రీ, అనేక ప్రదేశాల్లో, ముఖ్యంగా కమల వనాల్లో, సూర్యకిరణాల స్పర్శతో మేల్కొన్న వాటిలో, అద్భుతంగా వెలుగుతున్నది. శుభ్రమైన, విశాలమైన రెక్కలతో, మన్మథుడికి ప్రియమైన, కమల రేణువుతో అలంకరించబడిన హంసలు, చక్రవాక పక్షులతో కలిసి, మహానదుల తీరాల్లో ఆడుకుంటూ వచ్చాయి. ఏనుగుల మత్తు, గర్వితమైన పశు సమూహాలు, ప్రవహించే నదుల పారదర్శక నీళ్లలో, శోభ అనేక రూపాల్లో కనిపిస్తున్నది. ఆకాశాన్ని చూస్తే, మేఘాలు తొలగిపోయి, నెమళ్లు తమ నీలి రెక్కలను విడిచి, అడవిలో నెమళ్ళు, తమ మధురమైన స్వరాన్ని నిలిపి, గత అందాన్ని కోల్పోయి, ధ్యానంలో లీనమై, ఉత్సవాలను విడిచిపెట్టినట్లు కనిపిస్తున్నాయి. అడవి వనాలు, బంగారు పసుపు రంగులో మెరుస్తున్న, కన్నులకు ఆనందాన్ని కలిగించే వృక్షాలతో, విరివిగా పుష్పించబడిన శాఖలు, మృదువైన పరిమళాలను వెదజల్లుతూ, ప్రకాశిస్తున్నాయి. ఉత్తమ ఏనుగులు, తమ ప్రియమైన మిత్రులతో, కమల వనాలకు మక్కువతో, పుష్ప పరిమళంతో మత్తులో, సుఖాన్వేషణలో, అడవిలో నెమ్మదిగా తిరుగుతున్నాయి. ఆకాశం, ఆయుధాలతో కడుగబడినట్లు, శుభ్రంగా, ప్రకాశంగా ఉంది; నదులు నీళ్లతో తక్కువగా ప్రవహిస్తున్నాయి; నీలి కమల పరిమళంతో శీతల గాలి వీచుతుంది; దిశలు, చీకటి తొలగిపోయి, వెలుగుతో నిండినవి. భూమి, సూర్య తాపంతో మట్టిని ఎండబెట్టింది; పొడిగా ఉన్న ధూళి, చాలా కాలం పాటు కుదిరిపోయింది; ఇప్పుడు, పరస్పర శత్రుత్వంతో ఉన్న రాజుల కార్యాలకు సిద్ధంగా ఉంది—ఇది వారి చర్యలకు అనువైన కాలం. శరదృతువు లక్షణాలతో, ధూళితో కప్పబడిన, మత్తులో, యుద్ధానికి ఉత్సాహంగా ఉన్న ఎద్దులు, ఆవుల మధ్య గర్జిస్తూ నిలిచాయి. ఒక ఆడ ఏనుగు, తీవ్రమైన ఆకాంక్షతో, మత్తులో ఉన్న తన ప్రియమైన ఏనుగుని, మిత్రులతో కలిసి, అడవిలో నెమ్మదిగా వెంబడిస్తూ, చుట్టుముట్టినట్లు కనిపిస్తుంది. నెమళ్లు, తమ అందమైన స్వయంగా అలంకరించిన రెక్కలను విడిచిపెట్టి, నదీ తీరాలకు వచ్చి, క్రౌంచ పక్షుల సమూహాల మందలింపుతో, దుఃఖంగా, నిరుత్సాహంగా, ముందుకు సాగుతున్నాయి. ప్రభుత్వ ఏనుగులు, విరిగిన దంతాలతో, గంభీరమైన అరుపులతో, బాతులు, చక్రవాక పక్షులను భయపెడుతూ, కమల పుష్పాలతో అలంకరించబడిన సరస్సు నీటిని మళ్లీమళ్లీ కలిపి, లోతుగా తాగుతున్నాయి. నదులు, మట్టి లేకుండా, ఇసుకతో, పారదర్శకంగా, పశు సమూహాలతో నిండినవి; క్రౌంచ, జలపక్షుల అరుపులతో మారుమోగుతున్నాయి; హంసలు ఆనందంగా దిగుతున్నాయి. ఇప్పుడు, నదుల, జలపాతాల, గాలి, నెమళ్ళు, కోతుల ఉత్సవాలు—all are surely stilled. నానా రంగుల పాములు, పొరల్లో దాచుకుని, ఆకలితో, భయంకరమైన విషంతో, కొత్త మేఘాలు లేకపోవడంతో బయటకు వస్తున్నాయి. సాయంత్రం, చంద్రకాంతి స్పర్శతో కంపించుతూ, నక్షత్రాలు ఆనందంతో వెలుగుతూ, ఆకాశాన్ని విడిచి, ప్రియురాలిలా వెళ్తున్నది. రాత్రి, మృదువైన ముఖం, చంద్రుడు తారలతో వెలుగుతూ, చంద్రకాంతి వస్త్రంతో అలంకరించబడిన స్త్రీలా ప్రకాశిస్తున్నది. పండిన బియ్యాన్ని తినిన, ఆనందంతో నిండిన క్రౌంచ పక్షుల వరుస, గాలి తోసుకుంటూ, ఆకాశంలో గలంగా ఎగిరిపోతున్నది. పెద్ద సరస్సులో, కమలాలతో అలంకరించబడిన, ఒక్క హంస నిద్రిస్తున్న నీరు, మేఘాలు లేకుండా, చంద్రుడు నిశ్శబ్దంగా ప్రకాశిస్తున్న రాత్రి ఆకాశంలా మెరుస్తున్నది. అద్భుతమైన సరస్సులు, హంసలు, కమలాలు, ఉత్పలాలు, నీటి లిల్లీలతో అలంకరించబడి, రాజకన్యలు ఆభరణాలతో ముస్తాబైనట్లు కనిపిస్తున్నాయి. ప్రభాతంలో, గాలి వీచే వేళ, వంశీ, ఇతర వాద్యాల మేళం, ఎద్దుల గర్జనలు, బళ్ళ అరుపులు, గంభీరంగా మారుమోగుతున్నాయి. నదీ తీరాలు, కొత్త తెల్ల కాశా గ్రాసుతో, శుభ్రంగా కడుగబడిన వస్త్రంలా మెరుస్తున్నాయి; గాలి, నదీ పుష్పాలను వెదజల్లుతూ, అందాన్ని పెంచుతున్నది. అడవిలో, తేనె తాగి మత్తులో ఉన్న తేనెటీగలు, తమ మిత్రులతో కలిసి, కమలాల పుష్ప రేణువుతో అలంకరించబడిన శరీరాలతో, గాలి వెంబడి ఆనందంగా తిరుగుతున్నాయి. పారదర్శక నీరు, పుష్పాలు, క్రౌంచ పక్షుల అరుపులు, పండిన బియ్యం, మృదువైన గాలి, స్వచ్ఛమైన చంద్రుడు—all together announce that the rainy season has ended. నదీ తీరాల కన్యలు, చేపల సమూహాల వల్ల బయటపడిన తీరాల్లో, రాత్రి ప్రియుడితో గడిపిన తరువాత ఉదయాన్నే నెమ్మదిగా నడిచే స్త్రీల్లా, నెమ్మదిగా కదులుతున్నాయి. నదీ ముఖాలు, కాశా గ్రాసుతో వస్త్రంలా, చక్రవాక పక్షులతో, నీటి వృక్షాలతో, పెళ్లి కానుకల ఆకులతో అలంకరించిన వధువు ముఖాల్లా మెరుస్తున్నాయి. అడవిలో, పుష్పించే మదువ వృక్షాలు, బంధుజీవ పుష్పాలు, కోవిదార మొక్కలు, శ్యామా వృక్షాలు, పర్వత శిఖరాల్లో కనిపిస్తున్నాయి. తేనెటీగలు, పుష్పాలతో ఆనందంగా గుంపుగా గుంపుగా తిరుగుతున్నాయి, మన్మథుడు తన బలమైన ధనుస్సును పట్టుకుని, మోహాన్ని పెంచుతున్నాడు. మేఘాలు, ప్రపంచాన్ని వర్షాలతో తృప్తిపరిచి, నదులు, సరస్సులు నిండిపోయి, భూమి పంటలు మొలిపించగా, ఇప్పుడు మేఘాలు తొలగిపోయి, ఆకాశం నీటిని మోసే వారితో ఖాళీగా ఉంది. శరదృతువు నదులు, నెమ్మదిగా ఇసుక తీరాలను బయటపెడుతున్నాయి, కొత్త కలయిక తరువాత స్త్రీలు తమ నడుము చూపినట్లు. నీళ్ళు, పారదర్శకంగా, కుర్లూ పక్షుల అరుపులతో, చక్రవాక పక్షుల సమూహాలతో, సరస్సుల్లో విశ్రాంతిగా మెరుస్తున్నాయి. సౌమ్యా, రాజులు పరస్పర శత్రువులుగా, విజయాన్ని కోరుతూ, సిద్ధమయ్యే కాలం వచ్చేసింది. రాఘవా, ఇది రాజుల మొదటి యుద్ధ యాత్ర, కాని సుగ్రీవుడు అలాంటి సిద్ధతను చూపడం కనిపించడంలేదు. పర్వత శిఖరాల్లో, సప్తచ్ఛద వృక్షాలు, పుష్పించే కోవిదార వృక్షాలు, బంధుజీవ పుష్పాలు, నలుపు రంగు శ్యామా మొక్కలు—all together, ప్రకృతికి నూతన శోభను అందిస్తున్నాయి.